Ντροπαλό παιδί: Πώς θα το βοηθήσουμε να ανοίξει τα φτερά του;

πηγη

 

Κάθε παιδί έχει διαφορετική ιδιοσυγκρασία και προσωπικότητα. Επιστήμονες στον Καναδά που μελετούν την κοινωνική και συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών υποστηρίζουν ότι ένα ντροπαλό παιδί μπορεί αν χρειάζεται λίγη παραπάνω ενθάρρυνση, αλλά σίγουρα όχι πίεση!

Είτε αποτελεί μέρος της προσωπικότητας του είτε είναι απλώς κάτι που νιώθει όταν βρίσκεται με αγνώστους, η συστολή αποτελεί χαρακτηριστική εμπειρία για ένα παιδί, λένε οι ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Μπροκ, στο Οντάριο.

Η ερευνητική ομάδα παρακολουθούσε τα παιδιά που έδιναν ομιλίες στο σχολείο για δείγματα νευρικότητας, όπως το να αποστρέφουν το βλέμμα, τις σωματικές αντιδράσεις τους μέσω ηλεκτροκαρδιογραφήματος, και τη συναισθηματική τους κατάσταση σύμφωνα με το πόσο αγχωμένα έλεγαν ότι ένιωθαν.

Σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση της Εταιρείας για την Έρευνα της Ανάπτυξης του Παιδιού (Society for Research in Child Development, SRCD), περίπου το 10% των παιδιών είχε υψηλά επίπεδα στρες όταν εκφωνούσε την ομιλία, ενώ εμφάνισε κι ένα μοτίβο σχετικά υψηλών επιπέδων συστολής με τον καιρό, σύμφωνα με τους γονείς τους. Αυτό συνιστά απόδειξη πως η συστολή ίσως αποτελεί στοιχείο της ιδιοσυγκρασίας των συγκεκριμένων παιδιών

«Η συστολή εκφράζεται με φόβο και νευρικότητα όταν κάποιος βρίσκεται σε νέες κοινωνικές καταστάσεις ή στο επίκεντρο της προσοχής», παρατήρησαν οι συγγραφείς της μελέτης.

«Η συστολή ως αντίδραση σε μια ομιλία είναι μια σχετικά συνήθης εμπειρία για τα παιδιά αυτής της ηλικίας. Ωστόσο, για μια μικρότερη ομάδα παιδιών που είναι ιδιοσυγκρασιακά ντροπαλά, το να βρίσκονται στο επίκεντρο της προσοχής ίσως είναι στρεσογόνο σε διάφορα χωροχρονικά πλαίσια», προσθέτουν.

Ωστόσο, είναι σημαντικό να θυμάστε ότι κάθε παιδί και κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικός και κοινωνικοποιείται με διαφορετικό τρόπο. Κάποιοι μπορεί να χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να νιώσουν άνετα σε ένα κοινωνικό περιβάλλον ή σε μια νέα συνθήκη και δεν υπάρχει τίποτα το κακό σε αυτό.

Η ιδέα ότι η εσωστρέφεια είναι αρνητική ή ότι σημαίνει ότι κάτι δεν πάει καλά με εκείνο το μόνο που θα καταφέρει είναι να το κάνει να ντρέπεται ακόμη πιο πολύ.

Πώς να ενθαρρύνετε το παιδί

• Μπορείτε να πείτε κάτι όπως: «Μου φαίνεσαι λίγο ανήσυχος ή αβέβαιος για το ποιος είναι αυτός / για το τι να πεις. Είναι η πρώτη φορά που τον συναντάς και ίσως να νιώθεις λίγο άβολα».
• Ωθήστε το παιδί να συμμετέχει όταν εκείνο νιώσει έτοιμο, με τη διαβεβαίωση ότι θα είστε εκεί για να το στηρίξετε.
• Τα παιδιά ανταποκρίνονται καλά στον έπαινο. Όταν ακούνε ότι έχουν κάνει κάτι καλά και νιώθουν ότι σας έχουν κάνει υπερήφανους, είναι πιο πιθανό να δουν μια δραστηριότητα με άλλο μάτι.
• Η υιοθέτηση στόχων, μεγάλων και μικρών, και η επίτευξή τους κάνει τα παιδιά να αισθάνονται δυνατά. Βοηθήστε το παιδί σας να μετατρέψει τις επιθυμίες και τα όνειρά του σε εφικτούς στόχους, ενθαρρύνοντάς το να κάνει μια λίστα με πράγματα που θα ήθελε να πετύχει.
• Ως ενήλικες γνωρίζουμε ότι η τελειότητα δεν είναι ρεαλιστική και είναι σημαντικό για τα παιδιά να λάβουν αυτό το μήνυμα όσο το δυνατόν νωρίτερα. Δώστε στο παιδί σας να καταλάβει ότι το αγαπάτε ανεξαρτήτως αποτελέσματος.

