Πώς μπορούν οι καθηγητές να βοηθήσουν τους μαθητές με δυσλεξία

πηγη

Δυσλεξία στο γυμνάσιο – λύκειο: Πώς μπορούν οι καθηγητές να βοηθήσουν τους μαθητές με δυσλεξία

Η σωστή συναισθηματική – εκπαιδευτική προσέγγιση του μαθητή από το δάσκαλο ή τον καθηγητή του είναι δυνατόν ν’ αλλάξει αποφασιστικά τη στάση που έχει απέναντι στο σχολείο, και στην κοινωνία. Να του δώσει την αισιοδοξία και τη δύναμη που χρειάζεται για να προγραμματίσει το μέλλον του, να επιτύχει τους στόχους του και να γίνει ένα υπεύθυνο, ανεξάρτητο και παραγωγικό μέλος της κοινωνίας.

Σύμφωνα με τα πορίσματα διεθνών ερευνών , τα βασικότερα από τα «σημεία-κλειδιά» για την επιτυχή ενσωμάτωση των δυσλεξικών στο πρόγραμμα του κανονικού γυμνασίου -λυκείου είναι τα εξής:

πηγη

• Διακριτική Βοήθεια: Τοποθετήστε το δυσλεξικό μαθητή σε μια θέση όπου μπορείτε να ελέγχετε διακριτικά την εργασία του και να τον βοηθάτε με μεγαλύτερη ευκολία.
• Εξατομικευμένη Βοήθεια: ‘Όποτε και όπου είναι δυνατόν αφιερώστε λίγο χρόνο στο δυσλεξικό μαθητή σας, προσφέροντας έτσι εξατομικευμένη βοήθεια και διδασκαλία. Όποιες κι αν είναι οι απαιτήσεις του μαθήματος, υπάρχουν πάντα λίγα λεπτά της ώρας για εξατομικευμένη προσέγγιση των μαθησιακών δυσκολιών κάποιου μαθητή σας.
• Περισσότερος Χρόνοσ: Δώστε στο μαθητή με δυσλεξία περισσότερο χρόνο για την εκτέλεση γραπτής εργασίας. Όταν αξιολογείτε το έργο του, δώστε μεγαλύτερη σημασία στο περιεχόμενο, παρά στην παρουσίαση του κειμένου. Επιπλέον, αν διαπιστώσετε ότι μελέτησε, αλλά λόγω δυσκολιών στη γραπτή έκφραση δεν παρουσιάζεται σωστά το νόημα, δώστε έμφαση στο γεγονός ότι όντως μελέτησε. Οι αρνητικές παρατηρήσεις, δε θα έχουν κανένα θετικό αποτέλεσμα στην αντιμετώπιση της δυσκολίας του.
• Διόρθωση Γραπτού Έργου: Κατά τη διόρθωση των γραπτών του μη χρησιμοποιείτε έντονο χρώμα. Μια «κοκκινισμένη» σελίδα οδηγεί σε σύγχυση, σε συναισθήματα χαμηλής αυτοπεποίθησης κι όχι σε αισιοδοξία και πρόοδο. Διορθώστε μόνο τα βασικότερα σφάλματα. Κάθε μικρή βελτίωση είναι καλύτερη από τη μαθησιακή στασιμότητα ή την οπισθοδρόμηση.
• Περίληψη Μαθημάτων: Απαιτήστε απ’ αυτόν την περίληψη του μαθήματος κι όχι όλες τις λεπτομέρειες ενός πολυσέλιδου κειμένου. Ζητήστε από κάποιον ή κάποιους συμμαθητές του να τον βοηθούν με τις περιλήψεις, την αντιγραφή και την τήρηση σημειώσεων μέσα στην τάξη.
• Ευκαιρίες για Αντιστάθμιση των δυσκολιών του: Φροντίστε να δίνετε ευκαιρίες που θα επιτρέψουν τη συμμετοχή του σε δραστηριότητες όπου είναι ιδιαίτερα ικανός. Κάτι τέτοιο θ’ αντισταθμίσει τις μαθησιακές δυσκολίες του, θα βελτιώσει την εικόνα που έχουν οι άλλοι για το άτομό του και θ’ αυξήσει σίγουρα την αυτοπεποίθησή του.
• Ευανάγνωστο Κείμενο: Το ευανάγνωστο κείμενο στον πίνακα βοηθάει πάντα το δυσλεξικό μαθητή στην αντιγραφή και στην κατανόηση του μαθήματος. Επιπλέον, τα διαγωνίσματα που δίνονται γραμμένα με καθαρές αποστάσεις, μικρά κείμενα και χωρίς αλφαβητικές ή αριθμητικές αντιστοιχίσεις είναι πολύ βοηθητικά. Συνήθως ο μαθητής με δυσλεξία μπορεί να δείξει τις γνώσεις του σε ερωτήσεις όπου μπορεί να επιλέξει την απάντηση, παρά σε αυτές που πρέπει να την γράψει.
• Αξιολόγηση της Προσπάθειας: Έχετε υπόψη σας ότι ο δυσλεξικός μαθητής χρειάζεται πολύ περισσότερο χρόνο και κόπο απ’ ό, τι οι συμμαθητές του για κάθε εργασία που απαιτεί ανάγνωση ή γραφή. Αν χρησιμοποιείτε τα ίδια κριτήρια αξιολόγησης για όλους τους μαθητές σας, οι δυσλεξικοί θα ‘ναι πάντα «οι αδικημένοι» της τάξης. Σίγουρα, δεν υπάρχει τίποτα πιο αποθαρρυντικό για τον έξυπνο έφηβο, απ’ το να νιώθει πως οι προσπάθειές του μετρούν ελάχιστα για τον καθηγητή του
• Συνεχής Ενθάρρυνση: Φροντίστε να επαινείτε κάθε προσπάθεια, ακόμα κι όταν τα αποτελέσματα είναι φτωχά σε σύγκριση με εκείνα των μη δυσλεξικών μαθητών σας. Ενθαρρύνετε τον να βελτιώσει την επίδοση του στα δύσκολα γι’ αυτόν μαθήματα δίχως να βρίσκεται σε διαρκή ανταγωνισμό με τους συμμαθητές του. Είναι πολύ ευχάριστο και ενθαρρυντικό, να σου δείχνουν ότι πιστεύουν στις δυνάμεις σου, έστω και αν αυτές είναι δυσδιάκριτες. Σίγουρα αυτό θα κάνει τον μαθητή σας να θέλει να προσπαθεί όλο και περισσότερο για επιβεβαιώσει τη θετική σας προσδοκία!
• Μη Αγχωγόνοι Τρόποι Εργασίας: Μην τον υπερφορτώνετε με γραφική δουλειά για το σπίτι. Μ’ αυτό τον τρόπο δε θα ‘χει ελεύθερο χρόνο για τίποτα άλλο. ‘Όποτε είναι δυνατόν, ενθαρρύνετε την παρουσίαση της εργασίας του με τρόπους μη αγχογόνους, αλλά δημιουργικούς (π .χ. παρουσίαση μιας μελέτης ή ενός προγράμματος στον ηλεκτρονικό υπολογιστή).
• Μεγαλύτερη κατανόηση: Προσπαθήστε να κατανοήσετε και να κρίνετε με επιείκεια την έλλειψη οργάνωσης που μπορεί να χαρακτηρίζει την εργασία του, τη συμπεριφορά ή ακόμα και την εμφάνιση του.

Η υλοποίηση των παραπάνω προτάσεων για τη σωστή εκπαίδευση των εφήβων με δυσλεξία, προϋποθέτει οι καθηγητές να διαθέτουν εξυπνάδα, χιούμορ, ευκαμψία διδακτικών μεθόδων και στρατηγικών, ευαισθησία, υπομονή και πλήρη γνώση του τι θα διδαχτεί, πώς και γιατί.

