Οι καλύτερες δραστηριότητες για παιδιά ανά ηλικία...

Αναρωτιέστε αν το παιδί σας είναι έτοιμο να ξεκινήσει μαθήματα χορού, κολύμβηση ή κιθάρα; Δείτε πώς να επιλέγετε δραστηριότητες για το παιδί σας ανάλογα με την ηλικία του.

πηγη

Έχετε στο σπίτι μία εκκολαπτόμενη μπαλαρίνα ή έναν επιδέξιο κολυμβητή; Συμβαίνει σε πολλούς γονείς να θέλουν να «γράψουν» το παιδί τους σε κάποιο αντίστοιχο μάθημα με την πρώτη ευκαιρία που θα δείξει το ελάχιστο ενδιαφέρον ή ταλέντο σε μία δραστηριότητα, είναι όμως σημαντικό να γνωρίζετε ποιες από αυτές τις δραστηριότητες είναι κατάλληλες για την ηλικία του παιδιού.
Δείτε τι έχουν να προσφέρουν στο παιδί σας κάποιες από τις δημοφιλέστερες δραστηριότητες και ποιες είναι κατάλληλες για κάθε ηλικία:

Από 6 μηνών

Μαμά και μωρό

Πολλά κέντρα δημιουργικής απασχόλησης διαθέτουν ψυχαγωγικά προγράμματα για μωρά και τις μαμάδες τους, τα οποία μπορεί να περιλαμβάνουν δημιουργικό-μουσικό παιχνίδι ή μαθήματα yoga (βλέπε: Ωδεία Φίλιππος Νάκας, Πολιτιστικό Κέντρο Ακαδήμεια, Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών). Σκοπός αυτών των τμημάτων είναι η κοινωνικοποίηση, τόσο της μαμάς όσο και του μωρού, αλλά και η ακόμα πιο στενή επαφή τους.

Κολύμβηση

Έχουμε ξαναμιλήσει για τα μαθήματα baby swimming και τα οφέλη που μπορεί να έχουν για μωρά ακόμα και από 6 μηνών (δείτε αναλυτικά στα Σχετικά Άρθρα στο τέλος). Έχετε, ωστόσο, υπ'όψιν ότι επίσημα μαθήματα κολύμβησης δε μπορούν να ξεκινήσουν πριν το παιδί γίνει 4 ετών.

πηγη

Από 2 ετών

Καλλιτεχνικά εργαστήρια

Η τέχνη είναι ωφέλιμη για παιδιά κάθε ηλικίας. Ειδικά για τα νήπια που ακόμα αναπτύσσουν τις επικοινωνιακές τους ικανότητες τα προγράμματα εικονικών τεχνών είναι χρήσιμα στο να τα βοηθούν να εκφράζονται καλύτερα. Μέσω της τέχνης τα παιδιά μαθαίνουν να σχετίζονται με τον κόσμο γύρω τους και εξοικειώνονται με την δημιουργική σκέψη.
Φυσικά, δεν προορίζονται όλα τα καλλιτεχνικά εργαστήρια για παιδιά από 2 ετών. Κάποια μπορεί να είναι κατάλληλα για μεγαλύτερα παιδιά. Γι'αυτό θα πρέπει πάντα να ρωτάτε σε ποιες ηλικίες απευθύνεται το κάθε πρόγραμμα. Για παιδιά από 2 ετών αναζητήστε προγράμματα που να διδάσκουν τα βασικά (σχήμα, χρώμα και υφή) και να χρησιμοποιούν κατάλληλα υλικά (π.χ. χοντρά μολύβια και μαλακά υλικά).

Από 3 ετών

Γυμναστική

Η γυμναστική βοηθά τα παιδιά να βελτιώνουν τη δύναμη, την ταχύτητα, την αρμονία, την ισορροπία και την ελαστικότητά τους. Μπορεί, ακόμα, να βοηθήσει ένα παιδιά να αντιμετωπίσει ή και να ξεπεράσει κάποιους φόβους ή που ντρέπεται να συμμετέχει σε ομαδικά αθλήματα.
Από την ηλικία των 3 ετών τα παιδιά μπορούν να ξεκινήσουν να γυμνάζονται με τον παραδοσιακό τρόπο, π.χ. τρέξιμο ή σχοινάκι, όμως αν αναζητάτε κάποιο ανταγωνιστικό είδος γυμναστικής για το παιδί, οι ειδικοί συνιστούν το παιδί να είναι άνω των 6 ετών.

Χορός

Είτε επιλέξετε μπαλέτο είτε χιπ-χοπ ή τζαζ, ο χορός έχει πολλά πλεονεκτήματα για το παιδί. Το διδάσκει βασικά μαθήματα για την ίδια του τη ζωή, όπως το να παίρνει σειρά, να μοιράζεται, να ευθυγραμμίζεται με τα άλλα παιδιά, να ακούει στις οδηγίες, να επαναλαμβάνει, ενώ το βοηθά να ανακαλύψει και την καλλιτεχνική του πλευρά μέσα από δημιουργικές κινήσεις και ασκήσεις φαντασίας. Το μπαλέτο, συγκεκριμένα, είναι το είδος χορού με τη μεγαλύτερη δομή και τυπικότητα, ενώ η τζαζ και το χιπ-χοπ είναι προτιμότερα για άσκηση και έντονη μουσική.

Μαγειρική

Υπάρχουν τμήματα μαγειρικής για παιδιά από 3 ετών, αν και γύρω στα 5 τα παιδιά θα είναι πιο ικανά να συμμετέχουν σε αυτά. Τα μαθήματα μαγειρικής μπορούν να βοηθήσουν το παιδί να μάθει να εκτιμά το φαγητό και να εκφράζει την δημιουργικότητά του. Επίσης, το βοηθά να μετρά και να υπολογίζει πράγματα, αλλά και να βάζει τα υλικά σε σειρά την ώρα του μαγειρέματος. Επιπλέον, με τον τρόπο αυτά εξοικειώνονται τα παιδιά με πολλές τροφές, που πιθανώς δεν υπάρχουν στο σπίτι τους, και ξεπερνούν τις ιδιοτροπίες τους στο φαγητό.

Πολεμικές τέχνες

Μαθήματα πολεμικών τεχνών ξεκινούν από πολύ μικρές ηλικίες, από 3 ή 4 έτη, ωστόσο σε αυτά τα παιδιά διδάσκονται τα πολύ βασικά, καθώς και το πώς να υπακούν σε εντολές. Συγκεκριμένες κινήσεις αλλά και την φιλοσοφία της κάθε πολεμικής τέχνης μαθαίνουν τα παιδιά μετά τα 5 τους χρόνια.
Τα πλεονεκτήματα των πολεμικών τεχνών είναι πολλά: Αυξάνουν την αυτοπεποίθηση των παιδιών και τα διδάσκουν πειθαρχία, σεβασμό και το να ακούν και να ακολουθούν οδηγίες. Ακόμα, μαθαίνουν αυτοάμυνα και πιθανώς σωστούς τρόπους για να αντιμετωπίσουν πιθανές επιθέσεις εκφοβισμού. Μία καλή πολεμική τέχνη μαθαίνει το παιδί να έχει κουράγιο, να αντιμετωπίζει τις δυσκολίες και να μην τα παρατά στα δύσκολα, ενώ ταυτόχρονα προσφέρει ολοκληρωμένη εξάσκηση σε όλο το σώμα.

Θέατρο

Κάποια προγράμματα θεατρικού παιχνιδιού -περισσότερο παρά θεατρικού μαθήματος- απευθύνονται σε παιδιά από 4 ετών. Κανονικά μαθήματα θεάτρου μπορεί να ξεκινήσει ένα παιδί από 6 ή 7 ετών, οπότε μπορεί και να απομνημονεύσει διαλόγους για θεατρικά σκετσάκια.
Με την συμμετοχή του παιδιού σε θεατρικές ομάδες βελτιώνεται η αυτοπεποίθησή του, η αίσθηση της φαντασίας και η αυτό-έκφραση. Μάλιστα, πρόκειται για μία δραστηριότητα που ωφελεί τόσο τα ντροπαλά όσο και τα παιδιά που τους αρέσει να βρίσκονται επί σκηνής.

πηγη

Από 5 ετών

Πιάνο

Η εξοικείωση του παιδιού με τη μουσική σε μικρή ηλικία έχει πολλά οφέλη, και το πιάνο είναι ένα από τα όργανα που βοηθούν τα παιδιά να κατανοήσουν τη μουσική και να μάθουν πως με την εξάσκηση γίνονται όλο και καλύτεροι, αποκτώντας περισσότερη αυτοπεποίθηση, ακόμα και για να παίξουν ένα τραγούδι μπροστά σε άλλους. Είναι ένα όργανο που απαιτεί συνέπεια και αφοσίωση και το να αναπτύξει ένα παιδί αυτά τα χαρακτηριστικά θα είναι χρήσιμο και για την υπόλοιπη ζωή του.

Ποδόσφαιρο

Κάποιες «ποδοσφαιρικές» φιγούρες μπορούν να μάθουν ακόμα και παιδιά 2 ή 3 ετών, όμως θα χρειαστεί να φτάσουν τα 5 για να μπορέσουν να γίνουν μέλη μιας παιδικής ποδοσφαιρικής ομάδας και να παρακολουθούν συστηματικά τις προπονήσεις. Το ποδόσφαιρο βοηθά τα παιδιά να αναπτύξουν αντοχή στο τρέξιμο, συντονισμό ματιού-ποδιού και ευκινησία. Κυρίως, όμως, διδάσκει τα παιδιά να επικοινωνούν και συνεργάζονται με τους άλλους, προκειμένου να πετύχουν έναν κοινό στόχο.

Μπάσκετ

Όπως και στο ποδόσφαιρο έτσι και στο μπάσκετ, πριν την ηλικία των 5 ετών δεν έχει βρεθεί να ωφελεί σημαντικά τα παιδιά, αλλά και στα 5 το όφελος του συγκεκριμένου αθλήματος είναι ότι βρίσκεται το παιδί με τους φίλους του και διασκεδάζει. Από εκείνη την ηλικία και μετά μπορούν να μπουν σταδιακά τα θεμέλια του αθλήματος, ενώ το αίσθημα του ανταγωνισμού θα έρθει από τα 8 χρόνια και μετά.
Όσο για τα οφέλη του μπάσκετ; Πρόκειται για μία εξαιρετική μορφή άσκησης που ενισχύει την αντοχή, τον συντονισμό ματιού-χεριού και την ισορροπία, ενώ είναι καλή επιλογή για παιδιά που θέλουν να είναι ενεργά καθ'όλη την διάρκεια του σπιτιού. Τέλος, όπως κάθε ομαδικό παιχνίδι, το μπάσκετ βοηθά τα παιδιά να δουλεύουν καλά με την ομάδα τους.

Yoga

Η Yoga είναι μία μετριοπαθής άσκηση που βοηθά τα παιδιά να γνωρίζουν καλύτερα το σώμα τους και τον τρόπο που κινούνται. Μαθαίνουν να αναπνέουν σωστά, να χαλαρώνουν και να φροντίζουν τον εαυτό τους. Οι δάσκαλοι yoga επισημαίνουν ότι βοηθά τα παιδιά στην αυτοσυγκέντρωσή τους, στη συμπεριφορά τους, ενώ τους μειώνει το άγχος.
Τα μαθήματα yoga μπορούν να ξεκινήσουν, μαζί με τη μαμά, ήδη από βρεφική ηλικία. Ωστόσο, το παιδί μόνο του μπορεί συμμετέχει σε κανονική τάξη μετά τα 4 ή 5 χρόνια, καθώς από αυτές τις ηλικίες θα μπορούν να πραγματοποιήσουν σωστά τις στάσεις.