Πότε να παρέμβετε

Όταν τα παιδιά δεν μπορούν να ξεπεράσουν τη συστολή τους και δυσκολεύονται να λειτουργήσουν στο σχολείο, να κάνουν φίλους ή να συμμετέχουν σε δραστηριότητες που τους αρέσουν, μπορεί να χρειαστεί να μιλήσετε μαζί τους και να ζητήσετε τη βοήθεια ενός ειδικού.

Εκτιμάται ότι, από τα ιδιαιτέρως ντροπαλά παιδιά, περίπου τα μισά θα αναπτύξουν αγχώδη διαταραχή. Η συστολή αυτή καθαυτή δεν αποτελεί πρόβλημα, αλλά οι οικογένειες θα πρέπει να έχουν τον νου τους για ενδείξεις άγχους, ειδικά αν τα παιδιά τους είναι ντροπαλά.

ΠΗΓΗ

Υπομονή: Πώς μαθαίνουμε στο παιδί να περιμένει τη σειρά του;

πηγη

 

Η υπομονή είναι μια δύσκολη δεξιότητα για να την κατακτήσει ένα παιδί, αλλά είναι πολύ σημαντική καθώς αφορά κάθε πτυχή της ζωής του.

Η υπομονή αποτελεί, καλώς ή κακώς, ένα σημαντικό κομμάτι της ζωής μας. Από την αναμονή της σειράς μας για να παίξουμε ένα επιτραπέζιο παιχνίδι ως παιδιά ή ενήλικες μέχρι την αναμονή της σειράς μας στο ταμείο του σουπερμάρκετ, η υπομονή μπορεί να αποτελεί έναν καθημερινό αγώνα, ειδικά για τα παιδιά.

Αν και σαν δεξιότητα μπορεί να ακούγεται απλή, απαιτεί επικοινωνία και έλεγχο. Και γι’ αυτό είναι δύσκολο να την μάθουμε στα μικρά παιδιά. Αλλά αποτελεί έναν στόχο που πρέπει να επιτευχθεί, δεδομένου πως όταν κάνουμε πίσω για να επιτρέψουμε σε ένα άλλο άτομο να πάρει τη σειρά του ή όταν κάνουμε ένα βήμα μπροστά για να υπερασπιστούμε τον εαυτό μας, ενεργούμε ευθυγραμμισμένοι με μια ευρύτερη ιδέα δικαιοσύνης και ισότητας. Καθώς τα παιδιά αναπτύσσουν τέτοιες σημαντικές δεξιότητες, μαθαίνουν να ρυθμίζουν παράλληλα τα συναισθήματά τους και την αξία της συνεργασίας.

Ετοιμαστείτε λοιπόν να κάνετε υπομονή και να δείξετε πώς είναι να περιμένει κανείς τη σειρά του.

Πώς διδάσκουμε την υπομονή

Στα παιδιά 3-4 ετών

Ένας πολύ καλός τρόπος για να εξασκήσετε την υπομονή είναι πολύ απλά να κάνετε μια συζήτηση με το παιδί. Τα παιδιά αναζητούν τις αντιδράσεις όταν μιλούν. Γελάτε με το αστείο τους; Ακούτε την ιστορία τους; Αντιδρούν επίσης με βάση αυτά που ακούνε και τα σχόλια των άλλων. Μιλήστε εναλλάξ έτσι ώστε να μάθουν να περιμένουν.

Ζητήστε επίσης από το παιδί να περιμένει να πλύνει τα χέρια του αφού πλύνετε τα δικά σας. Όσο μεγαλύτερη είναι η ουρά, τόσο πιο δύσκολο είναι να περιμένεις! Ξεκινήστε λοιπόν με μια μικρή αναμονή πριν αρχίσουν να αντιμετωπίζουν μεγαλύτερη.

Σκεφτείτε τέλος να παίξετε παιχνίδια, από το κλασικό κρυφτό μέχρι επιτραπέζια. Όταν οι εναλλαγές στη σειρά γίνονται με επιτυχία, επαινέστε τα για να ενισχύσετε τη συμπεριφορά τους.

Στα παιδιά 4-5 ετών

Παίξτε ένα παιχνίδι με πολλά άτομα. Καθώς αυτό θα προχωρά, θα διαπιστώσετε πως το παιδί θα χρειάζεται όλο και λιγότερες υπενθυμίσεις για να περιμένει τη σειρά του.