Έχει διεθνώς υποστηριχτεί πως το μεγαλύτερο ποσοστό των μαθητών έχει τη νοημοσύνη, την ικανότητα και τον ενθουσιασμό να προοδεύσει σχολικά αν αντιμετωπιστεί με το σωστό τρόπο. Κι οπωσδήποτε, δεν υπάρχει μεγαλύτερη ικανοποίηση για τον εκπαιδευτικό, απο το να δει τους κόπους του ν’ αμείβονται, παρακολουθώντας τη σχολική πρόοδο του δυσλεξικού μαθητή του, τη σχολική και κοινωνική του ενσωμάτωση και την επιτυχή ένταξη του στην ενεργό ζωή του ενήλικα.

Πηγη

 

Πώς οι γονείς κάνουν τα παιδιά τους επιθετικά

πηγη

Ένα από τα συχνότερα παράπονα των γονιών είναι ότι το παιδί τους παρουσιάζει έντονη επιθετικότητα -προς τους ίδιους, το ευρύτερο οικογενειακό περιβάλλον ή τους μικρούς του φίλους. Ιδιαίτερα στα μικρά παιδιά τα νευρικά ξεσπάσματα είναι συνηθισμένα και, λίγο-πολύ, φυσιολογικά. Όταν όμως η φυσιολογική νευρικότητα και η δυσκολία διαχείρισης των έντονων συναισθημάτων γίνεται ανησυχητική επιθετικότητα, τότε οι γονείς πρέπει -πριν σπεύσουν να αποδώσουν την «κακή συμπεριφορά» στα άτιμα τα γονίδια- να αναζητήσουν τα αίτια στην δική τους συμπεριφορά. Πώς, λοιπόν, οι γονείς μεγαλώνουν επιθετικά παιδιά;

Είναι οι ίδιοι επιθετικοί

Αν ένας τρόπος που οι γονείς κάνουν τα παιδιά τους επιθετικά δεν μπορούσε να λείπει απ' αυτό το κείμενο, είναι αυτός. Η βία είναι ένας κύκλος που κάποιος ξεκινά και τα παιδιά μιμούνται τις πράξεις και τις συμπεριφορές, δεν «συμμορφώνονται» από συμβουλές και κηρύγματα. Εάν οι ίδιοι οι γονείς επιλέγουν το δρόμο των προσβολών, των απειλών και των φωνών (και, φυσικά, δεν αναφερόμαστε σε κάποιο μεμονωμένο περιστατικό φυσιολογικής έκρηξης), τότε προφανώς το παιδί που τους έχει σαν πρότυπο, θα μιμηθεί την επιθετική τους στάση. Η... ενήλικη επιθετικότητα δεν χρειάζεται να μεταφράζεται σε τριτοκοσμική, ενδοοικογενειακή βία. Οι έντονοι τσακωμοί ανάμεσα στο ζευγάρι και η πρακτική των φωνών αρκούν για να δημιουργήσουν σε οποιοδήποτε παιδί ένταση τέτοια, που θα μεταφραστεί σε επιθετική συμπεριφορά.

Δεν καλύπτουν τις βασικές ανάγκες του παιδιού

Ένα παιδί κουρασμένο και πεινασμένο είναι ένα παιδί, όχι μόνο με περιορισμένες αντοχές, αλλά και με πολλή ένταση. Σίγουρα σας έχει συμβεί να παρατηρήσετε υπερένταση και περίεργα πολλή κινητικότητα στο παιδί, λίγη ώρα πριν τον ύπνο, μετά από μια μεγάλη και κουραστική μέρα. Ως εκ τούτου, πριν θεωρήσετε την συμπεριφορά του κακή ή ανάρμοστη, σιγουρευτείτε ότι δεν είναι η καθημερινότητα του παιδιού πιεστική και ασφυκτικά γεμάτη με δραστηριότητες και «πρέπει», καθώς και ότι κοιμάται τουλάχιστον 9-10 ώρες ημερησίως και η διατροφή του είναι πλούσια και ισορροπημένη. 

Αυτονόητο, κι όμως απαιτείται να ειπωθεί: η νούμερο ένα βασική ανάγκη που οφείλεται να καλύπτεται είναι η προσοχή και η αγάπη. Ένα παιδί που δεν απολαμβάνει την φροντίδα και την στοργή των γονιών του, έχει κάθε λόγο να είναι θυμωμένο με όλους και με όλα.

πηγη

Γονείς περιοριστικοί και υπέρπροστατευτικοί

Το να είσαι νήπιο που προσπαθεί να ελέγξει τα συναισθήματά του, πρέπει να αντιστοιχεί με το να είσαι φελλός που προσπαθεί να μείνει κάτω απ' την επιφάνεια του νερού: οι φελλοί επιπλέουν και τα παιδιά είναι δραστήρια και εκφραστικά. Πριν ένα παιδί «κατηγορηθεί» ως αδικαιολόγητα επιθετικό, πρέπει να εξεταστεί εάν η επιθετικότητά του αυτή είναι αντίδραση στη δράση των γονιών του. Μήπως τα επιτρεπόμενα όρια είναι πολύ αυστηρά; Μήπως τα «πρέπει» είναι πολύ περισσότερα από τα «θέλω»; Μήπως οι περιορισμοί -που είναι, φυσικά, απαραίτητοι!- είναι συντριπτικά περισσότεροι από τις ελευθερίες; Τα παιδιά είναι παιδιά, κι αυτό σημαίνει ότι θα κάνουν ζημιές, θα ξεχάσουν τα πράγματά τους παντού, θα καταστρέψουν τα ρούχα τους (και τα δικά σας) και θα θέλουν πού και πού να κάνουν χαζομάρες. Αν η παιδική τους φύση καταπιέζεται, τότε δεν είναι απόλυτα λογικό να επαναστατήσουν αντιδρώντας επιθετικά;

Είναι το παιδί αρκετά κοινωνικοποιημένο;

Ένα παιδί που έχει περάσει τα τρία, τέσσερα πρώτα χρόνια της ζωής του ζώντας μέσα σε τέσσερις -ή ακόμη και δεκατέσσερις- τοίχους μόνο με τη μαμά ή τον μπαμπά, έχει αυξημένες πιθανότητες να παρουσιάσει επιθετική συμπεριφορά. Μαμάδες που δεν εργάζονται, μαμάδες που ζουν σε απομονωμένα σπίτι ή στην απομόνωση της μετανάστευσης, αναγκάζονται να περνούν όλο τους τον χρόνο με το παιδί αφού γεννηθεί και μέχρι να πάει στον παιδικό σταθμό. Όταν αυτό συνοδεύεται από έλλειψη αδερφών/ φίλων/ συγγενών/ γειτόνων με μικρά παιδιά που μπορούν να κάνουν παρέα με το δικό τους παιδί, τότε η κοινωνικοποίησή του είναι ελλιπής. Ένα παιδάκι που δεν έχει μάθει πώς πρέπει να παίζει με άλλα παιδιά είναι λογικό να νιώθει «έξω από τα νερά του» όταν του δοθεί η ευκαιρία να κοινωνικοποιηθεί. 

Διαβάστε περισσότερα

Πηγη

Διαζύγιο: Πώς επηρεάζονται τα παιδιά ανά ηλικία

πηγη

Σύμφωνα με τους ειδικούς η διαδικασία του διαζυγίου περνάει θεωρητικά από τρεις φάσεις, κατά τις οποίες τραυματίζεται σε πολλές περιπτώσεις η ψυχική ισορροπία των παιδιών.

1. Την οξεία φάση ( μπορεί να διαρκέσει χρόνια με υφέσεις, εξάρσεις, δικαστήρια κ,λ,π ) , η οποία περιλαμβάνει έντονες αντιδράσεις, συχνές εντάσεις, ακόμα και σωματική βία.
2. Την μεταβατική περίοδο κατά την οποία οι γονείς αρχίζουν να απομακρύνονται και ξεκινούν νέες σχέσεις, νέες καριέρες , νέοι τόποι διαβίωσης.
3. Την τρίτη φάση όπου δημιουργούνται σχετικά σταθερές σχέσεις μεταξύ των γονιών.

