Ειδική Διαπαιδαγώγηση : Πώς αναπτύσσεται η γλώσσα στα πρώτα χρόνια

25/8/26

Πώς αναπτύσσεται η γλώσσα στα πρώτα χρόνια — και πώς τη στηρίζουμε;

Η γλωσσική ανάπτυξη ξεκινά πολύ πριν το παιδί πει την πρώτη του λέξη. Από τους πρώτους μήνες, το μωρό ακούει τη φωνή των ανθρώπων γύρω του, ανταποκρίνεται σε ήχους, κάνει φωνούλες και σταδιακά συμμετέχει σε μικρές «συνομιλίες».

Στους πρώτους μήνες, η ανταπόκριση του γονέα είναι ιδιαίτερα σημαντική. Όταν το μωρό κάνει έναν ήχο και ο ενήλικας του απαντά, δημιουργείται μια πρώιμη μορφή επικοινωνιακής εναλλαγής. Αργότερα εμφανίζονται το βάβισμα, οι χειρονομίες, το δείξιμο και οι πρώτες λέξεις.

Κατά το δεύτερο έτος, το λεξιλόγιο αυξάνεται και τα παιδιά αρχίζουν να συνδυάζουν λέξεις. Η ASHA αναφέρει, για παράδειγμα, ότι μεταξύ 19 και 24 μηνών πολλά παιδιά χρησιμοποιούν τουλάχιστον 50 διαφορετικές λέξεις και αρχίζουν να συνδυάζουν λέξεις σε μικρές φράσεις.

Στα 2–3 χρόνια η γλώσσα γίνεται πιο σύνθετη, ενώ στα 3–5 χρόνια αναπτύσσονται περισσότερο η αφήγηση, η γραμματική και η ικανότητα του παιδιού να περιγράφει γεγονότα και ιστορίες.

Οι γονείς μπορούν να στηρίξουν αυτή την ανάπτυξη μέσα από απλές καθημερινές στιγμές: να μιλούν στο παιδί, να περιγράφουν όσα κάνουν, να ακούν τις προσπάθειές του, να διαβάζουν βιβλία, να τραγουδούν και να κάνουν ερωτήσεις που δεν απαντώνται μόνο με «ναι» ή «όχι».

Είναι επίσης σημαντικό να μην συγκρίνουμε συνεχώς ένα παιδί με άλλα παιδιά. Η ανάπτυξη έχει ατομικές διαφορές. Ωστόσο, όταν υπάρχουν επίμονες ανησυχίες για την επικοινωνία ή την κατανόηση, είναι σημαντικό να ζητηθεί αξιολόγηση από τον κατάλληλο επαγγελματία.

Η Συμβουλή του Ειδικού

Μιλήστε με το παιδί, όχι απλώς στο παιδί. Αφήστε χώρο για απάντηση, περιμένετε, ακούστε και συνεχίστε τη συζήτηση πάνω σε αυτό που του κέντρισε το ενδιαφέρον.

Βιβλιογραφία

American Speech-Language-Hearing Association (ASHA). Developmental Milestones: Birth to 5 Years.
ASHA. Communication Milestones: Birth to 1 Year.
Luinge, M. R. et al. (2006). The Ordering of Milestones in Language Development for Children From 1 to 6 Years of Age.