Τένις

Το τένις είναι από τα αθλήματα που δεν περιλαμβάνουν συγκρούσεις και επαφή με τον αντίπαλο, καθώς και από αυτά που βελτιώνουν τον συντονισμό ματιού-χεριού, την ευκινησία και την ισορροπία. Και παρόλο που πρόκειται για ατομικό άθλημα, το παιδί διδάσκεται το αθλητικό πνεύμα.
Το άθλημα αυτό συνιστάται σε παιδιά άνω των 5 ή 6 ετών που έχουν πλέον αποκτήσει την σωματική διάπλαση για να ανταπεξέλθουν στις στάσεις και τις κινήσεις του τένις. Σημαντικό είναι, επίσης, το παιδί να έχει την σωστή ρακέτα για το σώμα του πριν ξεκινήσει μαθήματα τένις.

Από 9 ετών

Τραγούδι

Εκτός κι αν πιστεύετε ότι έχετε ένα παιδί-θαύμα στο τραγούδι, περιμένετε να φτάσει 9 ετών πριν ξεκινήσει σοβαρά μαθήματα ορθοφωνίας και τραγουδιού. Γιατί; Επειδή από αυτή την ηλικία θα είναι πιο εύκολο να συγκεντρωθεί στη μελωδία για πολλή ώρα και να εκτελεί ταυτόχρονα σωστές αναπνοές, και γιατί καθώς ακόμα οι φωνητικές του χορδές αναπτύσσονται δεν θέλετε να τις κουράσετε υπερβολικά. Όταν, μάλιστα, ξεκινήσει το παιδί σας μαθήματα τραγουδιού, φροντίστε να επιλέξετε έναν καθηγητή που δεν θα το πιέζει υπερβολικά και θα κάνει το μάθημα διασκέδαση.
Στα πλεονεκτήματα του να μάθει να τραγουδά το παιδί σας περιλαμβάνεται η βελτίωση του δείκτη νοημοσύνης του, σύμφωνα με επιστημονική έρευνα, ενώ ταυτόχρονα βελτιώνει και την αυτοπεποίθηση του παιδιού καθώς και την ικανότητά του να εκφράζεται.

Πηγη

 

 

 

Επιχείρηση...ΠΑΝΑ!!!

πηγη

Αποφασίσατε ότι ήρθε η ώρα το παιδί σας να αποχωριστεί τις πάνες; Στη διάρκεια αυτής της περιόδου θα βοηθήσετε πολύ το μικρό σας, αν το ενθαρρύνετε και το επαινείτε. 

Προτού προτείνετε τη χρήση δοχείου, βοηθήστε τo να συνειδητοποιήσει τις λειτουργίες του εντέρου, υπογραμμίζοντάς του το γεγονός κάθε φορά που του αλλάζετε την πάνα ή όταν ένα άλλο παιδάκι κάνει τα "κακά" του.

Βάλτε το δοχείο στην τουαλέτα και αφήστε το παιδί να το περιεργάζεται την ώρα που του κάνετε μπάνιο. Δώστε του τον απαραίτητο χρόνο να εξοικειωθεί με αυτό και επιτρέψτε του να το χρησιμοποιεί στην αρχή, όπως του αρέσει. Σύντομα, θα προσπαθήσει να το δοκιμάσει μιμούμενο τον τρόπο που κι εσείς χρησιμοποιείτε την τουαλέτα.

Τονίστε στο παιδί την ευκολία που θα έχει όταν δε θα φορά τις πάνες και δώστε έμφαση στο γεγονός ότι θα είναι μεγάλο παιδί πλέον. Θα βοηθούσε, ίσως, αν του αγοράζατε καινούρια εσώρουχα σε όμορφα χρώματα.

Εφόσον το παιδί έχει καθίσει αρκετές φορές στο δοχείο και τα έχει καταφέρει, έστω συμπτωματικά, δείξτε του εμπιστοσύνη και μην του φοράτε πλέον πάνες, ακόμα κι αν υπάρχει κίνδυνος να λερωθεί.

Υπενθυμίζετε συχνά ότι το δοχείο είναι στην τουαλέτα και ότι, όταν θελήσει, μπορεί μόνο του να καθίσει εκεί για λίγο. Αν έχει περάσει αρκετή ώρα χωρίς να έχει χρησιμοποιήσει το δοχείο, παροτρύνετε το χωρίς όμως να το πιέζετε.

Ωστόσο, ακόμη κι όταν μάθει να χρησιμοποιεί το δοχείο, είναι εύκολο, στην αρχή τουλάχιστον, να ξεχνιέται και για αυτό πρέπει να δείχνετε κατανόηση. Είναι πράγματα που συμβαίνουν. Όταν π.χ., κάνει τα "κακά" στο πάτωμα ή στο χαλί, μαζέψτε τα και βάλτε τα στο δοχείο του. Με αυτό τον τρόπο καταλαβαίνει ότι για κάθε πράγμα υπάρχει η θέση του.

Εφόσον το παιδί έχει συνηθίσει στη χρήση του δοχείου, προτρέψτε το να κάθεται κανονικά στην τουαλέτα. Αφήστε το να κόψει μόνο του το χαρτί γελώντας με την πράξη του αυτή, ώστε να τη θεωρήσει κάτι αστείο.

Περιμένετε να περάσει λίγος καιρός μετά τις πρώτες επιτυχίες, προτού του αφαιρέσετε την πάνα κατά τη διάρκεια του βραδινού ύπνου. Όταν είναι στεγνή η πάνα του παιδιού το πρωί αποτελεί θετική ένδειξη. Τότε μπορείτε να του πείτε: "θα ήθελες απόψε να μην τη βάλουμε;". Αποφασίζετε ανάλογα με την απάντηση που θα σας δώσει.

Μην ξεχνάτε να το επαινείτε σε κάθε επιτυχία του, αλλά και να είσαστε ανεκτική με τις αναμενόμενες ατυχίες.

πηγη

Τι θα πρέπει ν' αποφεύγετε

Να παρουσιάζετε το δοχείο στο παιδί πριν από τα δύο του χρόνια.

Να το υποχρεώνετε να κάθεται πολλή ώρα στο δοχείο μέχρι "να τα κάνει". Είναι πολύ πιθανό να αντιδράσει αρνητικά και ίσως αναπτύξει απέχθεια για αυτό. Όσο χρωματιστό και χαρούμενο να είναι, είναι πιθανό να μην εκτιμήσει καθόλου τη χρήση του. Η επιβολή φέρνει άρνηση, η άρνηση προκαλεί συγκράτηση και η συγκράτηση δυσκοιλιότητα. Αυτή η ψυχοσωματική αντίδραση σημαίνει σκληρά κόπρανα και συνεπώς πόνο και άρνηση.

Ένας φαύλος κύκλος.

Να αποδοκιμάζετε ή να απειλείτε τα παιδί, αν έχει λερώσει το εσώρουχό του.

Να αδειάζετε αμέσως το περιεχόμενο του δοχείου. Το παιδί είναι υπερήφανο για το περιεχόμενό του, το οποίο του ανήκει.

Να δείχνετε δυσφορία ή αηδία με τις κενώσεις του. Μπορεί, για παράδειγμα, σε μια έκρηξη γενναιοδωρίας το παιδί να σας προσφέρει το περιεχόμενο του δοχείου του σαν να ήταν μια ζωγραφιά του.

Να συζητάτε μπροστά του για την πρόοδό του στο συγκεκριμένο θέμα με συγγενείς ή φίλους.

Από το βιβλίο  - Μεγαλώστε ευτυχισμένα παιδιά

Πηγη

Ανάγνωση: "Ολική ή Αναλυτική μέθοδος πρώτης ανάγνωσης"

πηγη

Ολική ή Αναλυτική μέθοδος πρώτης ανάγνωσης είναι η διδασκαλία στην οποία από την αρχή ο μαθητής διδάσκεται την ανάγνωση λέξης ή πρότασης με πλήρες νόημα.

Από την εποχή του Αριστοτέλη υπάρχει η αντίληψη ότι ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται το σύνολο κάθε μορφής, χωρίς να προσέχει τις λεπτομέρειες που την παράγουν.

Σύμφωνα με τα πορίσματα της Μορφολογικής Ψυχολογίας, η ανάγνωση ακολουθεί την πορεία: οπτική εικόνα – γλωσσολογική ενέργεια – ακουστική εντύπωση – κατανόηση σημασιολογικού φαινομένου. Κατά συνέπεια μια πρόταση ή ένα κείμενο με πλήρες νόημα διαβάζεται και γίνεται αντιληπτό σε μικρότερο χρόνο και με περισσότερη ευκολία από κάποιο αντίστοιχο που δε δίνει ολοκληρωμένο νόημα ή είναι δυσνόητο.

Η πρώτη ανάγνωση πρέπει να αρχίζει με λέξεις και φράσεις με ολοκληρωμένο νόημα. Η εκμάθηση μεμονωμένων γραμμάτων ή φθόγγων και ο συλλαβισμός δημιουργούν ασάφεια στο μυαλό του μικρού μαθητή και πολλές φορές πανικό και τρόμο για το μάθημα της ανάγνωσης.

Όταν το κείμενο της πρώτης ανάγνωσης είναι γνωστό και προσιτό στο παιδί, η πρώτη ανάγνωση του δημιουργεί χαρά κι ευχαρίστηση, διότι συνδέεται με το συναίσθημα της ανακάλυψης ότι τα αντικείμενα υπάρχουν, λέγονται και γράφονται με το όνομά τους, σε αντίθεση με τη μέθοδο ανάγνωσης φθόγγων και λέξεων χωρίς νόημα.

Στις συνθετικές μεθόδους χρησιμοποιούνται οι φθόγγοι και τα γράμματα που είναι αφηρημένα και εντελώς συμβατικά σύμβολα. Για παράδειγμα στην Αναλυτικοσυνθετική μέθοδο χρησιμοποιούνται συλλαβές και λέξεις χωρίς νόημα: τα τα τα τα, λα λα λα λα, ταπ και τοπ κ. ά.

Η Αναλυτικοσυνθετική μέθοδος, ενώ παραδέχεται το λογικό σχήμα ολότητα – ανάλυση – σύνθεση, ακολουθεί συνθετικές μεθόδους και ασχολείται με τη σύνθεση των λέξεων, πριν την κατάκτηση από το μαθητή της ολικής εντύπωσης (οπτικής – ακουστικής – νοηματικής) της φράσης και τον οδηγεί στο συλλαβισμό.

Σε αντίθεση με τις συνθετικές μεθόδους, η Αναλυτική Μέθοδος αρχίζει από το όλο και καταλήγει στα μέρη. Ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται τις παραστάσεις συνολικά και όχι ως αθροίσματα στοιχείων και εννοιών. Η μορφή των παραστάσεων είναι αποτέλεσμα των αισθήσεων (εξωτερικοί ερεθισμοί) και του πνεύματος (αντιλήψεις). Οι εξωτερικοί ερεθισμοί τυχαίνει να μεταβάλλονται, αλλά οι αντιλήψεις των παραστάσεων παραμένουν οι ίδιες. Όπως, για παράδειγμα, δεν έχουμε πάντα την ίδια αντίληψη για μια πόλη, που τη βλέπουμε από διαφορετικά σημεία . Όταν βλέπουμε από ένα σημείο το κέντρο της πόλης, από άλλο τις ανατολικές ή δυτικές της συνοικίες και από κάποιο τρίτο τη βιομηχανική της περιοχή, την αναγνωρίζουμε επειδή έχουμε την ολική της παράσταση, που ανακαλείται από μόνη της στη συνείδησή μας. Ουδέποτε ανακαλούμε μεμονωμένα τις επιμέρους παραστάσεις για να συνθέσουμε αθροιστικά τη συνολική εικόνα της πόλης.