πηγη

Επιπτώσεις ανά ηλικία
Δραματικές είναι οι επιπτώσεις που έχει ένα βίαιο διαζύγιο στη ζωή των παιδιών. Σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες τα παιδιά ανάλογα με την ηλικία τους εμφανίζουν:

Παιδιά μικρότερα των δυο χρόνων:

• Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση
• Φόβους (όταν αλλάζει η ρουτίνα πηγαίνοντας από τον ένα γονιό στον άλλο)
• Διαταραχές στον ύπνο
• Φανταστικούς φόβους εγκατάλειψης
• Κλαίνε σπαρακτικά όταν αφήνουν τον ένα γονιό
• Επιθετικότητα προς τους γονείς, τους συνομήλικους και τους φίλους τους

Παιδιά 5-8 χρόνων:

• Kλαίνε (για τον γονιό που απομακρύνεται από την εστία και φοβούνται ότι θα αντικατασταθεί από άλλο πατέρα η μητέρα)
• Πιστεύουν ότι δεν είναι μόνιμο γεγονός ο χωρισμός
• Πέφτει η σχολική απόδοση

Παιδιά 8,5-12 χρόνων:

• Eντονος θυμός και επιθετικότητα προς ένα γονιό
• Άγχος, μοναξιά και διακατέχονται από αίσθημα εγκατάλειψης
• Συμπάθεια ως τον γονιό , ο οποίος είναι σε αδύναμη θέση και προσπαθούν να τον υποστηρίξουν
• Αρνητικές σχολικές επιδόσεις

Έφηβοι/ες:

• Oξεία κατάθλιψη
• Aυτοκτονικό ιδεασμό και διαταραχές συμπεριφοράς
• Έντονος θυμός
• Βίαιη συμπεριφορά προς τους γονείς ακόμα και από παιδιά που δεν το είχαν ξανακάνει
• Άγχος για το μέλλον τους

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο

Πηγη

Εκπαίδευση στο ευρώ (ασκήσεις και παιχνίδια)

πηγη

Εκπαίδευση στο ευρώ (ασκήσεις και παιχνίδια)

Εκπαιδευτικό υλικό που βοηθάει στην εκμάθηση των χρημάτων καθώς και στην εξοικείωση των παιδιών για τις συναλλαγές τους.

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΜΕ ΕΥΡΩ

πηγή

Το διάβασμα στο σπίτι – τεχνικές ενίσχυσης μνήμης και συγκέντρωσης

πηγη

Το διάβασμα στο σπίτι – τεχνικές ενίσχυσης μνήμης και συγκέντρωσης

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΓΟΝΙΩΝ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

 

Πολλές φορές ακούμε γονείς να παραπονούνται ότι τα παιδιά έχουν δυσκολία στο να συγκεντρωθούν στη μελέτη τους, ότι παρ’όλο που διαβάζουν πολύ δεν αποδίδουν – τουλάχιστον το αναμενόμενο- ότι «πρέπει να κάθομαι από πάνω τους για να διαβάσουν» και ότι εν τέλει το διάβασμα στο σπίτι είναι μια ώρα που δοκιμάζει τα νεύρα όλων.

Επίσης πολλές φορές διατυπώνουν το παράπονο ότι ενώ διαβάζει αρκετά, όταν έρθει εκείνη η αποφράδα ώρα του τεστ ή της προφορικής εξέτασης, δεν θυμούνται ούτε τα μισά. Θέλουμε λοιπόν να δούμε, και πιστεύω ότι σήμερα είναι επιτακτική ανάγκη να ασχοληθούμε μ’ αυτό, τους μηχανισμούς της μνήμης και της συγκέντρωσης του παιδιού και πως αυτός λειτουργεί παίρνοντας υπ’ όψιν μας και όλες τις παραμέτρους που παίζουν κάποιο ρόλο στη λειτουργία αυτού του μηχανισμού – πάντα βέβαια σε πλαίσιο εκπαιδευτικό-μαθησιακό και με προσανατολισμό περισσότερο το διάβασμα στο σπίτι.

Θα βοηθήσει σ’ αυτήν μας την εξέταση, να αντιμετωπίσουμε το μηχανισμό της μνήμης σαν ένα μυικό σύστημα το οποίο όσο το ασκούμε τόσο διατηρούμε την καλή του κατάσταση. Ας δούμε όμως πως λειτουργεί τόσο η μνήμη όσο και η συγκέντρωση ενός παιδιού περιγράφοντας μια διαδικασία μάθησης στο σπίτι, και βλέποντας τις διάφορες τεχνικές μέσα απ’ αυτό. Ας υποθέσουμε λοιπόν ότι το παιδί έχει να μάθει 10 καινούριες αγγλικές λέξεις, τις λέξεις “tiger, elephant, camel, pencil, table, zebra, ruler, chair, jungle, notebook”. Χρησιμοποιώ αυτό το παράδειγμα αντί για κάποιο που θα είχε να κάνει με μαθηματικά ίσως, για να απλουστευτεί η περιγραφή της διαδικασίας μια και εμπεριέχει περισσότερο το στοιχείο της απομνημόνευσης παρά αυτό της κατανόησης.

Πρώτα απ’ όλα πρέπει να βεβαιωθούμε ακόμα και σ’ αυτήν την απλή περίπτωση όμως ότι υπάρχει κατανόηση δύο πραγμάτων. Το ένα είναι το είδος της πληροφορίας και το άλλο είναι η κατανόηση του τι σημαίνει «το έμαθα» σ’ αυτήν την περίπτωση. Τα περισσότερα παιδιά αν τα αφήσουμε μόνα τους, θα κάνουν κάτι ανάλογο με το παρακάτω : «Tiger, η τίγρη εντάξει το έμαθα, εύκολο. Elephant, ναι, ελέφαντας…» και θα συνεχίσει την ανάγνωση λέγοντας τα έμαθα όταν τελειώσει. Το παιδί είναι λογικό να συγχέει την κατανόηση με την μάθηση. Παιδιά με δυνατή βραχεία μνήμη πιθανόν να μπορέσουν να αναπαράγουν άμεσα λεκτικά και ολόκληρη αυτή τη λίστα έχοντας την ψευδαίσθηση ότι την έμαθαν.

πηγη

Πρέπει λοιπόν πρώτα να βοηθήσουμε την κατανόηση της πληροφορίας παρέχοντας ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο όλες αυτές οι ασύνδετες λέξεις αποκτούν κάτι κοινό.

Για παράδειγμα

«Από ποιο κεφάλαιο τις έχετε αυτές τις λέξεις ;» «Ποια ιστορία σας λέει αυτό το κεφάλαιο ;» «Α, είναι δηλαδή το ταξίδι των παιδιών στη ζούγκλα ;» «Για πες μου γι αυτό το ταξίδι.» Έτσι βοηθάμε τις λέξεις να αποκτήσουν ένα νόημα μέσα σε μια ιστορία. Όταν φτάσουμε λοιπόν στο να διαβάσουμε τις λέξεις καλό είναι να έχουμε επίσης στο μυαλό μας ότι το παιδί μπορεί να έχει ικανότατη μνήμη μεν, αλλά η αδυναμία του είναι στο πώς να καταχωρήσει τις πληροφορίες με τέτοιο τρόπο ώστε αυτές να μπορούν να ανακαλεστούν εύκολα. Μπορούμε λοιπόν αντί να έχουμε 10 λέξεις να έχουμε 3 ομάδες λέξεων.

Α – Ζωα : Camel, elephant, tiger, zebra

B – Επιπλα : Table, chair

C – Τάξη : Pencil, notebook, ruler.