Στα παιδιά 5-6 ετών

Τα παιδιά είναι συνήθως πλήρως συνεργάσιμοι παίκτες σε αυτό το στάδιο. Μπορούν να διαπραγματευτούν κανόνες και ρόλους στο παιχνίδι και να συνεργαστούν για να λύσουν προβλήματα. Ενθαρρύνετέ τα να αναλάβουν τον ρόλο του «ειδικού» και μπορεί να εκπλαγείτε από το αποτέλεσμα.

Τι άλλο μπορείτε να κάνετε στο σπίτι

• Γίνετε κοινωνικοί με παιχνίδια ρόλων. Ζωντανέψτε καταστάσεις που περιλαμβάνουν ζευγάρια (π.χ. γιατρός και ασθενής, σερβιτόρος και πελάτης, τραγουδιστής και κοινό, φροντιστής και μωρό).
• Εξασκηθείτε στην αφήγηση. Διασκεδάστε και ενθαρρύνετε τη φαντασία λέγοντας μαζί ιστορίες και δημιουργώντας εναλλάξ τα μέρη τους.
• Μιλήστε για τη μέρα σας. Θυμηθείτε ότι η σιωπή είναι εντάξει- όλοι χρειαζόμαστε αυτόν τον χώρο για επεξεργασία και ανταπόκριση.

Εάν το παιδί σας δεν τα καταφέρει αμέσως ή έχει αντίσταση, μην τα παρατάτε. Σιγά σιγά, θα τα καταφέρνει όλο και καλύτερα, κερδίζοντας  τις κοινωνικές και συναισθηματικές ανταμοιβές του να περιμένει με υπομονή τη σειρά του.

 ΠΗΓΗ

 

 

«Εκρήξεις» μετά το σχολείο: Γιατί συμβαίνουν;

πηγη

 

Είναι φυσικό τα παιδιά να απελευθερώνουν τη συναισθηματική, πνευματική και σωματική τους ενέργεια μόλις τελειώνει το σχολείο.

Ο δάσκαλος σας συγχαίρει για το πόσο φρόνιμο και ευγενικό είναι το παιδί σας κατά τη διάρκεια των μαθημάτων, αλλά αυτό που αντιμετωπίζετε εσείς μετά το σχολείο, δεν έχει πραγματικά καμία σχέση με αυτό που σας περιγράφει; Τα παιδιά δεν είναι διχασμένες προσωπικότητες… Απλά, βιώνουν μια είδους «κατάρρευση» με το πέρας της σχολικής μέρας, μια κατάσταση κοινή για την οποία συνήθως δεν υπάρχει κανένας λόγος ανησυχίας.

Τα συμπτώματα αυτής της «κατάρρευσης» μετά το σχολείο σας είναι πιθανότατα ήδη γνωστά αν έχετε μικρά παιδιά: Γυρίζουν σπίτι και συμπεριφέρονται σα να είναι μικρότερα από την ηλικία τους, γκρινιάζουν, κλαίνε, εκρήγνυνται ή εμφανίζουν κυκλοθυμία. Γενικά, είναι φυσικό τα παιδιά να απελευθερώνουν τη συναισθηματική, διανοητική και σωματική τους ενέργεια μόλις τελειώσει η σχολική μέρα. Άλλωστε, έπρεπε να έχουν αυτοέλεγχο κατά τις διδακτικές ώρες και δικαιολογείται κάποια μορφή απελευθέρωσης.

Η «κατάρρευση» είναι συχνή σε παιδιά κάτω των 12 ετών και (ευτυχώς) μειώνεται καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν και αναπτύσσουν συναισθηματική ανθεκτικότητα.

Μην απογοητεύεστε…

Αυτή η στάση του παιδιού ενώ εσείς το υποδέχεστε με χαρά, μπορεί να σας απογοητεύσει αλλά μιας και τα παιδιά δεν είναι σε θέση να συνειδητοποιήσουν τι τους συμβαίνει και δεν βρίσκουν πάντα τα λόγια να εκφράσουν αυτό που νιώθουν, ο θυμός και τα ξεσπάσματα μπορούν να μας βοηθήσουν να καταλάβουμε τι χρειάζονται.