Η Ολική ή Αναλυτική Μέθοδος πρώτης ανάγνωσης χαρακτηρίζεται από τα παρακάτω θεμελιώδη:

• Στηρίζεται στην αρχή ότι ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται πάντοτε ολοκληρωμένες μορφές. Οι ψυχολόγοι είναι σύμφωνοι με αυτή την αρχή, οποιαδήποτε ψυχολογική κατεύθυνση κι αν ακολουθούν.
• Ανταποκρίνεται στη φύση της ομιλίας, η οποία είναι λόγος με πλήρες νόημα, μορφή και περιεχόμενο μαζί.
• Υποστηρίζει και αναπτύσσει την αυτενέργεια του μαθητή, ο οποίος ανακαλύπτει τις λέξεις και τις φράσεις και αργότερα τους φθόγγους και τα γράμματα.
• Καλύπτει κάθε ιδιαίτερη περίπτωση μαθητή μεμονωμένα, αφήνοντας περιθώριο να αφομοιώσει ο μαθητής ανάλογα με τις δυνατότητές του.
• Μπορεί να ενταχθεί στη διαθεματική διδασκαλία.

Όπως κάθε μεθοδολογία, έτσι και η Ολική ή Αναλυτική Μέθοδος κρύβει κάποιους κινδύνους, τους οποίους ο δάσκαλος πρέπει να γνωρίζει για να τους αποφύγει.

1. Η υπερφόρτωση του μαθητή με λέξεις, προτάσεις ή κείμενα πρέπει να αποφεύγεται με επανάληψη γνωστών λέξεων μέσα στις προτάσεις ή με τη δημιουργία νέων προτάσεων από γνωστές λέξεις.
2. Το «μάντεμα» των λέξεων εμποδίζει τη σταθερή και ασφαλή ανάγνωση. Ο ρυθμός της ανάγνωσης πρέπει να γίνεται με μέτρο. Οι διάφοροι συνδυασμοί των λέξεων στις προτάσεις, οι συνεχείς επαναλήψεις και η ανάλυση σε εύλογο χρονικό διάστημα βοηθούν την κατάκτηση της σωστής ανάγνωσης.
3. Ο ενθουσιασμός των δασκάλων, που λειτουργούν με αυτή τη μέθοδο, τους οδηγεί πολλές φορές σε παρερμηνείες. Τυχαίνει οι μαθητές να κατανοούν την ανάλυση των προτάσεων ή λέξεων, πριν ακόμη τις διδαχθούν. Αυτό δε σημαίνει ότι δεν πρέπει να διδάσκεται η ανάλυση. Η ανάλυση είναι το ίδιο απαραίτητη όσο και η σύνθεση που ακολουθεί. Ανάλυση και σύνθεση πρέπει να διδάσκονται, όταν οι μαθητές είναι έτοιμοι να τις δεχθούν. Επίσης, οι μαθητές πρέπει να διδαχθούν όλους τους φθόγγους και τα γράμματα που συνθέτουν τις λέξεις, για να γίνει εύκολη η ανάγνωση και η σωστή γραφή.

---

Γενικές οδηγίες 

Η διδασκαλία αρχίζει με τη χρήση ολοκληρωμένων λέξεων και φράσεων δανεισμένων από τις άμεσες καθημερινές ενέργειες και πράξεις του παιδιού, μέσα σε φανταστικούς διάλογους με τα αγαπημένα του ζώα.

Η φράση, όταν παρουσιάζει μια πλήρη και συγκεκριμένη ιδέα και συνδέεται με τα συναισθήματα και τα ενδιαφέροντα του παιδιού, σταθεροποιείται και μένει πιο εύκολα στη μνήμη, σε αντίθεση από μια ξεκομμένη λέξη, η οποία είναι κομματιασμένη σε συλλαβές και γράμματα.

Το παιδί αντιλαμβάνεται την ομιλία πριν αρχίσει να εκφράζεται με λέξεις. Έτσι, είναι απαραίτητο ο μαθητής να διαβάζει και να επαναλαμβάνει τη φράση πολλές φορές με δυνατή φωνή.

Οι φράσεις, που ανακοινώνονται στις ασκήσεις παρατήρησης, γράφονται στον πίνακα, ο δάσκαλος τις διαβάζει και οι μαθητές τις διαβάζουν πολλές φορές.

Στη συνέχεια οι ίδιες φράσεις γράφονται σε μεγάλες καρτέλες και τοποθετούνται στον φελλοπίνακα. Από εκεί τις διαβάζουν και πάλι οι μαθητές, οι οποίοι ήδη έχουν πάρει μικρές ταινίες όπου είναι γραμμένες οι ίδιες ακριβώς φράσεις.

Κάθε καινούρια φράση προστίθεται σε αυτό το καθημερινό «παιχνίδι» της τάξης, μέχρι τη στιγμή που τα παιδιά θα αναγνωρίζουν και θα απομονώνουν τις λέξεις εκείνες που συναντούν πολλές φορές.

Καλό είναι ο δάσκαλος να κάνει την παραγωγή των καρτελών με τη χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή και να φροντίζει οι αναρτημένες καρτέλες να διακοσμούν την αίθουσα διδασκαλίας για την καλύτερη αισθητική της. Αυτό παράλληλα θα ενισχύει συνειρμικά τις γνώσεις των μαθητών, με την οπτική επανάληψη.

Αυτή η πρώτη φάση διαρκεί περίπου δύο μήνες, και πιθανόν κάποιες φορές λίγο λιγότερο, και ολοκληρώνεται όταν όλοι οι μαθητές είναι ικανοί να αναγνωρίζουν τις επαναλαμβανόμενες λέξεις.

Στη συνέχεια αρχίζει η δεύτερη φάση αυτής της ανάλυσης. Ο δάσκαλος αναλύει τις φράσεις σε λέξεις, αρχίζοντας από τις πρώτες, οι οποίες είναι πολύ γνωστές.

Οι φράσεις στις μικρές ταινίες που έχουν δοθεί στους μαθητές κόβονται σε λέξεις.

Η ανάλυση αυτή στη συνέχεια θα οδηγήσει αβίαστα τους μαθητές στη διάκριση των συλλαβών και των γραμμάτων.

Για να γίνει ευκολότερη η αφομοίωση, ο δάσκαλος λειτουργεί όπως στην προηγούμενη φάση, με καθημερινό «παιχνίδι». Και η δεύτερη φάση διαρκεί άλλους δύο μήνες, περίοδος που διασφαλίζει την πραγματική εμπέδωση της ύλης απ’ όλους τους μαθητές, χωρίς να τους κουράζει η επανάληψη.

Στην τρίτη και τελευταία φάση, η οποία διαρκεί ως το τέλος, ο δάσκαλος ασχολείται με τη σύνθεση φράσεων. Καθοδηγεί τους μαθητές να συνθέσουν προτάσεις με τη βοήθεια των γνωστών λέξεων στην αρχή και στη συνέχεια με τη χρήση συλλαβών και γραμμάτων.

Ξεκινώντας από το αξίωμα του συνολικού, η Ολική Μέθοδος επιδιώκει την εκμάθηση της γραφής και της ορθογραφίας λίγες μέρες αμέσως τη μύηση του μαθητή στην ανάγνωση.

Ο μαθητής έχοντας τη συνολική εικόνα της γνωστής φράσης, την ιχνογραφεί με την επιτήρηση του δασκάλου, ο οποίος δείχνει τη σωστή φορά των γραμμάτων.

Σ’ αυτό το στάδιο μπορούμε να εντάξουμε στο μάθημα και ασκήσεις γραμματικής.

Με την Ολική Μέθοδο ο μαθητής επιτυγχάνει καλύτερα, ευκολότερα και πιο ευχάριστα το στόχο της πρώτης ανάγνωσης και της ορθογραφημένης γραφής. Το σχολείο γίνεται ένας τόπος ευχάριστος για το παιδί – μαθητή, που αισθάνεται το μάθημα σαν παιχνίδι και δεν βλέπει την ώρα διδασκαλίας σαν καταναγκαστικό έργο που θα πρέπει να υποστεί καθημερινά για αρκετές ώρες.

Με την Ολική Μέθοδο το παιδί είναι ο πρωταγωνιστής. Αυτενεργεί και οδηγείται μόνο του στο επιθυμητό αποτέλεσμα. Καθετί που κατακτιέται από τον ίδιο το μαθητή γίνεται κτήμα του αβίαστα και του δίνει την ικανοποίηση ότι μπορεί να τα καταφέρει μόνο του. Αισθάνεται ότι συμβάλλει το ίδιο στη μόρφωσή του και δεν είναι το παιδί που δεν ξέρει τίποτα και ήρθε στο σχολείο να μάθει από το δάσκαλο – «αυθεντία». 

Υλικό

Πηγη

Τι να ΜΗΝ κάνετε ή λέτε σε ένα παιδί με μαθησιακές δυσκολίες-δυσλεξία

• 
  

πηγη

Τι να ΜΗΝ κάνετε ή λέτε σε ένα παιδί με μαθησιακές δυσκολίες-δυσλεξία

Εκτός από αυτά που μπορείτε να κάνετε για να βοηθήσετε ένα παιδί με μαθησιακές δυσκολίες είτε ως γονιός ή δάσκαλος, πολύ σημαντικά είναι και αυτά που δεν πρέπει να κάνετε και κυρίως να πείτε!

 «Είναι πανεύκολο». Λέγοντας αυτή τη φράση το παιδί απογοητεύεται αφού δυσκολεύεται να λύσει κάτι το οποίο θεωρείται εύκολο. Μην ξεχνάτε ότι κάτι που φαίνεται πολύ εύκολο σε σας, μπορεί να είναι δύσκολο και δυσνόητο για ένα παιδί με δυσλεξία.

 «Είσαι χαζός». Είναι ίσως η χειρότερη έκφραση και φυσικά δεν πρέπει ποτέ να ειπωθεί σε κανένα παιδί, πόσο μάλλον σε ένα παιδί που αντιμετωπίζει μαθησιακές δυσκολίες και πιθανότατα χαμηλή αυτοεκτίμηση.

 «Δεν θα τα καταφέρεις ποτέ». Δεν υπάρχει τίποτα πιο απογοητευτικό από τέτοια φράση και σίγουρα δεν βοηθά κανέναν.

 «Γιατί δεν είσαι σαν τους άλλους;». Ποτέ μην συγκρίνετε ένα παιδί με τα αδέρφια του ή τους συμμαθητές του.

•  Μην προσβάλλετε το παιδί ποτέ μπροστά σε όλη την τάξη αλλά και γενικότερα.
•  Μην τονίζετε τις αδυναμίες και τα λάθη, αλλά τις ικανότητες και την προσπάθεια του παιδιού.
•  Μην βάζετε αρνητικά σχόλια ή λυπημένες φατσούλες στα τετράδια – ναι κι όμως το έχω δει να συμβαίνει στο σύγχρονο ελληνικό σχολείο!
•  Μην στρεσάρετε το παιδί με δικές σας ανασφάλειες. Δώστε του την μέγιστη βοήθεια ώστε να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τις μαθησιακές δυσκολίες.
•  Μην γεμίζετε το καθημερινό πρόγραμμα με πολλές δραστηριότητες- αφήστε χρόνο για παιχνίδι.
•  Μην ξεχνάτε τη σημασία της προσπάθειας- επιβραβεύστε την!