O σκοπός σ’ αυτό δεν είναι να το κάνουμε μικρότερα κομμάτια αλλά να το κάνουμε κατανοητά κομμάτια. Επίσης το κάνουμε να φαίνεται ευκολότερο. Έχουμε φύγει λοιπόν από το «Έχω να μάθω 10 λέξεις» και έχουμε πάει στο «Έχω να μάθω τις λέξεις από την ιστοριούλα της ζούγκλας, που είναι ζώα, έπιπλα και πράγματα της τάξης.» Μπορούμε επίσης να βοηθήσουμε το παιδί με οπτικές αναπαραστάσεις, χρησιμοποιώντας την εκπληκτικά γλαφυρή φαντασία του παιδιού, όπως το να φανταστεί ένα ελέφαντα με ρίγες ζέβρας και καμπούρα κτλ. Δεν θα βοηθήσει καθόλου τις γνώσεις ζωολογίας αλλά θα βοηθήσει πάρα πολύ στη συγκεκριμένη εργασία αφου η οπτική αυτή μνήμη είναι πολύ δυνατή και θα διαρκέσει πολύ περισσότερο από τη λεκτική.

Θα μπορούσαμε να συνεχίσουμε με διαφορετικές μεθόδους όμως το να μάθει ένα παιδί δεν αφορά μόνο μνήμη αλλά και άλλες παραμέτρους όπως η συγκέντρωση. Και τα παιδιά έχουν συνήθως πολύ περισσότερα προβλήματα με τη συγκέντρωση παρά με τη μνήμη. Πως ορίζουμε ένα πρόβλημα συγκέντρωσης του παιδιού; Κοιτάμε για τα παρακάτω :

• Δεν δίνει σημασία σε λεπτομέρεις και κάνει απρόσεκτα λάθη.

• Έχει δυσκολία να διατηρήσει την προσοχή του.

• Δεν φαίνεται να ακούει καν αυτό που λέμε.

• Πρέπει να προσπαθήσει πάρα πολύ για να ακολουθήσει οδηγίες.

• Έχει δυσκολία να οργανωθεί.

• Αποφέυγει όσο μπορεί εργασίες που απαιτούν ιδιαίτερη νοητική προσπάθεια.

• Χάνει πράγματα.

• Αφαιρείται εύκολα.

• Παίζει με τα χέρια του και δεν μπορεί να κάτσει στην καρέκλα.

• Δεν μπορεί να κάνει ησυχία όταν δουλεύει.

• Μιλάει συνεχώς.

• Απαντάει πριν ακόμα ολοκληρωθεί η ερώτηση.

• Έχει δυσκολία στο να περιμένει τη σειρά του.

• Διακόπτει συνεχώς τους άλλους.

Ακούω αρκετές φορές ότι ένα παιδί διάβασε 3 ώρες ή 5 ώρες. Αυτό για ένα παιδί μικρής σχετικά ηλικίας είναι σχεδόν αδύνατο, κι ακόμα κι αν είναι δυνατό δεν είναι επιθυμητό. Δεν μπορεί ένα παιδί να συγκεντρωθεί για τόσες ώρες. Εξάλλου ο καλύτερος τρόπος για να θυμόμαστε κάτι δεν είναι να το κοιτάμε / διαβάζουμε 3 ώρες αλλά η συχνή επανάληψη. Όταν μιλήσαμε παραπάνω για βραχεία μνήμη, ή σύντομη μνήμη, είναι η μνήμη που χρησιμοποιούμε όταν μας πει κάποιος ένα τηλέφωνο και νοητικά το επαναλαμβάνουμε μέχρι να το γράψουμε σ’ ένα χαρτάκι. Αν δεν το ξαναχρησιμοποιήσουμε το ξεχνάμε. Αν το χρησιμοποιήσουμε μια – δυο φορές το μήνα, το ίδιο. Αν το καλούμε 3 φορές τη μέρα, τότε περνάει πραγματικά στη μνήμη και το έχουμε «μάθει». Το θέμα λοιπόν είναι ότι από ένα σημείο και μετά, δηλαδή περίπου από ένα εικοσάλεπτο, όσες παραπάνω φορές κι αν διαβάσει τις λέξεις μας ένα παιδί δεν θα έχει τόσο αποτέλεσμα όσο αν τις αφήσει και τις ξαναδιαβάσει σε μια ώρα κάνοντας κάτι άλλο ενδιάμεσα. Μπορούμε να βοηθήσουμε το παιδί λοιπόν βλέποντας αυτό που κάναμε με τις λέξεις σαν προεργασία, για να επαναληφθεί αργότερα. Με αυτό τον τρόπο και βοηθάμε την μνήμη, και δεν ζητάμε από το παιδί να μείνει συγκεντρωμένο στο ίδιο πράγμα για πολλή ώρα, και οι επαναλήψεις μας τώρα περιέχουν το στοιχείο ότι μετά από μια ώρα η ανάκληση θα πρέπει να γίνει από την μόνιμη μνήμη και όχι από την βραχεία, όπως θα γίνει και μέσα στην τάξη. Μην ξεχνάμε ότι ναι μεν η επανάληψη είναι «μήτηρ μαθήσεως» αλλά είναι και αδελφή της Ανίας. Σωστή επανάληψη λοιπόν είναι αυτή που περιγράψαμε.

πηγη

Βοηθάει βέβαια ο χρόνος μεταξύ των επαναλήψεων αυτών να είναι «νεκρός χρόνος» νοητικά, εφ’ όσον αν κάνουμε κάποιο άλλο μάθημα ενδιάμεσα θα έχει επίπτωση στη μνήμη αυτού που μάθαμε πριν. Με το χρόνο των παιδιών σήμερα να είναι τόσο πιεσμένος όμως κάτι τέτοιο είναι πρακτικά αδύνατον. Μπορούμε όμως τουλάχιστον να παρεμβάλλουμε κάτι που δεν θα επηρρεάσει τη μνήμη τόσο, μαθηματικά αντί για την ορθογραφία των ελληνικών ας πούμε.

Ρόλο βέβαια και μάλιστα σημαντικό παίζει και η φύση της πληροφορίας. Όταν λέμε η φύση της πληροφορίας εννοούμε αν ξέρω το λόγο που μαθαίνω κάτι και πόσο σχετικό είναι με μένα.

Όταν λοιπόν παραπονούμαστε ότι ένα παιδί υπολείπεται σε μνήμη ή συγκέντρωση, πολύ συχνά μιλάμε για ένα παιδί το οποίο έχει απομνημονεύσει 800 Pokemon, ξέρει τους Power Rangers με το μικρό τους, και δεν έχει το παραμικρό πρόβλημα να σου πει τι ακριβώς γράφει πάνω και τι κάνει η κάθε κάρτα Yu-Gi-Oh. Κλασσική πλέον η ρήση όλων μας «Ε βέβαια… σ αυτά… είμαστε πρώτοι!»

Για τους ίδιους μηχανισμούς όμως δεν μιλάμε ακόμα; Για το παιδί που έχει πρόβλημα συγκέντρωσης και μνήμης; Πως λοιπόν δουλεύουν άριστα σε τέτοια πεδία και είναι τόσο προβληματικά σε άλλα; Η απάντηση είναι προφανής. Κίνητρο. Διασκέδαση. Πρόκληση. Προσωπική σχέση της πληροφορίας. Αν κάποιος που μας είναι απλά γνωστός μας έλεγε το καινούριο του τηλέφωνο θα χρειαζόταν προσπάθεια για να μείνει στη μνήμη. Αν όμως μας έλεγε ότι μας δίνει ένα δωρεάν εισιτήριο για ταξίδι αναψυχής γιατί δεν μπορεί να πάει ο ίδιος, τότε το καινούριο του τηλέφωνο θα γραφόταν ανεξίτηλα στη μνήμη μας με χρυσά γράμματα. Η σχετικότητα της πληροφορίας. Πόσα στοιχεία ανάκλησης παρέχει αυτή η πληροφορία. Πάρα πολλές παράμετροι για να αναλυθούν σε ένα μόνο άρθρο. Ο πιο σημαντικός όμως ίσως είναι η πρόκληση. Και αυτό είναι κάτι που μπορούμε να το έχουμε στο διάβασμα μας. Είδα μεγάλη βελτίωση σε παιδιά που ήταν ανήσυχα και δεν πρόσεχαν από τότε που εσκεμμένα άρχισα διαβάζοντας ένα κείμενο να κάνω λάθη. Και να δίνω πόντους σε αυτούς που τα «πιάνουν». Δεν έχει τόση σημασία τι κερδίζει. Σημασία έχει για τα παιδιά ότι θα είναι αυτός ή αυτή που θα έχουν τους περισσότερους πόντους. Πρόκληση.