Στην πραγματικότητα, το παιδί είναι ανακουφισμένο που σας βλέπει, απλά κρατά μια στάση άμυνας. Εν τω μεταξύ, είναι άσκοπο να ζητάμε από ένα παιδί να καταπιέσει αυτά τα συναισθήματα. Τι μπορούμε λοιπόν να κάνουμε;

4 τρόποι που διευκολύνουν τη μετάβαση μετά το σχολείο

#1 Περάστε λίγο χρόνο μαζί πριν αποχωριστείτε το πρωί

Βάλτε το ξυπνητήρι 15 λεπτά νωρίτερα το πρωί έτσι ώστε να έχετε λίγο ποιοτικό χρόνο να συνδεθείτε με το παιδί. Το να περνάτε αυτόν τον επιπλέον χρόνο μαζί το πρωί μπορεί να διευκολύνει το παιδί στη μετάβασή του από το σχολείο στο σπίτι ενώ θα νιώθει πιο κοντά σας.

 

#2 Πείτε του ότι ακόμα κι όταν είστε χώρια, είστε μαζί

Η σύνδεση μεταξύ γονέα και παιδιού δεν σταματά ποτέ. Ακόμα κι όταν δεν είστε μαζί, είναι σα να είστε με την αγάπη και τη σκέψη σας. Μπορείτε ακόμα να δώσετε στο παιδί κάτι απτό να του το υπενθυμίζει, όπως απλές σημειώσεις σας στο lunch box του σχολείου.

#3 Επιβεβαιώστε την κατάσταση

Αναγνωρίστε τα συναισθήματα του παιδιού. Πείτε του: «Βλέπω πως δυσκολεύεσαι πολύ σήμερα. Το καταλαβαίνω. Κάνε αυτό που θέλεις αυτή τη στιγμή να κάνεις».

Ένα παιδί που βρίσκεται στα πρόθυρα να χάσει τον έλεγχο, ανακουφίζεται όταν συνειδητοποιεί ότι κάποιος άλλος τον έχει. Ζητώντας από το παιδί στην ουσία να ξεσπάσει, μπορούμε πιο εύκολα να του μιλήσουμε και να μας καταλάβει. Επιτρέψτε του λοιπόν να εκφραστεί χωρίς κριτική ή τιμωρία και πιθανότατα θα ηρεμήσει πολύ πιο σύντομα.

#4 Μόλις φτάσετε στο σπίτι, δώστε στο παιδί χρόνο

Στο τέλος της σχολικής ημέρας, οι περισσότεροι γονείς θέλουμε να ρωτήσουμε τα πάντα. Αλλά αυτό μπορεί να είναι το τελευταίο πράγμα που χρειάζεται ένα παιδί τη στιγμή που μπαίνει στο σπίτι.

Δώστε χρόνο στο παιδί να φάει και να χαλαρώσει. Θα μπορούσατε επίσης να εντάξετε μια σωματική δραστηριότητα αμέσως μετά το σχολείο, όπως το περπάτημα. Ο αθλητισμός είναι ένας εξαιρετικός τρόπος να απελευθερώνουν μικροί και μεγάλοι την ενέργειά τους και βοηθά στην καλύτερη ισορροπία μυαλού και σώματος.

Οι εργασίες για το σπίτι μπορούν επίσης να περιμένουν.

Τέλος, θα πρέπει να προσέχετε και τη δική σας συμπεριφορά. Εάν είστε ευερέθιστοι μόλις μπαίνετε στο σπίτι, τα παιδιά πιθανότατα θα ακολουθήσουν το παράδειγμά σας.

Καθώς η σχολική χρονιά συνεχίζεται, τα ξεσπάσματα πιθανότατα θα χαλαρώσουν, τόσο λόγω της αυξανόμενης ωριμότητας του παιδιού όσο και λόγω της προσαρμογής του στο νέο πρόγραμμα. Στην αντίθετη περίπτωση ή σε ακραίες καταστάσεις, ένας ειδικός μπορεί να σας καθοδηγήσει κατάλληλα.

ΠΗΓΗ

Γιατί τα παιδιά κάνουν ό,τι τους λέμε να μην κάνουν;

πηγη

 

Πώς να αποτρέψετε τις εκρήξεις θυμού στα παιδιά και τα… παιχνίδια εξουσίας.

Λες εκατομμύρια φορές στο παιδί «μην το κάνεις» ή «σταμάτα» αλλά εκείνο εξακολουθεί να επιμένει στην ίδια συμπεριφορά; Όταν βλέπουμε τα παιδιά να κάνουν κάτι που δεν θέλουμε να κάνουν, το φυσικό μας ένστικτο μας οδηγεί στα «μην» και τα «όχι» και το γεγονός αυτό καταλήγει συνήθως σε ανυπακοή, ξεσπάσματα και διαμάχες εξουσίας. Διότι το παιδικό μυαλό ερμηνεύει διαφορετικά τέτοιες αρνητικές εντολές.

