 |
| πηγη |
«Μαμά, κανείς δεν θέλει να παίξει μαζί μου...»
«Πάλι μάλωσα με τους φίλους μου.»
«Όλοι λένε ότι τους διακόπτω.»
Αυτές οι φράσεις μπορεί να πληγώνουν βαθιά κάθε γονέα. Οι φιλίες αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα κομμάτια της παιδικής ηλικίας. Μέσα από αυτές, τα παιδιά μαθαίνουν να συνεργάζονται, να μοιράζονται, να επιλύουν διαφωνίες και να αισθάνονται ότι ανήκουν σε μια ομάδα.
Για πολλά παιδιά με ΔΕΠΥ (Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής - Υπερκινητικότητας), όμως, οι κοινωνικές σχέσεις μπορεί να αποτελούν μια καθημερινή πρόκληση. Όχι επειδή δεν θέλουν φίλους, αλλά επειδή ο τρόπος που σκέφτονται, αντιδρούν και επικοινωνούν μπορεί να δυσκολεύει τις σχέσεις τους.
Τα καλά νέα είναι ότι οι κοινωνικές δεξιότητες μπορούν να καλλιεργηθούν. Με υποστήριξη, καθοδήγηση και ευκαιρίες για εξάσκηση, τα παιδιά μπορούν να αναπτύξουν ουσιαστικές και σταθερές φιλίες.
Η ΔΕΠΥ Επηρεάζει Μόνο τη Συγκέντρωση;
Πολλοί πιστεύουν ότι η ΔΕΠΥ αφορά μόνο τη δυσκολία συγκέντρωσης ή την υπερκινητικότητα. Στην πραγματικότητα, επηρεάζει και άλλους τομείς της καθημερινότητας, όπως:
- την επικοινωνία,
- τη διαχείριση των συναισθημάτων,
- την αναμονή της σειράς,
- την κατανόηση κοινωνικών κανόνων,
- την επίλυση συγκρούσεων.
Αυτό μπορεί να δημιουργεί δυσκολίες στις φιλίες, ιδιαίτερα όταν το παιδί δεν κατανοεί γιατί οι άλλοι αντιδρούν αρνητικά στις συμπεριφορές του.
Γιατί Δυσκολεύονται Μερικά Παιδιά με ΔΕΠΥ στις Φιλίες;
1. Δυσκολεύονται να Περιμένουν τη Σειρά τους
Στα παιχνίδια ή στις συζητήσεις μπορεί να:
- διακόπτουν συνεχώς,
- θέλουν να μιλούν πρώτα,
- δυσκολεύονται να περιμένουν.
Οι συνομήλικοι μπορεί να το εκλάβουν ως αγένεια, ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για δυσκολία στον έλεγχο της παρόρμησης.
2. Αντιδρούν Παρορμητικά
Ένα παιδί με ΔΕΠΥ μπορεί να:
- θυμώσει εύκολα,
- απαντήσει χωρίς να σκεφτεί,
- σηκωθεί και φύγει από το παιχνίδι,
- πει κάτι που πληγώνει χωρίς πρόθεση.
Συχνά μετά το μετανιώνει, αλλά η στιγμή έχει ήδη περάσει.
3. Δυσκολεύονται να Διαβάσουν τα Κοινωνικά Σήματα
Οι εκφράσεις του προσώπου, ο τόνος της φωνής ή η γλώσσα του σώματος δεν είναι πάντα εύκολο να αποκωδικοποιηθούν.
Έτσι, μπορεί να μην καταλάβουν ότι ένας φίλος:
- ενοχλήθηκε,
- κουράστηκε,
- χρειάζεται λίγο χώρο,
- θέλει να αλλάξει δραστηριότητα.
4. Θέλουν να Κερδίζουν Πάντα
Ορισμένα παιδιά δυσκολεύονται να διαχειριστούν την ήττα.