Πως λοιπόν παίρνοντας υπ’όψιν μας τα παραπάνω μπορούμε να οργανώσουμε καλύτερα το διάβασμα στο σπίτι;

Το βασικό ρόλο παίζει η τάξη και η οργάνωση. Το διάβασμα γίνεται σε συγκεκριμένη ώρα. Τα παιδιά συνήθως αντιλαμβάνονται με δύο τρόπους πόσο χρόνο έχουν. «Πολύ» και «καθόλου». Το διάβασμα γίνεται σε χώρο όσο γίνεται ήσυχο. Πριν ξεκινήσει βεβαιωθείτε ότι έχει όλα όσα χρειάζεται μολύβι, γόμα κτλ. Είναι μια συνεχής και αναίτια πηγή άγχους το να σταματάει ένα παιδί κάθε λίγο ψάχνοντας κάτι.. Βεβαιωθείτε επίσης ότι το παιδί καταλαβαίνει ακριβώς αυτό που πρέπει να κάνει, καταλαβαίνει δηλαδή τις οδηγίες που του δίνονται, όχι ρωτώντας αν κατάλαβε, όχι βάζοντας το να διαβάσει τις οδηγίες αλλά να σας τις πει με δικά του λόγια. Μείνετε μέχρι να κάνει το πρώτο μέρος της άσκησης αν είναι κάποια άσκηση. Ρωτήστε με ενδιαφέρον για το μάθημα του. Τέλος αφήστε το παιδί μόνο του για λίγο χρόνο για να διαβάσει. Ρωτήστε το μετά από λίγο αν έχει κάποια δυσκολία. Κάνετε το παιδί, κι αυτό είναι από τα πλέον βασικά, να καταλάβει ότι αν βρει κάποια δυσκολία δεν θα σταματήσει και θα τρέχει σ’ εσάς με το βιβλίο, αλλά θα συνεχίσει παρακάτω και θα σας το πει όταν έρθετε πάλι. ‘Όταν φτάσουμε στο «εντάξει το έμαθα» ρωτάμε ξανά τι ήταν που έπρεπε να μάθει, και δεν ζητάμε να το αναπαράγει τότε. Θα το ζητήσουμε αργότερα για να γίνει η ανάκληση από τη «μόνιμη» μνήμη. Βάλτε το βιβλίο στην άκρη και συνεχίστε με το επόμενο μάθημα. Γενικά προσπαθούμε ο ρόλος μας να είναι περισσότερο ο ρόλος κάποιου που ενδιαφέρεται για τα μαθήματα και το σχολείο παρά κάποιου που έρχεται για να βρει και το τελευταίο λάθος που έκανες και να σου τονίσει ότι ο βαθμός σου αν συνεχίσεις έτσι θα είναι χαμηλός.

Αν υποθέσουμε ότι μέχρι τώρα ο τρόπος του διαβάσματος είναι διαφορετικός και το παιδί χρειάζεται κάποιον από πάνω του για να διαβάσει. Έστω ακόμα ότι δεδομένο είναι ότι θα υπάρξει κάποια πτώση στη βαθμολογία αν εφαρμόσουμε αυτό το σύστημα. Είναι όμως προτιμότερο ένα παιδί που μόνο του παίρνει δυο βαθμούς παρακάτω παρά ένα παιδί που αδυνατεί να διαβάσει μόνο του.

Κάθε παιδί βέβαια είναι διαφορετικό και η διαδικασία μάθησης είναι κάτι το πολύ προσωπικό στον καθένα μας, έτσι μπορεί να υπάρχουν πολλές αποκλίσεις απ’ αυτό που περιγράψαμε.

Διαβάστε περισσότερα

Πηγη

Ασκήσεις Οργάνωσης της Μνήμης για Παιδιά (εξαιρετικό υλικό!)

πηγη

Ασκήσεις Οργάνωσης της Μνήμης για Παιδιά (εξαιρετικό υλικό!)

Πλούσιο υλικό με 131 σελίδες για την οργάνωση και την τόνωση της μνήμης στα παιδιά.

Για να μπορέστε να δείτε ή να εκτυπώσετε πατήστε ΕΔΩ

Εξαιρετικές ιδέες για την ενίσχυση της λεπτής κινητικότητας

Υπάρχουν πολλές δραστηριότητες που μπορούμε να κάνουμε στο σπίτι ή στο σχολείο για να βοηθήσουμε τα παιδιά να αναπτύξουν επιδεξιότητα στη λεπτή κινητικότητα:

πηγη

πηγη

πηγη

πηγη

πηγη

πηγη

πηγη

πηγη

Ο ρόλος της Ελληνικής Νοηµατική Γλώσσας στον Αυτισμό.

πηγη

Ο ρόλος της Ελληνικής Νοηµατική Γλώσσας στον Αυτισμό.

Ως Αυτισμό θα ορίζαμε την αναπτυξιακή δυσκολία που συνδυάζεται από αρκετές δυσκολίες στα συναισθήματα, στην σκέψη, στις κοινωνικές σχέσεις, στην επικοινωνία και στη φαντασία.
Υπάρχουν τριών μορφών αυτισμού ήπιας, μέτριας, βαριάς. Πολλά παιδιά με αυτισμό παρουσιάζουν καθυστέρηση στην ανάπτυξη του λόγου ή ακόμη μπορεί να υπάρχει και η παντελής έλλειψη του ανάλογα με τη σοβαρότητα και το βαθμό της διαταραχής . Σε περιπτώσεις που αναπτύσσεται λόγος ιδιαίτερα υπάρχει ιδιόμορφη χρήση του λόγου όπως για παράδειγμα ηχολαλία. Αρκετές φορές οι λέξεις που εκφέρουν τα παιδιά με αυτισμό δεν έχουν αληθινό νόημα.
Γνωρίζουμε όλοι πως η χρήση της Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας χρησιμοποιείται από τους κωφούς σε διάφορα περιβάλλοντα  (π.χ. κοινότητα κωφών). Είναι απολύτως αποτελεσματική στην επικοινωνία. Δεν χρησιμοποιούνται μόνο οι χειρομορφές και ο λόγος κατά την χρήση της (σε ορισμένες περιπτώσεις) αλλά και η βλεμματική επαφή. Θα λέγαμε πως η ΕΝΓ θεωρείται εύκολη στην εκμάθηση της.