Ας δούμε τι αποκαλύπτει η επιστήμη σχετικά με αυτό το θέμα και τι θα μπορούσαμε τελικά να κάνουμε…

 

Δεν είναι περίεργο που τα παιδιά δεν συμμορφώνονται

Το μυαλό λειτουργεί με εικόνες. Αν κάποιος μας πει να σκεφτούμε ένα μήλο, το φανταζόμαστε. Η εικόνα που δημιουργεί το μυαλό μας βασίζεται στην εμπειρία μας. Επομένως, τα μικρά παιδιά μπορεί να μην δημιουργήσουν μια ακριβή εικόνα της κάθε εντολής, εκτός εάν είμαστε πολύ συγκεκριμένοι και χρησιμοποιούμε λέξεις που ήδη καταλαβαίνουν.

Επιπλέον:

Το μυαλό δεν ακούει τις αρνητικές λέξεις «μην, όχι, σταμάτα» κλπ. Απλώς ακούει την περιγραφή της εικόνας και την φαντάζεται. Για παράδειγμα, αν κάποιος μας πει: «Μην σκέφτεσαι έναν μωβ ελέφαντα», ποια εικόνα θα… έσκαγε στο μυαλό μας; Ακριβώς αυτό που μας είπαν να μην σκεφτόμαστε. Με την εμπειρία, οι ενήλικες μαθαίνουν να αναστρέφουν αυτές τις αρνητικές εντολές, αλλά τα μικρά παιδιά δεν έχουν αυτήν την εμπειρία και δυσκολεύονται.

Το παιδικό μυαλό δεν γνωρίζει επίσης τη διαφορά μεταξύ ενός πραγματικού και ενός φανταστικού γεγονότος. Ακόμα και εμείς οι ενήλικες μπορεί να αναστατωθούμε από την ανάμνηση ενός άσχημου περιστατικού όπως όταν συνέβη για πρώτη φορά.

Παράλληλα, όποια εικόνα κι αν δημιουργήσουμε νοητικά έχει δύναμη και είναι πιθανό να συμβεί. Σκεφτείτε τους αθλητές. Κλείνουν τα μάτια τους και φαντάζονται τη νίκη ενώ κανένας προπονητής δεν θα τους πει: «Μην σκοντάψεις στα εμπόδια». Αντίθετα, θα πει: «Ξεκίνα και φαντάσου ότι είσαι ελαφρύς σαν αέρας, ώστε να μπορείς να πηδήξεις πάνω από τα εμπόδια». Αυτό συμβαίνει επειδή γνωρίζουν ότι το μυαλό θα προσπαθήσει να κάνει ό,τι φαντάζεται.

Φανταστείτε τέλος ένα εγχειρίδιο οδηγιών που να λέει: «Μην βάζετε το Α και το Β μαζί». Γίνεται; Όχι. Κάθε εγχειρίδιο μας αποκαλύπτει τα βήματα που πρέπει να κάνουμε, σωστά;

Μάλλον, αυτό λοιπόν χρειάζονται και τα παιδιά: σαφείς οδηγίες!

Μην λέτε «μην»

Χρησιμοποιήστε θετικές λέξεις για τα αιτήματά σας.

Αντί για:  «Μην χύνεις το γάλα σου», «Σταμάτα να τρέχεις», «Σταμάτα την γκρίνια» και «Όχι φωνές στο σπίτι», περιγράψτε τη θετική συμπεριφορά που θέλετε να δείτε. Για παράδειγμα: «Χρησιμοποίησε και τα δύο χέρια για να πιείς το γάλα σου», «Ας περπατήσουμε χαλαρά», «Πες μου τι ακριβώς χρειάζεσαι», «Μίλα μου ήσυχα- ψιθυριστά».

Μπορεί να μην είναι εύκολο και να χρειαζόμαστε όλοι μας εξάσκηση στο πώς είναι ωφέλιμο να απευθυνόμαστε στα παιδιά μας, αλλά πραγματικά, αξίζει τον κόπο.

ΠΗΓΗ

Είναι πιο ευτυχισμένοι οι έφηβοι χωρίς τα τηλέφωνά τους;

πηγη

Ακόμα κι αν, πια, τα παιδιά διαθέτουν κινητό τηλέφωνο από μικρή ηλικία, φαίνεται ότι αυτό δεν συνεπάγεται και την ευτυχία τους. 

Σήμερα είμαστε κατά κύριο λόγο συνεχώς… συνδεδεμένοι. Σε μια οθόνη κινητού τηλεφώνου, σε ένα τάμπλετ, στο λάπτοπ. Εξάλλου χρησιμοποιούμε τα smartphone για τα πάντα. Από τον καφέ και το φαγητό μας και να μιλήσουμε σε έναν φίλο, μέχρι να περιηγηθούμε στο δρόμο και να καταγράψουμε την ποιότητα του ύπνου μας.