Αν χάσουν σε ένα παιχνίδι, μπορεί να:
- θυμώσουν,
- σταματήσουν να παίζουν,
- κατηγορήσουν τους άλλους,
- αρνηθούν να συνεχίσουν.
Η διαχείριση της απογοήτευσης είναι μια δεξιότητα που χρειάζεται εξάσκηση.
5. Ξεχνούν τους Κανόνες
Κατά τη διάρκεια ενός παιχνιδιού μπορεί να αλλάζουν συνεχώς τους κανόνες ή να ξεχνούν τι συμφωνήθηκε.
Αυτό συχνά προκαλεί εντάσεις με τα άλλα παιδιά.
Πώς Νιώθει ένα Παιδί με ΔΕΠΥ;
Πίσω από τη συμπεριφορά μπορεί να κρύβονται συναισθήματα όπως:
- απογοήτευση,
- μοναξιά,
- άγχος,
- ντροπή,
- φόβος ότι δεν θα το αποδεχτούν.
Πολλά παιδιά αρχίζουν να πιστεύουν ότι «δεν είναι καλά στις φιλίες», ενώ στην πραγματικότητα χρειάζονται υποστήριξη για να αναπτύξουν τις κατάλληλες κοινωνικές δεξιότητες.
Πώς Μπορούν να Βοηθήσουν οι Γονείς;
1. Μιλήστε για τα Συναισθήματα
Ρωτήστε το παιδί:
- «Πώς ένιωσες όταν έγινε αυτό;»
- «Πώς πιστεύεις ότι ένιωσε ο φίλος σου;»
Η συζήτηση βοηθά στην ανάπτυξη της ενσυναίσθησης.
2. Εξασκηθείτε μέσα από το Παιχνίδι
Παίξτε παιχνίδια ρόλων.
Για παράδειγμα:
- Πώς ζητάμε συγγνώμη;
- Πώς ζητάμε να παίξουμε;
- Πώς αντιδρούμε όταν χάνουμε;
Το παιχνίδι δίνει στο παιδί την ευκαιρία να δοκιμάσει νέους τρόπους συμπεριφοράς χωρίς πίεση.
3. Οργανώστε Σύντομες Συναντήσεις με Έναν Φίλο
Οι μεγάλες παρέες μπορεί να κουράζουν.
Οι συναντήσεις με ένα μόνο παιδί, για περιορισμένο χρονικό διάστημα, διευκολύνουν την επικοινωνία και μειώνουν τις εντάσεις.
4. Διδάξτε Κοινωνικές Δεξιότητες
Μην θεωρείτε δεδομένο ότι το παιδί γνωρίζει πώς να:
- ξεκινήσει μια συζήτηση,
- περιμένει τη σειρά του,
- κάνει έναν συμβιβασμό,
- αποδεχτεί τη διαφορετική άποψη.
Αυτές οι δεξιότητες μαθαίνονται, όπως μαθαίνεται και η ανάγνωση ή η γραφή.
5. Επιβραβεύστε τις Θετικές Συμπεριφορές
Αναγνωρίστε κάθε μικρή επιτυχία.
Για παράδειγμα:
«Μου άρεσε πολύ που περίμενες τη σειρά σου.»
«Είδα ότι μίλησες πολύ ευγενικά στον φίλο σου.»
Η θετική ενίσχυση αυξάνει την πιθανότητα να επαναληφθεί η επιθυμητή συμπεριφορά.
Τι να Αποφύγετε
Αποφύγετε χαρακτηρισμούς όπως:
- «Είσαι αγενής.»
- «Κανείς δεν θα σε κάνει παρέα έτσι.»
- «Γιατί δεν μπορείς να είσαι όπως τα άλλα παιδιά;»
Αυτές οι φράσεις μπορεί να τραυματίσουν την αυτοεκτίμηση του παιδιού χωρίς να του δείξουν τι μπορεί να κάνει διαφορετικά.
Αντί γι' αυτό, περιγράψτε τη συμπεριφορά και προτείνετε μια εναλλακτική.