πηγη

Όπως είπα και παραπάνω τα παιδιά με αυτισμό παρουσιάζουν καθυστέρηση του λόγου ή και παντελής έλλειψη του. Θεωρώ πως η ΕΝΓ σε αυτές τις περιπτώσεις είναι απολύτως βοηθητική αλλά είναι και ένας εναλλακτικός τρόπος επικοινωνίας με τον εκπαιδευτικό και με τους γονείς.
Πιστεύω πως η ΕΝΓ θα βοηθήσει στα παιδιά με αυτισμό να κατακτήσουν την επικοινωνία έστω και αν αυτή θα είναι σε μικρό βαθμό. Επιπλέον, να μπορούν να αναπτύξουν σε καλό βαθμό την βλεμματική επαφή τους. Μπορεί η ΕΝΓ να συνοδεύεται και από αισθήματα κατά την χρήση της π.χ. (θλιμμένη έκφραση προσώπου). Όμως τα παιδιά με αυτισμό δεν είναι απαραίτητο να κατακτήσουν σε αρκετά μεγάλο βαθμό τα συναισθήματα αυτά μιας και δυσκολεύονται στην αναγνώριση των συναισθημάτων. Παρά ταύτα μπορεί τα παιδιά με την  χρήση της ΕΝΓ να κατακτήσουν σταδιακά την αναγνώριση των συναισθημάτων έστω και αν δε το καταφέρουν σε μεγάλο βαθμό.
Ο ρόλος της ΕΝΓ στην ανάπτυξη του λεξιλογίου από το παιδί με αυτισμό είναι καθοριστικός. Για παράδειγμα ένα παιδί που έχει βαριάς μορφής αυτισμό και δεν έχει καθόλου λόγο θα χρησιμοποιήσουμε εικόνες, προφορικό λόγο, συλλαβισμό και χειρομορφή. Τα άτομα με αυτισμό έχουν καλή μνήμη και θυμούνται περισσότερο με εικόνες παρά με λέξεις. Άρα η χρήση της ΕΝΓ θα τους βοηθήσει να αναπτύξουν δεξιότητες επικοινωνίας και να αναπτύξουν σε όσο βαθμό μπορούν το λεξιλόγιο τους.
Σε τελική ανάλυση ο ρόλος της ΕΝΓ στη διδασκαλία παιδιών με αυτισμό κρίνεται σωστός και χρήσιμος διότι προάγει την βελτίωση  της επικοινωνίας, της βλεμματικής επαφής, του λεξιλογίου και σε αρκετό βαθμό στην ανάπτυξη των τεσσάρων βασικών συναισθημάτων.

Πηγη

Με ποιον τρόπο συνήθως απαντάτε στα παιδιά σας;

πηγη

Οι γονείς δεν αντιδρούν και δεν απαντούν στα παιδιά τους όλοι με τον ίδιο τρόπο. Έχετε σκεφτεί όμως, ότι ο τρόπος της αντίδρασης ή της απάντησης που δίνει ένας γονιός στο παιδί του, χαρακτηρίζει και το πόσο ώριμος ή ανώριμος γονιός είναι;

Ας δούμε μερικά παραδείγματα:

•  Όταν το παιδί λέει: ”Μαμά, φοβάμαι ν΄ανέβω στο δέντρο”

Ο Ανώριμος γονιός απαντάει: “Μα είναι δυνατόν; τι φοβάσαι μεγάλο παιδί; Δεν υπάρχει κανένας λόγος. Άντε, έλα ν΄ανέβεις στο δέντρο. Κοίτα τα άλλα παιδιά που το κάνουν!”

Ο Ώριμος γονιός λέει: “Το καταλαβαίνω. Πες μου πώς νιώθεις. Εγώ είμαι εδώ για να σε προστατεύω. Αν θέλεις μπορώ να σε βοηθήσω, αλλά αν δε νιώθεις έτοιμος (π.χ ν΄ανέβεις στο δέντρο) δεν πειράζει. Ούτως ή άλλως κάνεις τόσα άλλα σπουδαία πράγματα!”

Ο ώριμος γονιός δεν υποβαθμίζει το φόβο του παιδιού του. Κατανοεί ότι ένα μικρό παιδί που κάνει καινούργια πράγματα είναι λογικό να φοβάται. Δεν το καταπιέζει να κάνει κάτι μόνο και μόνο για να τονωθεί ο ίδιος (ότι τα κατάφερε το παιδί του). Φυσικά δεν κάνει συγκρίσεις με άλλα παιδιά. Και κυρίως, το ρωτά πώς νιώθει για ν΄αναπτύξει μια σχέση εμπιστοσύνης.

πηγη

• Το παιδί λέει: ”Μαμά, είδα φάντασμα”

Ανώριμος γονιός: “Τι βλακείες είναι αυτές; δεν υπάρχουν φαντάσματα.”

Ώριμος γονιός: “Ναι; για πες μου πώς ήταν; Νόμιζα κι εγώ όταν ήμουν μικρή ότι είχα δει, αλλά μεγαλώνοντας κατάλαβα ότι έκανα λάθος.”

Με την απάντησή του αυτή ένας ανώριμος γονιός προσπαθεί να κάνει το παιδί του να μην φοβάται. Δεν το κάνει δηλαδή για κακό (προφανώς). Έτσι όμως δεν πείθεται ένα μικρό παιδί. Επίσης το παιδί έχει ανάγκη να του δίνουμε σημασία και χρόνο. Το καλύτερο λοιπόν είναι να το ρωτήσουμε περισσότερα γι αυτό που μας λέει, να μπούμε στη θέση του, να του πούμε πως κι εμείς κάποτε είμαστε σαν κι αυτό και μέσα από την κουβέντα μας να ηρεμήσει και να πεισθεί.

• Το παιδί λέει: ”Μαμά, ο Γιαννάκης με έδειρε”

Ανώριμος γονιός: “Να τον δείρεις κι εσύ.”

Ώριμος γονιός: “Πόνεσες; Είσαι καλά; Εγώ είμαι εδώ, για πες μου όμως τι συνέβη; Ποιος ξεκίνησε πρώτος; Μήπως την επόμενη φορά πρέπει να το πεις στη δασκάλα;”

Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να ωθήσουμε το παιδί ν΄ανταποδώσει το χτύπημα. Έτσι ενισχύουμε επιθετικές συμπεριφορές. Πρέπει πρώτα να ρωτήσουμε πώς είναι, πώς νιώθει, τι συνέβη, αφού μέσα από την κουβέντα μπορεί να φανεί πως το δικό μας παιδί προκάλεσε τον καυγά. Αν πρόκειται όμως για ένα παιδάκι που μονίμως έχει επιθετική συμπεριφορά, τότε θα πρέπει το δικό μας παιδί ν΄απευθυνθεί στη δασκάλα κι αν αυτό επαναληφθεί, θα μιλήσουμε πλέον εμείς στο σχολείο.

• Το παιδί λέει: ”Θέλω να μου πάρεις κι εμένα αυτό το παιχνίδι. Η Μαίρη το έχει”.

Ανώριμος γονιός απαντάει είτε “Θα στο πάρω” ή “Όχι, δε με νοιάζει τι κάνει η Μαίρη.”

Ωριμος γονιός: ” Η Μαίρη είναι σε άλλη οικογένεια. Κι έχει κι άλλα πράγματα που εσύ δεν τα έχεις, όπως κι εσύ έχεις πολλά πράγματα που η Μαίρη δεν έχει. Για να δούμε τι είναι αυτό το παιχνίδι. Δεν έχεις κάτι παρόμοιο; Μήπως να περιμένουμε τα γενέθλιά σου; Δεν γίνεται συνέχεια να αγοράζουμε παιχνίδια.”

Ο ώριμος γονιός έχει αυτοπεποίθηση. Πιστεύει δηλαδή ότι είναι καλός γονιός, άρα δε νιώθει ενοχικά που δεν έχει το παιδί του αυτό το παιχνίδι, ούτε μπαίνει σε συγκρίσεις με άλλες οικογένειες. Ξέρει πως το παιδί του είναι ευτυχισμένο, γιατί έχουν μεταξύ τους καλή σχέση. Αυτό είναι πολύ βασικό να το μάθει ένα παιδί, γιατί πάντα στη ζωή θα υπάρχει κάποιος που θα έχει κάτι περισσότερο. Το θέμα είναι πως τα παιδιά επηρεάζονται. Αυτό πρέπει να το καταλάβουμε. Και μπορούμε κάπου κάπου να κάνουμε πίσω. Όχι όμως συνέχεια, διότι έτσι θα δημιουργήσουμε ανασφάλεια στο παιδί, ότι δεν είμαστε σταθεροί σ΄αυτά που λέμε και κάνουμε, ότι μπορεί να μας χειριστεί και στο τέλος δεν θα μπορεί το ίδιο το παιδί να διαχειριστεί μεγαλώνοντας το “όχι”.