Ειδικότερα, σύμφωνα με το ερευνητικό κέντρο Pew, τόσο οι έφηβοι όσο και οι γονείς τους παραδέχονται ότι περνούν πολύ χρόνο στο διαδίκτυο. Το 38% των εφήβων λένε ότι αφιερώνουν πολύ χρόνο στις συσκευές τους, ενώ το 47% των γονιών επιβεβαιώνουν, επίσης, ότι αφιερώνουν πολύ χρόνο στο κινητό τους τηλέφωνο.

Διαβάστε επίσης: Μειώνουμε το χρόνο που περνούν τα παιδιά στα social media

Ωστόσο, η πλειοψηφία των εφήβων (70%) παραδέχεται ότι τα οφέλη από την κατοχή ενός smartphone υπερτερούν των κινδύνων για αυτούς. Από την άλλη, τα ευρήματα αποδεικνύουν ότι η επικοινωνία μεταξύ των παιδιών και των γονιών τους δυσχεραίνει εξαιτίας των κινητών τηλεφώνων.

Συνδεσιμότητα και εφηβεία 

Με βάση τη μελέτη ανάμεσα σε σχεδόν 1.500 Αμερικανούς εφήβους μεταξύ 13 και 17 ετών και τους γονείς τους το φθινόπωρο του 2023, περίπου τα δύο τρίτα των εφήβων αναφέρουν ότι κατάφεραν να ακολουθήσουν κάποιο χόμπι και να είναι πιο δημιουργικοί μέσω του κινητού τους. Λιγότεροι από το 30%, όμως, σημειώνουν ότι η χρήση του κινητού τηλεφώνου δεν διευκολύνει την εκμάθηση κοινωνικών δεξιοτήτων.

Από την άλλη 4 στους 10 έφηβους τονίζουν ότι τα smartphone τους διευκολύνουν να αναπτύξουν υγιείς φιλίες. Επιπλέον, το 45% ομολογεί ότι έχει καλύτερες επιδόσεις στο σχολείο. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι έφηβοι λένε πως παραμένουν συνδεδεμένοι με τους φίλους τους μέσω του κινητού τηλεφώνου, γεγονός πολύ σημαντικό για τη συγκεκριμένη περίοδο.

Σε γενικές γραμμές η πλειοψηφία ένιωθε θετικά συναισθήματα στην ενασχόληση με το κινητό του τηλέφωνο, όπως χαρά (74%), ηρεμία (72%). Μάλιστα, κάποιοι αισθάνονταν άγχος (44%), αναστάτωση (40%) ή μοναξιά (39%) όταν δεν είχαν τα τηλέφωνα μαζί τους.

Σε κάθε περίπτωση, επειδή η εφηβεία είναι μια κρίσιμη περίοδος ανάπτυξης για το παιδί, οι γονείς θα πρέπει να έχουν πάντα υπόψη τους και υπό τον έλεγχό τους τον χρόνο που δαπανούν οι έφηβοι στην οθόνη του κινητού. Οι γνωστικές τους ικανότητες ακόμα αναπτύσσονται. Το μέτρο είναι απαραίτητο.

Διδάξετε στους εφήβους τη σωστή χρήση 

Επιπλέον, ο χρόνος με το κινητό δεν πρέπει να υπερτερεί έναντι των δραστηριοτήτων των παιδιών. Η άσκηση και οι εξωτερικές δραστηριότητες, το διάβασμα κ.λπ. είναι πολύ σημαντικό μέρος της συνολικής σωματικής και ψυχικής υγείας των εφήβων. Το παράδειγμα καλό είναι να ξεκινάει από τους ίδιους τους γονείς, οι οποίοι δεν πρέπει να ξεχνούν ότι η ζωή τρέχει πέρα από τις οθόνες.

Κατά τη διάρκεια της μελέτης, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι περίπου τα τρία τέταρτα των γονέων (76%) λένε ότι η διαχείριση του χρόνου που αφιερώνει ο έφηβός τους στη συσκευή τους είναι σημαντική, ενώ το 19% των γονέων δεν το θεωρούν προτεραιότητα. Οι γονείς νεότερων εφήβων είναι πιο πιθανό να ρυθμίζουν τον χρόνο οθόνης των παιδιών τους (62%) σε σύγκριση με τους γονείς μεγαλύτερων εφήβων (37%). Άρα, κάθε έφηβος χρειάζεται μια διαφορετική προσέγγιση.