Ο τρόπος που μιλάμε σε κάθε παιδί και πολύ περισσότερο σε ένα παιδί με μαθησιακές δυσκολίες, παίζει σημαντικό ρόλο στην πρόοδο, την μάθηση και την αυτοεκτίμηση του. Τα σωστά λόγια και οι σωστοί χειρισμοί, μπορούν να βοηθήσουν ένα παιδί να φτάσει όσο πιο ψηλά γίνεται. Αν λοιπόν είστε εκπαιδευτικός ή γονέας που ασχολείται με το καθημερινό διάβασμα του παιδιού, προσέξτε ιδιαίτερα τα λόγια σας και αποφύγετε αρνητικά σχόλια, γεμίστε με υπομονή και καλή διάθεση.

 Διαβάστε περισσότερα

Πηγη

Η σημασία της βλεμματικής επαφής στη γλωσσική ανάπτυξη του παιδιού

πηγη

Η σημασία της βλεμματικής επαφής στη γλωσσική ανάπτυξη του παιδιού 

Ο τρόπος έναρξης επικοινωνίας μας με άλλους ανθρώπους είναι η βλεμματική επαφή. Αν είναι τόσο σημαντική για τους ομιλούντες ενήλικες, φανταστείτε πόσο σημαντική είναι για ένα παιδί που ακόμα δεν έχει μιλήσει για να επικοινωνήσει.

Η βλεμματική επαφή για ένα μωρό ξεκινάει περίπου στους ένα με δύο μήνες και αφορά κυρίως τα άτομα που είναι στο κοντινό του περιβάλλον. Είναι μια πολύ σημαντική δεξιότητα, καθώς αποτελεί την πρώτη προσπάθεια του παιδιού για επικοινωνία και τη βάση για τη σωστή γλωσσική του ανάπτυξη. Η βλεμματική επαφή έχει συνδεθεί αρκετά ως όρος με τον αυτισμό, καθώς η έλλειψή της σε ένα βρέφος είναι ένα από τα κύρια πρώιμα συμπτώματά του. Τα περισσότερα παιδιά με αυτισμό αντιμετωπίζουν δυσκολίες βλεμματικής επαφής.

Σιγά - σιγά αυξάνεται η ανάγκη του παιδιού για βλεμματική επαφή, καθώς αυτό αναπτύσσει τις γλωσσικές του δεξιότητες μιμούμενο τους ήχους και τις εκφράσεις προσώπου των μεγάλων. Είναι σημαντικό να μην υποχρεώνουμε τα παιδιά να μας κοιτάζουν και φυσικά να μην τους ζητάμε να το κάνουν δίνοντάς τους την εντολή «κοίτα με». Το ίδιο σημαντικό είναι να οδηγήσουμε τα παιδιά να μας κοιτάξουν μέσα από την ανάπτυξη της κοινωνικής αλληλεπίδρασης.

Το παιδί θα σας κοιτάξει όταν το βοηθήσετε να καταλάβει ότι οι άνθρωποι είναι το πιο σημαντικό πράγμα στον κόσμο και το ότι να είσαι μαζί τους είναι ιδιαίτερα ευχάριστο και σημαντικό. Για να προκληθεί μία αυθόρμητη βλεμματική επαφή, είναι απαραίτητο να υπάρχει ένα ισχυρό ερέθισμα.

πηγη

Όταν τα παιδιά νιώθουν ενθουσιασμένα, θυμωμένα, συγχυσμένα, τότε συνειδητά μπορεί να χρησιμοποιήσουν το βλέμμα τους. Αυτήν την αυθόρμητη συμπεριφορά πρέπει να την ενθαρρύνετε.

1) Κάνετε σαπουνόφουσκες και αφήστε το παιδί να τις βλέπει να πέφτουν απαλά στο πάτωμα. Όταν συνηθίσει αυτήν τη διαδικασία, αλλάξτε τη ρουτίνα με μικρά διαλλείματα πριν από το φύσημα της σαπουνόφουσκας. Το παιδί πρέπει να ελέγξει γιατί δε συμβαίνει το αναμενόμενο, κοιτάζοντάς σας.
 Τότε πρέπει να φυσήξετε αμέσως τις σαπουνόφουσκες.

2) Κατά τη διάρκεια του κολατσιού, περιμένετε πριν δώσετε αυτό που θέλει, έως ότου να κάνει βλεμματική επαφή. Μην κρατάτε το κολατσιό σε σημείο που να το βλέπει το παιδί. Η προσοχή του δεν πρέπει να εστιάζεται στο φαγητό, αλλά στο πρόσωπο που το κρατάει.

πηγη

3) Παίξτε ένα παιχνίδι με ήχους, π.χ. κούκου - τσα, χρησιμοποιώντας τα χέρια για να κρύψετε το πρόσωπο σας λέγοντας κούκου. Όταν το παιδί κοιτάει προς τα εσάς, μετακινήστε τα χέρια σας με ένα χαρούμενο χαιρετισμό ή με μία προσφώνηση έκπληξης, π.χ. τσα.

4) Επίσης είναι πολύ σημαντική η θέση του γονιού. Πάντα τοποθετείτε το παιδί και τα μάτια σας στο ίδιο επίπεδο. Είτε το παιδί θα ανέβει λίγο για να σας φτάσει ή εσείς θα γονατίσετε στο ύψος του.

5) Αν το παιδί παίζει με τη μαμά, μπορεί η μητέρα να βάψει έντονα τα μάτια ή να φορέσει κόκκινο κραγιόν. Αν το παιδί παίζει με τον πατέρα, μπορεί εκείνος να φορέσει την κόκκινη μύτη ενός κλόουν για να τραβήξει την προσοχή του παιδιού.

6) Μην αντιδράτε αμέσως στα πράγματα τα οποία το παιδί θέλει να σας δώσει. Περιμένετε, αφήστε το να σας κοιτάξει και μετά πάρτε τα. Το ίδιο ισχύει και για τα πράγματα που σας ζητάει.

Πηγη

 

Δυσκολία στη γραφή...ΔΥΣΓΡΑΦΙΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΥΠΛΟΚΗ ΥΠΟΘΕΣΗ

πηγη

ΔΥΣΓΡΑΦΙΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΥΠΛΟΚΗ ΥΠΟΘΕΣΗ

Η γραφή με το χέρι είναι μία πολύπλοκη και σύνθετη δραστηριότητα που απαιτεί δεξιότητες όπως: οπτική, ακουστική και οπτικοκινητική αντίληψη, λεπτό οπτικοκινητικό συντονισμό, προσανατολισμό, ανάκληση από τη μνήμη της φόρμας γραμμάτων και των απαραίτητων κινήσεων, φωνολογική και μορφηματική επίγνωση, κατάλληλο κράτημα του μολυβιού, κατάλληλη θέση του σώματος και του τετραδίου, αυτοαξιολόγηση. Όπως καταλαβαίνουμε,  η εκμάθηση του γραπτού λόγου είναι δυσκολότερη από την κατάκτηση του προφορικού λόγου.
Η επαρκής γραφική δεξιότητα είναι σήμερα ιδιαίτερα σημαντική εξαιτίας της χρήσης της σε ποικίλες επικοινωνιακές δραστηριότητες, αλλά και σε δραστηριότητες που σχετίζονται με την αξιολόγηση των ακαδημαϊκών επιτευγμάτων (διαγωνίσματα, εξετάσεις κ.λ.π). Επιπλέον, τα ευρήματα σχετικών ερευνών καταδεικνύουν ότι ένας αποτελεσματικός τρόπος για να μάθει κανείς κάτι είναι να το γράψει. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι ο σημερινός μαθητής χρησιμοποιεί τον γραπτό λόγο για να ολοκληρώσει 30-60% των σχολικών του υποχρεώσεων.
Η δυσγραφία ορίζεται ως η δυσκολία στην αυτόματη ανάκληση στη μνήμη και στον έλεγχο των συνεχόμενων μυϊκών κινήσεων που χρειάζονται στη γραφή γραμμάτων ή αριθμών. Η δυσκολία δηλαδή της γραφής, εμφανίζεται με πολλούς διαφορετικούς τρόπους: Μεγάλα γράμματα, δυσκολία ακολουθίας των γραμμών του τετραδίου, αντιστροφές γραμμάτων, φτωχό επίπεδο ζωγραφικής, δυσκολία συντονισμού κινήσεων-αδεξιότητα, κακή στάση σώματος κατά τη γραφή (σκύψιμο), κακή ποιότητα γραμμάτων κλπ.
Αυτή η δυσκολία δεν εναρμονίζεται με την ευφυΐα του ατόμου, με την κανονική διδασκαλία και (στις περισσότερες περιπτώσεις) με τη χρήση του μολυβιού σε μη μαθησιακές εργασίες. Νευρολογικά βασίζεται και υπάρχει σε ποικίλους βαθμούς, που κυμαίνονται από απλό έως μέτριο. Μπορεί να διαγνωστεί και να ξεπεραστεί, αν διδαχτούν καλά και εκτελεστούν συνειδητά οι κατάλληλες θεραπευτικές στρατηγικές. Ένα επαρκές θεραπευτικό πρόγραμμα γενικά αποδίδει, αν εφαρμόζεται σε καθημερινή βάση.
Δυσκολίες με τη γραφή συχνά οδηγούν σε παρανοήσεις από τους δασκάλους και τους γονείς και κατά συνέπεια σε πολλές απογοητεύσεις για τους μαθητές. Αυτό είναι αληθινό ειδικά για τους ευφυείς, γλωσσικά ταχείς μαθητές που αντιμετωπίζουν ένα μείζον πρόσκομμα, όταν καταπιάνονται με τη γραπτή έκφραση, πρόσκομμα οφειλόμενο στην έλλειψη ομαλού, επαρκούς αυτοματισμού στη διαμόρφωση γραμμάτων και λέξεων. Αυτοί οι μαθητές αγωνίζονται να μεταφράσουν τις σκέψεις και τις γνώσεις τους, με αποτέλεσμα να αφαιρούν από τους δασκάλους τους την ευκαιρία να καταλάβουν τι ξέρουν.
Οι περισσότεροι από τους μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες περνούν από τις ίδιες φάσεις εκμάθησης του γραπτού λόγου αλλά με βραδύτερο ρυθμό σε σχέση με τους συμμαθητές τους.
Η δυσγραφία είναι μία δυσκολία που επηρεάζει άμεσα το παιδί σε όλη τη μαθησιακή του εικόνα, το απογοητεύει όσον αφορά την παραγωγή αυτών που γνωρίζει, το κουράζει και κάνει γενικά όλη τη μαθησιακή διαδικασία επώδυνη και βαρετή. Για το λόγο αυτό η ποιότητα της γραφής είναι ένα σημείο όπου δίνουν πολύ μεγάλη σημασία εδώ και πάρα πολλά χρόνια σε όλες τις προηγμένες χώρες του κόσμου - και τα τελευταία χρόνια και στη χώρα μας - στην αξιολόγηση του παιδιού σχετικά με το εάν είναι έτοιμο να ενταχθεί στην Α΄ Δημοτικού.
Πώς μπορεί να γίνει η διάγνωση;
Οι δυσκολίες στη γραφή ανιχνεύονται συχνά μέσα από καθημερινές δραστηριότητες συγχρονισμού και πλευρίωσης του παιδιού , όπως το να δένει τα κορδόνια των παπουτσιών του ή να απλώνει βούτυρο σε μια φέτα ψωμί

πηγη

Συγκεκριμένα συμπτώματα που μπορούν να σημειωθούν κατά τη γραφή είναι:

• σφίξιμο των δακτύλων κατά το γράψιμο
• παράξενες τοποθετήσεις του καρπού, του σώματος ή του χεριού
• υπερβολικά σβησίματα
• ανάμειξη κεφαλαίων και μικρών γραμμάτων
• ανάμειξη όρθιων και πλαγιαστών γραμμάτων
• αστάθεια στο σχήμα και στην κλίση των γραμμάτων
• ακανόνιστα μεγέθη και σχήματα γραμμάτων
• ατελή πλαγιαστά γράμματα
• κακή χρήση των γραμμών και των περιθωρίων
• κακή οργάνωση της σελίδας
• αργοπορία κατά την αντιγραφή
• γενική κακογραφία
• μειωμένη ταχύτητα γραφής
• απροσεξία στις λεπτομέρειες κατά το γράψιμο
• συχνά είναι αναγκαία φραστικά σήματα και ψιθυρισμοί
• νιώθει αρκετή εμπιστοσύνη, όταν βλέπει σε οθόνη αυτό που κάνει το χέρι  κατά το γράψιμο
• υλοποιεί αργά φραστικές κατευθύνσεις που περιλαμβάνουν διαδοχικές πράξεις και σχεδιασμό

Σε κάθε παιδί με γραφοκινητικά προβλήματα απαιτείται έλεγχος της όρασης

Πηγη

Είναι το παιδί μου έτοιμο για την Α Δημοτικού ; Σχολική Ετοιμότητα

πηγη

Είναι το παιδί μου έτοιμο για την Α Δημοτικού ;

ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Τόσο το Νηπιαγωγείο όσο και το Δημοτικό, αντιπροσωπεύουν σημαντικά ορόσημα τόσο στην ανάπτυξη του παιδιού αλλά και στην σχέση μεταξύ γονέα και παιδιού.
Το πέρασμα στην τάξη ενός σχολείου, προϋποθέτει την ψυχική δυνατότητα, όχι μόνο του παιδιού να αποχωριστεί τους γονείς αλλά και των ίδιων των γονέων να αποχωριστούν το παιδί τους.
Η ομαλή διαδικασία αποχωρισμού, έχει ακόμα μεγαλύτερη βαρύτητα, ειδικά σε μία μεσογειακή χώρα όπως η Ελλάδα, αν αναλογιστούμε ότι τα παιδιά παραμένουν και συντηρούνται ως μεγάλη ηλικία από τους γονείς.
Ταυτόχρονα παρατηρείται η νευρολογική αλλά και συναισθηματική ωρίμανση του παιδιού και αρχίζει μία περίοδος αυξημένης κοινωνικής διάδρασης του παιδιού. Είναι σημαντικό να αναλογιστούμε ότι, στις σύγχρονες μεγαλουπόλεις, όπου πολλές φορές τα πάρκα ελλείπουν και δεν υπάρχουν αλάνες να παίξουν με ασφάλεια τα παιδιά, πέρα από τους παιδότοπους, η μόνη πραγματική δυνατότητα κοινωνικοποίησης των παιδιών μας είναι στα νηπιαγωγεία / σχολεία.
Είναι η στιγμή όπου, για πρώτη φορά στη ζωή του παιδιού, δοκιμάζεται η δυνατότητα επιβίωσής του σε ένα «ξένο» περιβάλλον. Είναι η πρώτη φορά που τόσο το παιδί, όσο και έμμεσα η οικογένειά του ως κοινωνική μονάδα, δοκιμάζουν τις δυνάμεις τους στο ευρύτερο κοινωνικό και εκπαιδευτικό σύνολο. Δυστυχώς είναι επίσης η περίοδος όπου πολλές φορές γίνονται οι συγκρίσεις μεταξύ παιδιών, με όχι πάντα καλή διάθεση…

ΥΠΕΝΘΥΜΙΖΟΥΜΕ ΟΤΙ,
1.    Η ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑ ΔΕΝ ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ ΓΙΑ ΜΙΑ ΚΑΙ ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΑΛΛΑ ΣΥΝΟΛΟ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΠΟΥ ΔΕΝ ΤΙΣ ΕΧΟΥΜΕ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙ ΠΑΝΤΑ ΟΛΕΣ ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΣΤΙΓΜΗ ΚΑΙ ΔΕΝ ΘΑ ΤΙΣ ΕΜΦΑΝΙΣΕΙ ΚΑΤΑΝΑΓΚΗ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΣΤΙΓΜΗ.
ΓΙΑΥΤΟ ΚΑΙ ΠΡΕΠΕΙ ΚΑΘΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΠΑΙΔΙΟΥ ΝΑ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΕΤΑΙ.
2.    Η ΜΗ-ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑ ΔΕΝ ΕΞΥΠΑΚΟΥΕΙ ΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΑ ΝΟΗΤΙΚΗ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

1ο ΜΕΡΟΣ

• ΕΙΣΑΓΩΓΗ
• ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ
• ΣΧΟΛΕΙΟ – ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
• ΠΩΣ ΝΑ ΔΙΑΛΕΞΟΥΜΕ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ
• ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΣΤΕ ΤΙΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΤΕ ΤΙΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ
• ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ
• ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΙ
• ΣΩΜΑΤΙΚΟ ΑΝΑΣΤΗΜΑ – ΥΨΟΣ
• ΑΔΡΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ
• ΛΕΠΤΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ
• ΟΜΙΛΙΑ-ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
• ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ
• ΠΡΩΙΜΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ

ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ
Η εισαγωγή στο Νηπιαγωγείο είναι εξαιρετικά σημαντική και πλέον διαφέρει από το παρελθόν, καθώς οι απαιτήσεις του πολλές φορές είναι όμοιες με το επίπεδο της Α’ και Β’ Δημοτικού παλαιότερων χρόνων. Η εμπειρία ενός παιδιού στο Νηπιαγωγείο, μπορεί να έχει μακροχρόνια επίδραση, θετική ή αρνητική.
Το παιδί υφίσταται μία ποιοτική αλλαγή στις γνωσιακές και ψυχοκοινωνικές του ικανότητες, καθώς τα κίνητρά του είναι ακόμα «εγωκεντρικά», η φαντασία ιδιαίτερα ζωηρή, παρατηρείται ταυτοποίηση του φύλου, αύξηση του γλωσσικού επιπέδου, τόσο σε λεξιλόγιο όσο και σε άρθρωση αλλά και σε αντίληψη και είναι πολλές φορές αυτό που μας εκπλήσσει!

πηγη

ΣΧΟΛΕΙΟ – ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Η επιλογή πλέον της Δημοτικής εκπαίδευσης, γίνεται πολλές φορές και με κριτήρια όχι μόνο την ακαδημαϊκή αρτιότητα ενός σχολείου αλλά και το οικονομικό πρωτίστως ζήτημα, το κοινωνικό αλλά και το πανεπιστημιακό μέλλον του παιδιού, ειδικά σε περιπτώσεις που επιλέγονται ξενόγλωσσα σχολεία.  Αν και το στοιχείο της σύγκρισης μεταξύ των παιδιών στις πρώτες τάξεις είναι ακόμα αδύναμο, δεν παύει να υποβόσκει και να υπάρχει ο πρώτος διαχωρισμός, γνωσιακά, σωματικά, αναπτυξιακά. Το ίδιο συμβαίνει και σε περιπτώσεις διδύμων όπου δεν συστήνεται όμως ο διαχωρισμός αλλά η ελεύθερη επιλογή και η πρακτική αντιμετώπιση φοίτησης σε κάποιο σχολείο.
Πολλές φορές μπορεί τα θέματα τα οποία αναφύονται να αναδεικνύουν μία αντιπαλότητα μεταξύ των δύο γονέων ή μεταξύ οικογενειών. Η ακαδημαϊκή πρόοδος του παιδιού γίνεται αντικείμενο συζήτησης με την γειτόνισσα και το παιδί εξελίσσεται σε ένα αυτοκίνητο κούρσας το οποίο εκπαιδεύουμε αντίστοιχα με τις προσδοκίες μας…
Κι εδώ μπορεί να παρουσιαστεί άγχος αποχωρισμού, ειδικά αν το παιδί δεν έχει περάσει από το Νηπιαγωγείο. Εδώ αρχίζουν να αναρωτιούνται οι γονείς για τις Μαθησιακές Δυσκολίες, τα πρώτα ανησυχητικά σημάδια, για την Νοητική και Γνωσιακή Ικανότητα του παιδιού τους και την εν γένη συμπεριφορά του. Εδώ, ίσως και λίγο πιο πριν, τίθεται συχνά θέμα Ορίων, Συμπεριφοράς, Επιθετικότητας ή της μόδας της εποχής της Διάσπασης Προσοχής με ή χωρίς Υπερκινητικότητα.
Ο γονέας καλείται να δείξει πάνω από όλα ψυχραιμία και να ακολουθήσει το ένστικτό του, που συνήθως τον ειδοποιεί σωστά. Το θέμα είναι να το πιστέψει και να το ακούσει, να απευθυνθεί σε ένα ειδικό και να καθοδηγηθεί σωστά.
Όταν ένας γονέας ανησυχεί, έχει συνήθως δίκιο.
Ένα από τα συνήθη παραδείγματα που δίνω στους γονείς αναφορικά με το ένστικτό τους, είναι για περιπτώσεις Αυτισμού, όπου ο γονέας σύμφωνα με μελέτες αντιλαμβάνεται την διαφορετικότητα του παιδιού του από μέση ηλικία 11 μηνών ενώ αναζητεί βοήθεια ειδικού περίπου στα 3.5 έτη μέση ηλικία. Γιατί σε αυτή την ηλικία ( και μάλιστα στην Ελλάδα όπως φαίνεται και κάπως αργότερα) ; Γιατί σε αυτή την ηλικία αναγκάζεται είτε να εντάξει το παιδί σε κάποια σχολική διαδικασία είτε το πρόβλημα είναι πλέον πολύ εμφανές για να αγνοηθεί.