πηγη

• Το παιδί λέει: ”Μαμά δεν θέλω να διαβάσω”

Ανώριμος γονιός: “Δεν θα βγεις από το δωμάτιό σου αν δεν τελειώσεις τα μαθήματά σου.”

Ώριμος γονιός: ”Σε απασχολεί κάτι και δεν μπορείς να συγκεντρωθείς; Είσαι κουρασμένο; Έλα να το συζητήσουμε. Θέλεις να παίξεις για κανένα τεταρτάκι και μετά να πας να κάνεις τα μαθήματά σου; Πως θα νιώσεις αν αύριο σε ρωτήσει κάτι η δασκάλα και είσαι αδιάβαστος; Δυστυχώς δε γίνεται να μη διαβάσεις. Είναι η μοναδική σου υποχρέωση. Πάρε λίγο χρόνο και πες μου όταν είσαι έτοιμος. Αν μάλιστα τελειώσεις γρήγορα, θα πάμε και μια μικρή βόλτα.”

Κι εμείς κουραζόμαστε και βαριόμαστε πολλές φορές. Άρα καταλαβαίνουμε απόλυτα το παιδί. Αλλά έχουμε μάθει πως μερικά πράγματα είμαστε υποχρεωμένοι να τα κάνουμε. Γιατί διαφορετικά θα έχουμε επιπτώσεις. Το ίδιο πρέπει να μάθει και το παιδί. Και η επίπτωση δεν είναι μια τιμωρία άσχετη όπως π.χ. δε θα φας παγωτό. Αλλά ότι, αν είσαι αδιάβαστος θα εκτεθείς στην τάξη, ή αν δεν τελειώσεις τα μαθήματά σου δε θα πάμε βόλτα, γιατί δε θα υπάρχει άλλος χρόνος. Τέλος πρέπει να μάθει πως η μοναδική υποχρέωση που έχει είναι το σχολείο και τα μαθήματά του.

• Το παιδί λέει: ”Κλαίω γιατί τσακώθηκα με τον φίλο μου”

Ανώριμος γονιός: “Μα είναι δυνατόν να κλαις για βλακείες; Κλαίνε οι άντρες; Άντε σταμάτα.”

Ώριμος γονιός: “Έλα σ΄εμένα στην αγκαλιά μου να κλάψεις. Πες μου τι συνέβη; Πως νιώθεις;”

Όταν βλέπουμε ένα παιδί να κλαίει νιώθουμε άβολα (ενώ δε θα έπρεπε). Έτσι προσπαθούμε να το σταματήσουμε. Αυτό όμως δεν το ενθαρρύνει να εκφράζει τα συναισθήματά του και τα κρατάει μέσα του. Δεν μπορεί να μας εμπιστευθεί ή την επόμενη φορά απλώς δεν θα κλάψει κοντά μας κι έτσι θα χάσουμε την ευκαιρία να μιλήσουμε μαζί του, να του μάθουμε να αναγνωρίζει και να διαχειρίζεται τα συναισθήματά του. Του δείχνουμε λοιπόν ότι είμαστε εκεί, δίπλα του, και αποδεχόμαστε πλήρως αυτό που νιώθει.

• Το παιδί λέει: ”Μη φεύγεις, θα μου λείψεις”

Ανώριμος γονιός: “Τι να κάνω παιδί μου, πρέπει να πάω στη δουλειά. Γεια σου! ”

Ώριμος γονιός: “Κι εμένα θα μου λείψεις πολύ. Πρέπει όμως να πάω στη δουλειά, αλλά θα κάνουμε μια συμφωνία. Θα κάτσεις εδώ να παίξεις με αυτό κι αυτό, θα μου ετοιμάσεις και μια ζωγραφιά, θα περάσεισ όμορφα και όταν θα έχεις παίξει, ζωγραφίσει και φάει εγώ θα έρθω, θα σε πάρω μια τεράστια αγκαλιά και θα παίξουμε ό,τι θέλεις εσύ. Μήπως θέλεις να πάμε και στην παιδική χαρά; Σε 5 ώρες θα είμαι πίσω.”

Το παιδί δεν καταλαβαίνει γιατί πρέπει να πάμε στη δουλειά. Και η εξήγηση αλλάζει με βάση την ηλικία του παιδιού. Του δημιουργούμε λοιπόν τις συνθήκες για να περάσει καλά σπίτι και του υποσχόμαστε κάτι που θα κάνουμε μαζί όταν επιστρέψουμε. Είμαστε όμως υποχρεωμένες να το τηρήσουμε, ό,τι κι αν έχει συμβεί, γιατί αλλιώς θα χάσουμε την αξιοπιστία μας.

•  Το παιδί λέει: ”Θέλω να κοιμηθώ στο κρεβάτι σας”

Ανώριμος (και κουρασμένος) γονιός: “Άντε έλα.”

Ώριμος (ακόμη κι αν είναι κουρασμένος) γονιός: “Αγάπη μου αυτό δεν γίνεται. Εδώ κοιμάται μόνο η μαμά με τον μπαμπά. Εσύ έχεις δικό σου κρεβάτι και δικό σου δωμάτιο όπου έχεις τα παιχνίδια σου κι όλα τα ωραία σου πράγματα. Όλοι μαζί δεν κοιμόμαστε καλά και όλοι έχουμε ανάγκη από ύπνο. Μπορώ όμως να έρθω στο κρεβάτι σου να σου διαβάσω ένα παραμύθι, να μιλήσουμε για πολλή ώρα μέχρι να νιώσεις πως είσαι έτοιμο να κοιμηθείς. Ποιο παραμύθι θέλεις να σου πω;”

Πρέπει εμείς λοιπόν που θέλουμε να είναι καλά και να γίνει υγιής συναισθηματικά ενήλικας να θέσουμε τα όρια και να είμαστε αυστηροί σε αυτό. Όχι στον τόνο της φωνής μας, αλλά σ΄αυτό που λέμε!

Επιμέλεια: Ράνια Χιουρέα

Πηγη

Θα πρέπει τα συναισθήματα να διδάσκονται στα σχολεία;

πηγη

Ενώ η σημασία της συναισθηματικής εκπαίδευσης είναι αναγνωρισμένη, γιατί παραμένει αποκομμένη από τις μαθητικές τάξεις;

---

Ποιος σας δίδαξε πώς να εντοπίζετε και να διαχειρίζεστε τα συναισθήματά σας, πώς να τα αναγνωρίζετε όταν τα νιώθατε και πώς να προχωρήσετε αφού τα έχετε νιώσει; Για πολλούς ενήλικες, η απάντηση είναι: Κανείς. Βρήκατε τη διέξοδο από αυτό το λαβύρινθο μόνοι σας. Αν και το εσωτερικό μας καθρέφτισμα δεν ήταν κάτι που μας έμαθαν στο σχολείο, είναι κάτι που θα έπρεπε να είχε γίνει, υποστηρίζει ένας αριθμός ερευνητών. Εκείνοι πιστεύουν ότι οι συναισθηματικές δεξιότητες πρέπει να καταταχθούν ψηλά στην εκπαίδευση των παιδιών όπως τα μαθηματικά, η ανάγνωση, η ιστορία και η επιστήμη.