Πότε Χρειάζεται Υποστήριξη;
Αν το παιδί:
- δυσκολεύεται συστηματικά να δημιουργήσει ή να διατηρήσει φιλίες,
- συγκρούεται συχνά με συνομηλίκους,
- απομονώνεται,
- εκφράζει ότι νιώθει μόνο του ή ότι κανείς δεν το θέλει στην παρέα,
τότε είναι σημαντικό να αναζητηθεί καθοδήγηση από ειδικούς.
Η παρέμβαση δεν αφορά μόνο τη συμπεριφορά. Στόχος είναι να ενισχυθούν οι κοινωνικές και συναισθηματικές δεξιότητες του παιδιού.
Τα Οφέλη της Έγκαιρης Υποστήριξης
Όταν ένα παιδί μαθαίνει να διαχειρίζεται καλύτερα τις κοινωνικές καταστάσεις:
- αποκτά μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση,
- δημιουργεί πιο σταθερές φιλίες,
- μειώνονται οι συγκρούσεις,
- αναπτύσσει ενσυναίσθηση,
- αισθάνεται ότι ανήκει σε μια ομάδα.
Οι θετικές κοινωνικές εμπειρίες επηρεάζουν όχι μόνο τη σχολική ζωή, αλλά και τη συνολική ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη.
Οι Φιλίες Είναι Δεξιότητα που Καλλιεργείται
Κανένα παιδί δεν γεννιέται γνωρίζοντας πώς να δημιουργεί και να διατηρεί φιλίες.
Τα παιδιά με ΔΕΠΥ μπορεί να χρειάζονται περισσότερο χρόνο, περισσότερη εξάσκηση και περισσότερη καθοδήγηση.
Με υπομονή, κατανόηση και θετική ενίσχυση μπορούν να αναπτύξουν ουσιαστικές σχέσεις και να απολαύσουν τη χαρά της συντροφικότητας.
Ειδική Διαπαιδαγώγηση
Στην Ειδική Διαπαιδαγώγηση γνωρίζουμε ότι η επιτυχία ενός παιδιού δεν μετριέται μόνο από τις σχολικές του επιδόσεις, αλλά και από την ικανότητά του να δημιουργεί σχέσεις, να συνεργάζεται και να νιώθει ότι ανήκει. Μέσα από εξατομικευμένα προγράμματα παρέμβασης, ανάπτυξης κοινωνικών δεξιοτήτων και συμβουλευτική γονέων, στηρίζουμε τα παιδιά με ΔΕΠΥ ώστε να ενισχύσουν την αυτοπεποίθησή τους και να χτίσουν υγιείς σχέσεις με τους συνομηλίκους τους.
🧠 Ειδικό Μαθησιακό (Δυσλεξία, Ορθογραφία, ΔΕΠΥ)
💬 Ψυχολογική Υποστήριξη / Parent Coaching
📍 Θεμιστοκλή Σοφούλη 73, Νέα Φιλαδέλφεια Αττικής
📞 2130400094
💻 Διαθέσιμες υπηρεσίες διά ζώσης & Online (για όλη την Ελλάδα).
Γιατί κάθε παιδί αξίζει να νιώθει ότι έχει φίλους, ότι γίνεται αποδεκτό και ότι μπορεί να αναπτύξει σχέσεις που θα το συνοδεύουν σε όλη του τη ζωή.
Η συμβουλή του Ειδικού
Αν το παιδί σας δυσκολεύεται να δημιουργήσει ή να διατηρήσει φιλίες, μην εστιάζετε μόνο στη συμπεριφορά που βλέπετε. Προσπαθήστε να κατανοήσετε τι κρύβεται πίσω από αυτήν. Η ενίσχυση των κοινωνικών δεξιοτήτων, η αποδοχή και η θετική καθοδήγηση μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά στην καθημερινότητά του και στην αυτοεκτίμησή του.