ΠΩΣ ΝΑ ΔΙΑΛΕΞΟΥΜΕ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ
Συνήθως στην Ελλάδα όπως όλοι γνωρίζουμε, η επιλογή του σχολείου γίνεται βάση της κατοικίας μας όταν πρόκειται για Δημόσιο σχολείο. Επίσης κύριο στοιχείο είναι η εγγύτητα με το σπίτι ή τη δουλειά μας, που καθιστά την μεταφορά στο σχολείο ακόμα πιο εύκολη. Πιο συχνά επιλέγουμε ιδιωτικούς παιδικούς σταθμούς και μετά Δημοτικά ή σχολεία Μέσης Εκπαίδευσης.
Όταν πρόκειται κυρίως για Δημοτική ή Μέση Εκπαίδευση, πολλές φορές κύριο κίνητρο είναι ο κοινωνικός περίγυρος-milieu αλλά και η πιθανότητα/δυνατότητα περισσότερων δραστηριοτήτων όπως μία επιπλέον ξένη γλώσσα, άθλημα, καλύτερες εγκαταστάσεις ή η δυνατότητα γενικά κάποιας διαφοροποίησης του σχολικού προγράμματος. Κύριος όμως παράγοντας για την ιδιωτική εκπαίδευση αποτελεί για τον μέσο όρο, η οικονομική δυνατότητα των γονέων, σύμφωνα με την εγγύτητα μίας εκπαιδευτικής μονάδας, συνυπολογίζοντας τις δυνατότητες και ανάγκες αντίστοιχα του παιδιού.
Σε κάποιες περιπτώσεις το σχολείο επιλέγεται με βάση τη δυνατότητα του σχολείου να προσφέρει εξειδικευμένη εκπαιδευτική δυνατότητα όπως σε περιπτώσεις μαθησιακών δυσκολιών ή διάχυτων αναπτυξιακών διαταραχών.
Η πραγματικότητα που επιβάλλει το ακαδημαϊκό μας σύστημα είναι ότι το σημαντικότερο στοιχείο του σχολείου είναι ένας ικανός δάσκαλος, μία ικανή με μεταδοτικότητα δασκάλα. Μπορεί οι τοίχοι του σχολείου να μην έχουν σημασία ή αν έχει γήπεδο τέννις, αν υπάρχει ένας δάσκαλος,μία δασκάλα που μπορεί να κάνει το παιδί μας ευτυχισμένο,να φεύγει με χαρά για το σχολείο και ταυτόχρονα να μπορεί να του προσφέρει τις μαθησιακές πληροφορίες που χρειάζεται, με τις σωστές μεθόδους, για να εκμεταλλευτεί το παιδί στο μέγιστο τις ικανότητές του!
Στοιχεία που λαμβάνονται υπόψιν, ειδικά στις περιπτώσεις που υπάρχει πραγματική δυνατότητα επιλογής σχολείου είναι:
•    Η πολιτισμική κατεύθυνση της οικογένειας, πχ αν είναι και αγγλόφωνοι, τότε ίσως να είναι χρήσιμο ένα αγγλόφωνο σχολείο ή παιδικός σταθμός, όπως επίσης και αν οι ίδιοι οι γονείς επιθυμούν αλλόγλωσση εκπαίδευση γενικότερα.
•    Η αναφερόμενη ποιότητα των σχολείων κατά τόπους και η αίσθηση που έχουν οι γονείς για αυτά, σωστή ή λάθος, καλή ή κακή.
•    Αν υπάρχει επίσης ένας κύκλος φίλων του παιδιού στο σχολείο ή σταθμό που θα πάει.
•    Αν υπάρχει κάποια ειδική ικανότητα του παιδιού όπως στην μουσική ή στην τέχνη και αντίστοιχα κάποιο σχολείο που θα μπορούσε να διευκολύνει το ταλέντο αυτό.
•    Το μέγεθος της τάξης μπορεί να παίζει ρόλο για ένα παιδί, ειδικά αν υπάρχει διάσπαση προσοχής ή κάποια  άλλη μαθησιακή δυσκολία.
•    Αν χρειάζεται κάποια ειδική εκπαιδευτική υποστήριξη η οποία παρέχεται από συγκεκριμένο σχολείο ή προσβάσιμη υπηρεσία.
•    Η εμπειρία των ίδιων των γονέων στα δικά τους σχολεία στο παρελθόν, αν ήταν θετική ή αρνητική όπως επίσης και σε κάποιες περιπτώσεις η…
•    Οικογενειακή παράδοση να παρακολουθούν τα παιδιά της οικογένειας κάποιο συγκεκριμένο σχολείο.



ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΣΤΕ ΤΙΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΤΕ ΤΙΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ
Η ομαλή ενσωμάτωση στο περιβάλλον του σχολείου εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, τους οποίους καλείται ο ειδικός να καταγράψει και να επισημάνει στους γονείς. Η σύγχρονη Νευροαναπτυξιολογία τονίζει ότι δεν πρέπει να αναγνωρίζουμε μόνο τις αδυναμίες του παιδιού αλλά και τα δυνατά του σημεία πάνω στα οποία θα πατήσουμε για να βοηθήσουμε το παιδί να υπερνίκησει και τις αδυναμίες του. Σε αυτό τον τομέα είναι πολύ σημαντικό να αντιληφθούμε ότι ρόλο παίζουν και οι προσδοκίες και η σταθερότητα των ίδιων των γονέων. Πολλές φορές έρχεται ένας πατέρας και μου λέει με θυμό πχ «Γιατρέ,δεν είναι καλός στα Μαθηματικά» και όταν τον ρωτάω αν ο ίδιος ήταν καλός μαθητής, πολλές φορές λέει «δεν ήμουν, με αδίκησαν».
Ας προσέξουμε να μην αδικούμε εμείς οι ίδιοι τα παιδιά μας. Στόχος μας είναι να γίνουν ευτυχισμένα! Σκεφτείτε πότε ήταν η τελευταία φορά που είπατε «Μπράβο!» με την ψυχή σας!
Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το εκπαιδευτικό μας σύστημα είναι φτιαγμένο για τον μέσο όρο και για παιδιά που μπορεί να είναι χαρισματικά  ή να έχουν κάποιες αδυναμίες. Αν συμβαίνει κάτι τέτοιο, πρέπει να φροντίσουμε να βρούμε το κατάλληλο περιβάλλον ενσωμάτωσης για το παιδί, χωρίς να το αποκλείει κοινωνικά από την ηλικιακή του ομάδα και το κοινωνικό σύνολο γενικότερα.

ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ
Πριν πάει το παιδί νηπιαγωγείο, όπως και αν υπάρχει υπόνοια για κάποια αναπτυξιακή διαταραχή, καλό είναι να γίνεται ένας βασικός έλεγχος του παιδιού. Σημαντικά σημεία αυτού του ελέγχου είναι ο αισθητηριακός έλεγχος δηλαδή κυρίως ακουολογικός και οφθαλμολογικός.
Σε περίπτωση υπονοιας αναπτυξιακής διαταραχής , διενεργούμε καταρχήν τον ακουολογικό έλεγχο ακόμα και αν ξέρουμε ότι το παιδί μας ακούει, γιατί δεν ξέρουμε τί ακούει. Αυτό ξαφνιάζει πολλές φορές τους γονείς που μας ρωτάνε «μα έκανε έλεγχο όταν γεννήθηκε» ή «αφού γυρίζει όταν τον φωνάξω». Η απάντηση είναι ότι πολλές ωτίτιδες, κληρονομικές ασθένειες, λοιμώξεις ή εκ γενετής καταστάσεις, μπορεί να επηρεάσουν το ποιοτικό αποτέλεσμα της ακοής με συνέπεια πχ την ύπαρξη μίας βαρηκοίας υψηλών συχνοτήτων. Το παιδί ακούει αλλά πιθανόν να χάνει μεγάλο μέρος των πληροφοριών. Το αποτέλεσμα; Να μην απαντά σωστά,να αποκόπτεται κοινωνικά από τους φίλους του ή το υπόλοιπο κοινωνικό σύνολο, να νομίζουν οι άλλοι πιθανόν ότι το παιδί έχει γνωσιακό έλλειμμα ή το συνηθέστερο, να έχει μειωμένο λεξιλόγιο ή καθυστέρηση της έναρξης ομιλίας.
Το ίδιο συμβαίνει κάποτε και με την όραση.  Ο οφθαλμολογικός έλεγχος καλό είναι να γίνεται μία φορά τον χρόνο, χωρίς κατανάγκη να πάσχει το παιδί. Συνήθη προβλήματα μπορεί να περιλαμβάνουν την μυωπία, πρεσβυωπία, αστιγματισμός, αχρωματοψία αλλά και στραβισμό, ο οποίος κάποτε διαλάθει της προσοχής ακόμα και των ειδικών αν είναι ήπιος. Σε περιπτώσεις που υπάρχει υπόνοια κάποιας άλλης διαταραχής, όπως πχ Διάχυτης Αναπτυξιακής Διαταραχής ή άλλης, τότε μπορεί να είναι χρήσιμο να γίνει βυθοσκόπηση, για έλεγχο ανωμαλιών του βυθού του οφθαλμού.

ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΙ
Ελέγξτε τα εμβόλια του παιδιού σας. Συμβουλευθείτε τον γενικό παιδίατρό σας εάν κάποιο δεν έχει γίνει ή καθυστερήσει, ούτως ώστε το παιδί σας να είναι καλυμμένο σε επιδημίες λοιμωδών ασθενειών όπως πχ Ιλαράς, ανεμευλογιάς κλπ.
Επίσης πρέπει να είμαστε σίγουροι ότι είναι καλυμμένο για τα εμβόλια του Τετάνου, αν αναλογιστούμε το πόσες φορές χτυπάει ένα παιδί κάθε χρόνο. Ταυτόχρονα πρέπει να το μάθουμε πώς να περιποιείται με βασικό τρόπο μία πληγή, όπως να την πλύνει και πιθανόν να βάλει ένα αντισηπτικό κατάλληλο και ένα τσιρότο, αν για κάποιο λόγο δεν υπάρχει διαθέσιμος κάποιος ενήλικας.
Ταυτόχρονα σιγουρευτείτε ότι το παιδί σας ξέρει βασικούς κανόνες καθαριότητας όταν βρίσκεται μόνο του, όπως να πλένει τα χεράκια, να βάζει το χέρι μπροστά στο στόμα όταν φταρνίζεται, να σκούπιζεται σε χαρτοπετσετούλα κλπ.

ΣΩΜΑΤΙΚΟ ΑΝΑΣΤΗΜΑ – ΥΨΟΣ
Το ύψος είναι ένα από τα θέματα τα οποία θα γίνουν πολύ πιθανόν αντικείμενο συζήτησης στο σχολείο και κυρίως στο Δημοτικό.
Για αυτό, εάν υπάρχει υπόνοια παθολογικού αναστήματος θα πρέπει να συμβουλεύονται οι γονείς τον ειδικό και ειδικά αν το παρατηρούμενο ύψος είναι ίσο ή κάτω της 3ης εκατοστιαίας θέσης στον πίνακα καμπύλων ανάπτυξης, ο οποίος υπάρχει στο βιβλιάριο υγείας (των εμβολίων).
Έλεγχος συστήνεται να γίνεται όταν το ύψος είναι και μεταξύ 10ης και 3ης εκατοστιαίας θέσης επίσης καθώς και μία παρατηρούμενη πτώση από τις «σταθερά» παρατηρούμενες καμπύλες του παιδιού.
Υπάρχουν πολλές αιτίες πιθανού κοντού αναστήματος, οι οποίες αξιολογούνται κατά περίπτωση και οικογένεια, εξατομικευμένα και με πολυθεματική ομάδα.