Είναι σημαντικό να μην ξεχνάτε και τις πιθανές αρνητικές επιπτώσεις του κινητού τηλεφώνου, μέσω της υπερβολικής έκθεσης στα social media. Να παρατηρείτε προσεκτικά τα παιδιά σας, χωρίς να τα καταπιέζετε. Αν υποψιάζεστε συμπτώματα κατάθλιψης, κοινωνική απόσυρση, αυτοτραυματιστικές σκέψεις και συμπεριφορές, ευερεθιστότητα και ακραίες αντιδράσεις όταν τους ζητάτε να απομακρυνθούν από την οθόνη τους, μιλήστε μαζί τους και αν χρειαστεί συμβουλευτείτε έναν ειδικό ψυχικής υγείας.

Σημασία έχει να διδάξετε στα παιδιά σας να θέτουν σε προτεραιότητα την ευημερία τους και πως η ζωή δεν βρίσκεται πίσω από την οθόνη του κινητού. Ενθαρρύνετε μια υγιή διαχείριση του χρόνου τους στην οθόνη και στην υπόλοιπη ζωή τους με τους φίλους και τις δραστηριότητές τους.

Οι οθόνες, τα κινητά τηλέφωνα και τα social media και βρίσκονται πάντα στην καθημερινότητα των παιδιών σας. Είναι πολύτιμο να μάθουν να στέκονται απέναντι σε αυτά και να τα διαχειρίζονται μόνο προς όφελός τους με ισορροπημένο και εποικοδομητικό τρόπο. Χρειάζονται γονική καθοδήγηση και υπομονή.

 

ΠΗΓΗ

Μοιράζεστε το κρεβάτι με τα παιδιά σας;

πηγη

 

Η επιστήμη θα σας καθησυχάσει σχετικά με την πολύ αγαπητή συνήθεια γονιών και παιδιών να μοιράζονται το ίδιο κρεβάτι.

Πολλές φορές, οι γονείς κάνουν κάποιες επιλογές που, ίσως, να έχουν μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στα παιδιά τους. Μία από τις πιο κοινές, και μάλιστα αγαπητές στα μικρά παιδιά, είναι το να κοιμάται η οικογένεια στο ίδιο κρεβάτι. Μπορεί να θεωρείτε ότι αυτό θα ενισχύσει το δεσμό μεταξύ γονέα-παιδιού. Από την άλλη, ίσως, ανησυχείτε ότι αυτή η συνήθεια θα δημιουργήσει προβλήματα ύπνου και ενδεχομένως άλλα θέματα. Σύμφωνα με μια μελέτη, με επικεφαλής ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Έσσεξ και άλλα ιδρύματα του Ηνωμένου Βασιλείου, η κοινή χρήση κρεβατιού στην ηλικία των εννέα μηνών δεν επηρεάζει τη συναισθηματική και συμπεριφορική ανάπτυξη του παιδιού στη μετέπειτα παιδική ηλικία.

Στο ίδιο κρεβάτι: Τι αποκαλύπτει η έρευνα

Η έρευνα βασίστηκε σε 16.599 παιδιά που γεννήθηκαν στο Ηνωμένο Βασίλειο μεταξύ 2000 και 2002, των οποίων παρακολουθούσαν την ανάπτυξη από τη βρεφική ηλικία έως την ηλικία των 11 ετών. Σκοπός ήταν να διερευνηθεί εάν η κοινή χρήση κρεβατιού στην ηλικία των εννέα μηνών συνδεόταν με συναισθηματικά προβλήματα όπως το άγχος και η κατάθλιψη, αλλά και προβλήματα στη συμπεριφορά, όπως η επιθετικότητα ή η υπερκινητικότητα.

Γι’ αυτό χρησιμοποιήθηκε μια εξελιγμένη στατιστική μέθοδος με σκοπό να εντοπιστούν ξεχωριστές ομάδες παιδιών που εμφάνισαν παρόμοια πρότυπα συναισθηματικής και συμπεριφορικής ανάπτυξης από την ηλικία των 3 έως των 11 ετών.

Αρχικά, διαπιστώθηκε ότι τα παιδιά που μοιράζονταν το κρεβάτι με τους γονείς τους στους εννέα μήνες ήταν ελαφρώς πιο πιθανό να ανήκουν σε μία από τις ομάδες με υψηλότερα επίπεδα συμπτωμάτων. Ωστόσο, αυτή η σχέση εξαφανίστηκε όταν μπήκαν και άλλοι παράγοντες στην εξίσωση, όπως η ψυχική υγεία της μητέρας, η ιδιοσυγκρασία του παιδιού και οικογενειακά χαρακτηριστικά όπως η μονογονεϊκότητα ή η εθνικότητα.