Γιατί τα συναισθήματα είναι σημαντικά;
Η έρευνα έδειξε ότι οι άνθρωποι που έχουν αποκτήσει συναισθηματικές δεξιότητες, έχουν καλύτερες επιδόσεις στο σχολείο, καλύτερες σχέσεις και αποφεύγουν συχνότερα τις βλαβερές συμπεριφορές. Επιπλέον, καθώς όλο και περισσότερες θέσεις εργασίας γίνονται όλο και πιο μηχανοποιημένες, οι λεγόμενες «μαλακές δεξιότητες» (soft skills) οι οποίες περιλαμβάνουν την επιμονή, τη διαχείριση του άγχους και της επικοινωνίας, θεωρούνται ως ένας τρόπος για να κάνετε τους ανθρώπους αναντικατάστατους από τις μηχανές. Έχει υπάρξει μια αυξανόμενη προσπάθεια στα αμερικανικά σχολεία να διδάξουν την κοινωνική και συναισθηματική μάθηση, αλλά αυτά τα μαθήματα τείνουν να δίνουν έμφαση στις διαπροσωπικές δεξιότητες όπως η συνεργασία και η επικοινωνία.
Τα παιδιά συχνά διδάσκονται να αγνοούν ή να καλύπτουν τα συναισθήματά τους. Πολλές δυτικές κοινωνίες βλέπουν τα συναισθήματα ως πολυτέλεια ή διάσπαση της προσοχής, λέει ο κοινωνιολόγος Thomas Scheff από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας-Σάντα Μπάρμπαρα, υπέρμαχος της συναισθηματικής εκπαίδευσης. Τα συναισθήματά μας μπορούν να μας δώσουν πολύτιμες πληροφορίες για τον κόσμο, αλλά συχνά διδασκόμαστε ή κοινωνικοποιούμαστε χωρίς να τους δίνουμε προσοχή. Εξίσου επικίνδυνη, λέει ο Scheff, είναι η πρακτική της απόκρυψης ενός συναισθήματος πίσω από κάποιο άλλο. Έχει βρεθεί ότι οι άνδρες, ιδίως, έχουν την τάση να κρύβουν τα συναισθήματά της ντροπής κάτω από θυμό, την επιθετικότητα και, πολύ συχνά, τη βία.

πηγη

Πώς μπορεί κάποιος να διδάξει για τα συναισθήματα;
Ένα από τα πιο γνωστά σχολικά προγράμματα για τη διδασκαλία σχετικά με τα συναισθήματα είναι το RULER, που αναπτύχθηκε το 2005 από το «Κέντρο για την Συναισθηματική Νοημοσύνη» του Yale. Το πολυετές πρόγραμμα χρησιμοποιείται σε περισσότερα από 1.000 σχολεία, στις ΗΠΑ και στο εξωτερικό. Το όνομα, RULER, είναι ένα αρκτικόλεξο για τους πέντε στόχους του:

• την αναγνώριση (recognizing) των συναισθημάτων στον εαυτό του και τους άλλους
• την κατανόηση (understanding) των αιτίων και των συνεπειών των συναισθημάτων
• την επισήμανση (labeling) των συναισθηματικών εμπειριών με ένα ακριβές και ποικίλο λεξιλόγιο
• και την έκφραση (expressing) και ρύθμιση (regulating) των συναισθημάτων με τρόπους που προάγουν την ανάπτυξη.

Ως στρατηγική του προγράμματος, τα παιδιά διδάσκονται να επικεντρώνονται στο υποβόσκον θέμα ενός συναισθήματος αντί να χάνονται στην προσπάθεια να το ορίσουν. Όταν ένα συναίσθημα σας κατακλύζει, εξηγεί ο Stern, η κατανόηση του θεματικού περιγράμματός του μπορεί να βοηθήσει στο νόημα του «ονόμασε το συναίσθημα για να το διαχειριστείς». Παρ΄όλο που ο θυμός βιώνεται διαφορετικά από διαφορετικούς ανθρώπους «αυτό που βρίσκεται πίσω από το θυμό είναι το ίδιο. Η αδικία. Το θέμα που κρύβεται πίσω από την απογοήτευση είναι μια ανικανοποίητη προσδοκία. Το θέμα που κρύβεται πίσω από την απογοήτευση είναι ότι αισθάνεσθε αποκλεισμένοι από το δρόμο σας προς ένα στόχο. Ο εντοπισμός του κάθε θέματος μπορεί να βοηθήσει ένα άτομο να δει και να κατανοήσει τη θέση του», λέει ο Στερν.

Τα μαθήματα του RULER είναι σχεδιασμένα για όλες τις τάξεις και τα μαθήματα. Έτσι, για παράδειγμα, αν η συναισθηματική λέξη που είναι υπό συζήτηση είναι η λέξη «ενθουσιασμένος», ένας δάσκαλος ιστορίας θα ζητήσει από τους μαθητές του να το συνδέσουν με ένα ιστορικό γεγονός. Οι οδηγίες μπορούν επίσης να συνεχιστούν και πέρα ​​από την τάξη: ζητείται από τα παιδιά να μιλούν με τους γονείς τους για το πότε αισθάνθηκαν τελευταία φορά ενθουσιασμένα. Οι ερευνητές στο Κέντρο για τη Συναισθηματική Νοημοσύνη στο Yale, έχουν βρει ότι τα σχολεία που εφαρμόζουν το πρόγραμμα RULER παρουσιάζουν λιγότερα περιστατικά σχολικού εκφοβισμού, χαμηλότερα επίπεδα άγχους και κατάθλιψης, περισσότερη μαθητική ηγεσία και υψηλότερους βαθμούς. Γιατί, λοιπόν, η συναισθηματική εκπαίδευση να μην είναι ο κανόνας και είναι η εξαίρεση;
Ένα γεγονός που θα σας εκπλήξει: Ενώ οι επιστήμονες και οι εκπαιδευτικοί συμφωνούν για την ανάγκη να διδάσκονται τα συναισθήματα, δεν συμφωνούν σχετικά με το πόσα υπάρχουν και τι είναι. Το πρόγραμμα σπουδών του RULER αποτελείται από εκατοντάδες «λέξεις συναισθημάτων», συμπεριλαμβανομένων των: περίεργος, εκστατικός, απογοητευμένος, ζηλιάρης, ανακουφισμένος και αμήχανος. Οι υπόλοιπες λίστες των συναισθημάτων άλλων ακαδημαϊκών κυμαίνονται σε αριθμό από 2 έως 11. Ο Scheff προτείνει να ξεκινούν οι μαθητές με έξι συναισθήματα: λύπη, φόβος, θυμός, υπερηφάνεια, ντροπή και την υπερβολική κόπωση.
Ενώ η ψυχολογία άρχισε να μελετάται ως επιστήμη λίγο περισσότερο από έναν αιώνα πριν, μέχρι τώρα έχει επικεντρωθεί περισσότερο στον εντοπισμό και την αντιμετώπιση των διαταραχών.

Ο Scheff, ο οποίος έχει περάσει χρόνια μελετώντας την ντροπή, ένα συναίσθημα ταμπού και τις καταστροφικές επιπτώσεις της στις ανθρώπινες ενέργειες, παραδέχεται ότι «Δεν ξέρουμε πολλά για τα συναισθήματα, ακόμα κι αν νομίζουμε ότι γνωρίζουμε και αυτό ισχύει και για τον κόσμο και για τους ερευνητές. Ή, όπως η Βιρτζίνια Γουλφ τόσο όμορφα το έθεσε ‘Μπορεί οι δρόμοι του Λονδίνου να έχουν το χάρτη τους όμως τα πάθη μας είναι ακόμη ανεξερεύνητα’».

Οι γονείς μπορούν να αρχίσουν να ενθαρρύνουν την συναισθηματική επίγνωση των παιδιών τους με μια απλή προτροπή «Πες μου μερικές από τις καλύτερες στιγμές σου» μια φράση που ο Scheff έχει χρησιμοποιήσει πολλές φορές για να ξεκινήσει συζητήσεις με τους φοιτητές του. Αλλά και ο Stern συμφωνεί ότι τα σχολεία δεν μπορούν να περιμένουν μέχρι οι ακαδημαϊκοί να διευθετήσουν το όνομα και τον αριθμό των συναισθημάτων, πριν να ενεργήσουν. «Γνωρίζουμε ότι έχουμε συναισθήματα όλη την ημέρα, είτε είμαστε ενήμεροι για αυτά ή όχι», επισημαίνει ο Stern. «Ας διδάξουμε στα παιδιά πώς να διαχειρίζονται τις συναισθηματικές στιγμές τους, αντί να να χάνονται μέσα τους».

ΠΗΓΗ