πηγη

ΑΔΡΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ
Ο έλεγχος Αδρής Κινητικότητας – βάδισης και ισορροπίας, είναι κάτι το οποίο εξετάζεται καλά από τον γενικό παιδίατρο και σπάνια διαλάθει της προσοχής του. Σε γενικές γραμμές, σχεδόν όλα τα παιδιά που θα πάνε νηπιαγωγείο, πλην ειδικών περιπτώσεων, θα περπατάνε και θα τρέχουν ικανοποιητικά καθώς ο μέσος όρος περπάτει περίπου στους 15 μήνες ζωής και τρέχει στους 18 μήνες.
Κάποτε μπορεί να υπάρχουν όμως νευρομυϊκά θέματα τα οποία θα πρέπει να τύχουν ιδιαίτερης προσοχής όπως και θέματα ραιβοποδίας, βλαισοποδίας ή πλατυποδίας που είναι και τα συχνότερα. Αυτά θα πρέπει να παραπέμπονται σε ειδήμονα παιδο-ορθοπεδικό για περαιτέρω αντιμετώπιση. Το ίδιο προσεκτικοί πρέπει να είμαστε όταν μας αναφέρεται ότι ένα παιδί πέφτει συχνά, χάνει την ισορροπία του ή δεν μπορεί να κάνει ποδηλατάκι κλπ.
Το αδέξιο παιδί είναι κάτι που θα αρχίσει να γίνεται πιο εμφανές στο νέο κοινωνικό του σύνολο. Μπορεί να «κρύβει» ένα Δυσπραξικό παιδί, κατάσταση που εντάσσεται στις μαθησιακές δυσκολίες και ενέχει την δυσχέρεια συντονισμού μυικών ομάδων και μπορεί να αφορά τόσο την Αδρή κινητικότητα όσο και την Λεπτή Κινητικότητα. Ως προς την Λεπτή Κινητικότητα, οι Αγγλοσάξωνες λένε  πολλές φορές ότι τα άτομα αυτά έχουν «δύο αριστερά πόδια», χαρακτηριστικά μία μητέρα έλεγε για τον γιο της «περπατάει όπως ο πατέρας του και σκοντάφτει παντού, ο πατέρας του με ξενυχιάζει κάθε φορά που χορεύουμε. Κανένας από τους δυο δεν τ’αρέσει η μπάλα γιατί δεν τα καταφέρνουν».  Όπως πολύ σωστά παρατήρησε αυτή η μητέρα, τα άτομα αυτά μπορεί να μην έχουν ικανότητες αθλητικών δεξιοτήτων, οι οποίες απαιτούν πολύπλοκες κινήσεις αλλά και άλλες ιδιότητες που ελλείπουν. Αυτό μπορεί να είναι και δυσχέρεια προσανατολισμού, η οποία παρατηρείται ως συννοσηρότητα πολύ συχνά, δηλαδή μπορεί να συνυπάρχει.
Επίσης το να συγχίζει το αριστερά με το δεξιά, η λεγόμενη «πλευρίωση». Συνήθως εξομαλύνεται με την πάροδο της ηλικίας και κατάλληλες ασκήσεις αλλά ανάλογα με τον βαθμό της δυσκολίας και την εκάστοτε ενασχόληση του ατόμου, το ακολουθεί για όλη του την ζωή.

ΛΕΠΤΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ
Όπως αναφέραμε, η Δυσπραξία μπορεί να αφορά και την Λεπτή  Κινητικότητα, η οποία αναφέρεται κυρίως σε ικανότητες που έχουμε με τα δάχτυλα και συντονισμό κινήσεων με αυτά.
Η Δυσπραξία  αυτή εντάσσεται στις μαθησιακές δυσκολίες και είναι σημαντικό να γίνεται σύντομα η διάγνωση καθώς αυτά τα παιδιά, πολλές φορές ονομάζονται άδικα, «τεμπέληδες» ενώ στην πραγματικότητα, δυσκολεύονται τόσο να κάνουν κάποιες συντονισμένες κινήσεις που στο τέλος απλά τις αποφεύγουν.
Αυτό συμβαίνει πχ με το να μην μπορεί ένα παιδί να δέσει τα κορδόνια του, να κουμπώσει τα κουμπιά ή πχ να περάσει τα «αυτάκια» από δύο φερμουάρ μαζί. Η ικανότητα αυτή εντάσσεται στην Λεπτή κινητικότητα. Απλές ασκήσεις όπως πχ  ένας κουμπαράς, το «ψάρεμα» με τσιμπιδάκια μικρών αντικειμένων ή ακόμα το να περνάνε χάντρες για να φτιάξουν ψεύτικα κολιέ, μπορεί να βοηθήσει στην βελτίωση των ικανοτήτων του παιδιού όπως και χαρτοκοπτικές και άλλες καλλιτεχνικές ενασχολήσεις. Παπούτσια που δένουν με αυτοκόλλητες ταινίες ή αλλιώς «σκρατς» ή «βέλκρο» είναι χρήσιμα για να κερδίζουν χρόνο τα παιδιά και αυτοπεποίθηση αν και υποκαθιστούν εν μέρη κάποια λειτουργικότητα του παιδιού.
Γιατί μας ενδιαφέρει η Λεπτή Κινητικότητα;
Όπως γνωρίζουμε, στα 3 έτη ένα παιδί περιμένουμε να τρώει μόνο του χωρίς να λερώνεται ιδιαίτερα. Αυτό συμβαίνει γιατί έχει καταφέρει τον τριποδικό δραγμό, δηλαδή να κρατάνε τα δάχτυλά του ένα κουτάλι, πηρούνι ή άλλο αντικείμενο με τα τρία δάχτυλα «σαν να κάνουμε τον Σταυρό μας».
Αν και τα όρια για αυτή την ικανότητα μπορεί να κυμαίνονται κατά φύλο και να έχουμε ένα διάστημα ασφάλειας επιπλέον σύμφωνα με την εκάστοτε ηλικία, θα υπάρξουν παιδιά, που δεν θα καταφέρουν πλήρως ή σταθερά αυτή την ικανότητα.
Και έτσι επανερχόμαστε στο αρχικό μας ερώτημα: Γιατί μας ενδιαφέρει τόσο; Και τί σχέση έχει με το σχολείο και το νηπιαγωγείο; Αποτελεί το λεγόμενο προγραφικό στάδιο.
Δηλαδή ένα παιδί αν και μπορεί να έχει τις γνωσιακές και νοητικές ικανότητες να αντιληφθεί την γραφή, πιθανόν να έχει μειωμένη ικανότητα να κρατάει και να χρησιμοποιεί το μολύβι/στυλό. Αυτό μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα, δυσγραφικά γράμματα, δυσανάγνωστα και αργή, επίπονη γραφή.
Δεν πρέπει να συγχέεται με την δυσλεξία όμως η οποιά προϋποθέτει και μειωμένη αναγνωστική ικανότητα και άλλα επιπλέον στοιχεία που αναλύονται σε μετέπειτα κεφάλαιο.
Ένα παιδί που δεν έχει κατακτήσει ικανοποιητικά, ποσοτικά και ποιοτικά την Λεπτή Κινητικότητα, μπορεί να μην ζωγραφίζει καλά και η προσπάθειά του να είναι επίπονη. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, από ευχάριστη διαδικασία που είναι, να την αντιλαμβάνεται ως αγγαρεία και να την αποφεύγει.
Το ίδιο μπορεί να συμβεί με όποια δραστηριότητα απαιτεί λεπτούς χειρισμούς και οδηγεί τελικά σε ματαίωση δηλαδή αποφυγή έναρξης της δραστηριότητας ή ακόμα μείωση της απόδοσης, πχ ζωγραφίζοντας ένα ανθρωπάκι, το οποίο ηλικιακά δεν αντιστοιχεί στο επίπεδο του παιδιού.
Εδώ θέλουμε να αναφέρουμε κάτι σημαντικό: Ένα από τα διασημότερα και παλαιότερα τεστ αντιληπτικής ικανότητας, αναφέρεται στην δυνατότητα ενός παιδιού να ζωγραφίζει ανθρωπάκια και μετά οι ειδικοί μετράνε τις λεπτομέρειες και συγκρίνουν σύμφωνα με τον μέσο ηλικιακό όρο του παιδιού. Εάν ένα παιδί ζωγραφίζει με μειωμένες ικανότητες, δηλαδή με δυσπραξικά στοιχεία και μας ζωγραφίσει κάτι υποδεέστερο της ηλικίας του, τότε μπορεί να δοθεί εσφαλμένα η εντύπωση ότι το παιδί αυτό έχει χαμηλή αντιληπτική ικανότητα ενώ στην πραγματικότητα, απλά δεν μπορεί.
Και δεν πρέπει να ξεχνάμε και τον παράγοντα ιδιοσυγκρασία! Αν ένα παιδί δεν θέλει και πεισματώσει… τότε την έχετε πατήσει! Θέλει πολλή υπομονή και πείρα για να καταφέρεις να αλλάξει γνώμη ένας πεισματάρης πιτσιρίκος!

ΟΜΙΛΙΑ-ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Η κατάκτηση της ομιλίας είναι μια αρκετά πολύπλοκη δραστηριότητα, η οποία χρήζει ιδιαίτερης προσοχής. Τα παιδιά συνήθως μπαμπαλίζουν στους 8 μήνες, μιλάνε κάποιες λεξούλες στους 15 μήνες και στους 18 μήνες μικρές φρασούλες. Στα 2.5 έτη μιλάνε σχετικά άνετα, με όλο αυξανόμενο λεξιλόγιο.
Ένα παιδί που είχε καθυστέρηση στην κατάκτηση αναπτυξιακών οροσήμων της ομιλίας, ακόμα και αν την παρούσα στιγμή δεν παρουσιάζει πρόβλημα, καλό είναι να του δίδεται ιδιαίτερη προσοχή, εκπαιδευτικά αλλά και ψυχοκοινωνικά.
Η Γλωσσική επικοινωνία χωρίζεται στο Αντιληπτικό μέρος, δηλαδή το τί αντιλαμβάνεται το παιδί από αυτά που του λέμε και στο Εκφραστικό μέρος, δηλαδή τί μας λέει το παιδί. Δεν πρέπει να αναφερόμαστε αποκλειστικά ως ομιλία, ως αναπτυξιακό ορόσημο, αλλά να διαχωρίζουμε εφόσον χρειάζεται για ποιόν τομέα πρόκειται. Αν ένα παιδί πάσχει από βαρηκοΐα, τότε το Αντιληπτικό μέρος της ομιλίας μπορεί να είναι μειωμένο και να νομίζουμε ότι πρόκειται πχ για νοητικό θέμα. Ένα ακουόγραμμα θα βοηθήσει στην διαφοροδιάγνωση.
Ως προς το Εκφραστικό μέρος της Γλωσσικής Επικοινωνίας, τα περισσότερα παιδιά στην ηλικία για να μπούνε στο Δημοτικό, έχουν κατακτήσει την ομιλία σε ικανοποιητικό βαθμό. Ας πάμε όμως λίγο πιο πίσω. Ένα παιδί, θα πάει σε ένα παιδικό σταθμό πχ στα 3. Το αναμενόμενο, σύμφωνα με τον παρατηρούμενο μέσο όρο είναι να έχει ένα πλούσιο λεξιλόγιο, να έχει κατακτήσει τα βασικά μορφοσυντακτικά στοιχεία του λόγου/ομιλίας, δηλαδή να χρησιμοποιεί σχεδόν σωστά τα ρήματα, άρθρα, αντωνυμίες και μεγάλο αριθμό επιθέτων. Να μπορεί να αντιλαμβάνεται αρκετά γενικούς χρονικούς προσδιορισμούς όπως μέρα, νύχτα κλπ. Να μπορεί να περιγράφει μια βασική δραστηριότητα.
Το Εκφραστικό μέρος της ομιλίας, επηρεάζεται από την πιθανότητα βαρηκοΐα ενός παιδιού, η οποία πιθανόν να αλλοιώνει τον ήχο που προσλαμβάνει και μετέπειτα αποδίδει το παιδί. Επίσης έχει σχέση με την άρθρωση του παιδιού. Ένα παιδί μπορεί να έχει κατακτήσει τη διαδικασία της αντίληψης και έκφρασης, αλλά για διάφορους λόγους να μην μπορεί να αρθρώσει σωστά. Εδώ θα ήθελα να αναφέρω και πάλι την περίπτωση Δυσπραξίας ομιλίας, όπου μπορεί να υπάρχει πρόβλημα συντονισμού των αρθρωτικών μυών ενώ το παιδί γνωρίζει τί θέλει να πει αλλά δεν μπορεί να το προφέρει με συντονισμένες κινήσεις.
Επίσης μπορεί να υπάρχουν πιο πολύπλοκες περιπτώσεις δυσφασίας αλλά και πιο συχνές περιπτώσεις τραυλισμού, διαταραχής δηλαδή του ρυθμού. Συνήθως οι περιπτώσεις τραυλισμού οφειλόνται σε ψυχολογικό παράγοντα και απαιτούν ήρεμη αντιμετώπιση εκ μέρους των γονέων με την βοήθεια ειδικού για να διαπιστωθεί η αιτία, ψυχολογική ή οργανική, της συμπτωματολογίας και να βοηθηθεί το παιδί να ξεπεράσει την κατάσταση με το μικρότερο δυνατό ψυχοκοινωνικό κόστος.
ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ:
Αν υπάρχει κάποια καθυστέρηση στην κατάκτηση των αναπτυξιακών οροσήμων της ομιλίας και αξιολόγηση από ειδικό, καλό είναι να αρχίζει το παιδί λογοθεραπευτικές συνεδρίες από νωρίς, όπως συνηθίζεται στο εξωτερικό και πιο συγκεκριμένα στις ΗΠΑ. Δεν χρειάζεται ένα παιδί δηλαδή να πάσχει για να κάνει κάποιες λίγες λογοθεραπευτικές συνεδρίες, οι οποίες θα το βοηθήσουν να «πάρει μπρος» αν θέλετε, αλλά μπορεί από 18 μηνών, εάν συντρέχουν οι προϋποθέσεις να βοηθήσουμε ως Booster effect – δηλαδή φαίνομενο προώθησης/ώθησης, ούτως ώστε να κερδίσει χρόνο το παιδί. Έχει από πολλού ξεπεραστεί η παλιά άποψη ότι πρέπει να περιμένουμε ωσότου το παιδί να είναι 3.5 ετών με τη συνήθη δικαιολόγια «και ο πατέρας του άργησε, είναι αγοράκι, δεν πειράζει». Το ότι ο πατέρας άργησε να μιλήσει, ναι μεν αξιολογείται, αλλά δεν χρειάζεται να αργήσει και ο γιός να μιλήσει επίσης… Ας μην ξεχνάμε ότι η σημερινή κοινωνία βασίζεται εξαιρετικά στις επικοινωνιακές και ειδικά γλωσσικές – εκφραστικές ικανότητες των ατόμων. Δηλαδή, «αν δεν μιλάς, δεν υπάρχεις» όπως λένε και οι Αγγλοσάξωνες…
Ανησυχούμε όταν η παρατηρούμενη ομιλία δεν έχει μουσικότητα, ηχόχρωμα, ρυθμό ή πρόκειται για μουγκρητά. Μας νοιάζει το παιδί να βγάζει λέξεις, ακόμα και κατά προσέγγιση, δηλαδή ακόμα και αν ο ήχος δεν είναι απόλυτα σωστός αλλά είναι νοηματικά σωστός. Μας νοιάζει το παιδί να αποκτήσει γνωσιακό λεξιλόγιο, το οποίο θα μπορέσει σταδιακά να εκφράσει και σωστά.
Μας απασχολεί ακόμα το παιδί να χρησιμοποιεί την ομιλία όπως αναφέρουμε και στην κοινωνικότητα σε συνδυασμό με εκφράσεις προσώπου, χειρονομίες και κοινωνικές ενάρξεις.

ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ
Στην σημερινή πολυπολιτισμική κοινωνία, το να έχουμε ένα παιδί δίγλωσσο αποτελεί σχεδόν τον κανόνα, ειδικά σε μεγαλουπόλεις ή όποτε ακόμα τα παιδιά αρχίζουν νωρίς την εκμάθηση ξένων γλωσσών.
Οι σύγχρονες μελέτες έχουν αποδείξει ότι δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα, εφόσον το παιδί έχει φυσιολογική νοητική ικανότητα να μάθει νωρίς ξένες γλώσσες ένα παιδί. Μπορεί μάλιστα να μάθει όσες γλώσσες θέλει χωρίς κανένα πρόβλημα και μάλιστα να διαχωρίζει ποιά γλώσσα και σε ποιό άτομο πρέπει να την μιλάει. Αναφερόμαστε σε γνήσιους ή πρώιμα δίγλωσσους όταν μαθαίνουν από την αρχή σαν μητρική μία ξένη γλώσσα, διαφορετική από την γλώσσα της τοπικής κοινωνίας και σε όψιμα δίγλωσσους όσους μαθαίνουν εκ των υστέρων την γλώσσα.
Θεωρείται καλύτερο το παιδί πολυπολιτισμικής οικογένειας, να μιλάει στο σπίτι την γλώσσα της καταγωγής της οικογένειας. Το παιδί μαθαίνει πιο σωστά έτσι την λεκτική έκφραση των συναισθημάτων, μέσω των γονέων. Αυτά θα «μεταφραστούν» στην γλώσσα της κοινωνίας υποδοχής, καθώς το παιδί θα μάθει ούτως ή άλλως να μιλάει την τοπική γλώσσα, συνήθως χωρίς πρόβλημα.
Έχει παρατηρηθεί ότι υπάρχουν μεγαλύτερα ψυχοκοινωνικά αλλά και ακαδημαϊκά προβλήματα όταν το παιδί μιλάει μόνο την γλώσσα της κοινωνίας υποδοχής και όχι και την γλώσσα μητρικής καταγωγής.

ΠΡΩΙΜΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ
Τα παιδιά με δυσλεξία αποτελούν περίπου το 3-7% του πληθυσμού. Δεν σημαίνει ότι τα παιδιά αυτά δεν θα μάθουν ή δεν μπορούν να διαβάζουν ή να γράφουν. Υπάρχουν διάφοροι βαθμοί δυσκολίας στη δυσλεξία με ποικίλα αποτελέσματα στην μαθησιακή ικανότητα του παιδιού. Τα στοιχεία αυτά αναλύονται αναλυτικά στο τέλος του οδηγού.
Συνοπτικά πρόκειται για μία διαταραχή της ικανότητας  της αναγνώρισης και εκφώνησης ενός φωνήματος, του μικρότερου τμήματος δηλαδή μίας λέξης.
Η ασφαλής διάγνωση προϋποθέτει την μεταξύ άλλων πιστοποίηση αναγνωστικής ικανότητας μειωμένης κατά δύο έτη και ως εκ τούτου τίθεται με αρκετή ασφάλεια στο τέλος της Β’ Δημοτικού, αρχές Γ’ Δημοτικού.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν πρώιμα στοιχεία αναγνώρισης και ανησυχίας εκ μέρους των γονέων. Μία πρώιμη ανίχνευση μπορεί να βοηθήσει το παιδί να αντιμετωπίσει καλύτερα τόσο τις εκπαιδευτικές επιπτώσεις όσο και τις ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις αυτής της μαθησιακής δυσκολίας.
Σε προσχολικό και σχολικό στάδιο ο ειδικός συστήνεται να ελέγχει την αναγνώριση των σχημάτων (τρίγωνο, τετράγωνο, κύκλο κλπ), καθώς στην ουσία τα γράμματα αποτελούνται από συνδυασμούς βασικών γεωμετρικών σχημάτων.
Θα ελεγχθεί επίσης η συσχέτιση γραμμάτων μεταξύ των και η ανάκληση μνήμης, τόσο λεκτικά με ανάκληση μνήμης λέξεων όσο και ανάκλησης εικόνων και σχημάτων. Σπάνια όμως τονίζουμε υπάρχει πραγματικό πρόβλημα μνήμης στα παιδιά αλλά είναι απότοκο αποτέλεσμα της αδυναμίας αναγνώρισης των σχημάτων/γραμμάτων.
Επίσης η αναγνώριση αντικειμένων και ονοματοδοσία εικόνων είναι επίσης βασικό μέρος της εξέτασης.
Υπάρχουν ειδικά τεστ Πρώιμης Ανίχνευσης Δυσλεξικών Στοιχείων αλλά μία πρώιμη διάγνωση θεωρείται ιδιαίτερα δύσκολη και προϋποθέτει ειδική πείρα και ενασχόληση με τα παιδιά σε μικρή ηλικία. Όλα τα τεστ είναι ενδεικτικά και πρέπει να συνυπολογίζονται με κλινική παρατήρηση.

ΤΙ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ;

Καταρχήν να μιλάτε στο παιδί σας!
Κατά δεύτερον, να το περιμένετε να απαντήσει… Πολλές φορές, όταν συζητάμε ή παρατηρούμε τους γονείς, βλέπουμε ότι δεν περιμένουν πραγματικά να μιλήσουν με το παιδί τους. Οι όροι αυτοί αντιστρέφονται στην εφηβεία. Όταν μία οικογένεια δεν έχει μάθει πραγματικά να συν-ομιλεί, όταν το παιδί είναι ακόμα μικρό, τότε έχει χάσει το παιγνίδι ήδη για το μέλλον.
Ρωτάτε το παιδί σας, με γνήσιο ενδιαφέρον, τί έκανε και τί είδε σήμερα. Πάτε πχ μια εκδρομή: Βάλτε το να σας την περιγράψει, με λεπτομέρειες. Ένα παιδί που δεν περιγράφει καλά, πιθανόν να μην εκφράζεται μετέπειτα ούτε στον γραπτό λόγο ικανοποιητικά.
Όσο το παιδί είναι μικρό, 3 πχ ετών και άνω, βάλτε το να σας περιγράφει βασικά αντικείμενα και ζώα. Πχ τί είναι η Γάτα; Ζώο, τί κάνει η γάτα : νιάου. Μπορείτε να το βάλετε να την αναγνωρίζει και σε ένα σχέδιο ή σε ζωντανό παράδειγμα!  Έτσι το παιδί σας έχει μάθει ήδη να ταυτοποιεί ένα αντικείμενο, ζώο κλπ και να γνωρίζει την δράση του.
Μην περιορίζεστε σε μονολεκτικές απαντήσεις αλλά επιμένετε να είναι περιγραφικός και με αρκετές διαρθρωτικές λέξεις όπως μετά, και, επίσης κλπ.
Μετά μπορείτε να περάσετε σταδιακά σε πιο πολύπλοκες σχέσεις, όπως Κατηγορίες αντικειμένων πχ τί είναι το πορτοκάλι, το μήλο, η μπανάνα; Φρούτα. Κατόπιν καλό είναι να περάσετε σε σχέσεις ατόμων, πχ ποιόν λέμε συγγενή,  φίλο κλπ και μετά σε αφηρημένες έννοιες, πχ τί εννοούμε όταν λέμε καλός ή κακός, σε αντίθεση με κάτι «χειροπιαστό» όπως το ζεστό και το κρύο. Επίσης οι χρονικοί προσδιορισμοί είναι καλό να γίνουν σε εκμάθηση, καθώς δυσκολεύουν αρκετά τα παιδιά.
Συστήνουμε συχνά στους γονείς να φτιάχνουν λευκώματα από αποκόμματα εφημερίδων και να σχηματίζουν ομάδες ή κάρτες με τα αντικείμενα και να σχηματίζει το παιδί μικρές ιστορίες αντίστοιχα. Η λογοθεραπεία επίσης είναι πολύτιμη σε γενικότερες καθυστερήσεις ή δυσχέρειες ομιλίας.
Τέλος, παράκληση: Μειώστε την ώρα που περνούν τα παιδιά μπροστά στην τηλεόραση και τον υπολογιστή. Μπορεί να ακούνε κάποιον να μιλάει, αλλά δεν υπάρχει αμφίδρομη σχέση, καθώς δεν χρειάζεται να μιλάνε…

 Πηγη

Από το Νηπιαγωγείο στο Μεγάλο σχολείο - Υλικό για Μετάβαση

Προσθήκη λεζάντας

Από το Νηπιαγωγείο στο Μεγάλο σχολείο - Υλικό για Μετάβαση

Πλούσιο υλικό 

Για να δείτε το υλικό (24 σελίδες) πατήστε ΕΔΩ

πηγη

Επίσης εξαιρετικό υλικό 

δραστηριοτητεσ,μεταβαση, πουλιοσ from serreschools