Αυτό σημαίνει ότι από μόνη της η κοινή χρήση κρεβατιού δεν προκαλεί συναισθηματικά προβλήματα ή προβλήματα συμπεριφοράς. Αντίθετα, άλλες πτυχές του περιβάλλοντος και της οικογενειακής ζωής ενός παιδιού μπορεί να οδηγήσουν σε πολύ σοβαρές επιπτώσεις ως προς την ανάπτυξή του.

Στόχος η αρμονία και η ευημερία του παιδιού

Ωστόσο, η μελέτη δεν έχει εξετάσει πολλές πτυχές που σχετίζονται με την ασφάλεια του μωρού, το οποίο κοιμάται ανάμεσα στους γονείς του. Καλό είναι οι γονείς να ενημερώνονται σχετικά την κοινή χρήση του κρεβατιού με το παιδί τους κατά το δεύτερο εξάμηνο του πρώτου έτους, ώστε να αποφύγουν δυσάρεστες επιπτώσεις. Σε γενικές γραμμές, οι επιστήμονες επιβεβαιώνουν πως το μοίρασμα του κρεβατιού –εάν τηρούνται οι προδιαγραφές ασφαλείας- είναι μάλλον απίθανο να προκαλέσει αρνητικό αντίκτυπο στη συμπεριφορική και συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η μελέτη επικεντρώθηκε στην κοινή χρήση κρεβατιού μόνο στην ηλικία των 9 μηνών, εξετάζοντας τα αποτελέσματα στις ηλικίες 3 έως 11. Οι επιπτώσεις μπορεί να είναι πολύ διαφορετικές σε άλλες ηλικίες ή για μεγαλύτερες περιόδους.

Συμπερασματικά, η ανατροφή των παιδιών δεν είναι ένα θέμα με κοινές συντεταγμένες και οδηγίες για όλους. Κάθε παιδί είναι διαφορετικό, το ίδιο και κάθε γονιός. Είναι σοφό να ακούτε το ένστικτό σας που βασίζεται σε λογικά συμπεράσματα για την ιδιοσυγκρασία και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των παιδιών σας. Μακροπρόθεσμος σκοπός σας πρέπει να είναι η οικογενειακή αρμονία και η ευεξία των παιδιών.

ΠΗΓΗ

 

«Μα, μαμά, είναι άδικο!» – Τι απαντάμε σε αυτό;

πηγη

 

Από πόσο μικρά μαθαίνουν τα παιδιά την αδικία;

Ερευνητές του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ και του Πανεπιστημίου της Βοστόνης παρατήρησαν ότι η αποστροφή των ανθρώπων για την σε βάρος τους ανισότητα, δηλαδή να έχουν λιγότερα από τους άλλους, εμφανίζεται νωρίς στην παιδική ηλικία.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τη μελέτη τους που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature, το αίσθημα του «αδικημένου» αναπτύσσεται από τα τέσσερα έως τα δέκα έτη.

Η αντίληψη για το άδικο είναι περίεργη για τα παιδιά, αφού συχνά σημαίνει «Είναι άδικο που τα πράγματα δεν έρχονται όπως θέλω» ή «Είναι άδικο που δεν έχω ό,τι έχουν οι άλλοι».

Συνήθως εκφράζεται με εγωκεντρική χροιά και όχι αλτρουιστική, με μια διάθεση να αποδοθεί το δίκαιο αναφορικά με τους άλλους – η αποστροφή για την σε βάρος των άλλων ανισότητα, δηλαδή να θεωρεί κάποιος άδικο το να έχει περισσότερα από τους άλλους, εμφανίζεται αργότερα μεγαλώνοντας.

Γιατί να πάνε για ύπνο νωρίς; Είναι αδικία. Γιατί να στερηθούν την αγαπημένη τους λιχουδιά; Είναι αδικία. Γιατί η δασκάλα τους έβαλε τόσες πολλές εργασίες για το σπίτι. Αδικία. Γιατί να πάρει το παιχνίδι τους το αδελφάκι τους επειδή είναι μικρότερο; Αυτό κι αν είναι αδικία!

Συχνά τα παιδιά διαμαρτύρονται με αυτή τη φράση. Μόλις την ανακαλύψουν, τη χρησιμοποιούν συνέχεια. Αλλά πώς πρέπει να ανταποκριθούμε εμείς ως γονείς;

Προσοχή στην παγίδα της θυματοποίησης

Από πολύ μικρή ηλικία τα παιδιά νιώθουν έντονα το αίσθημα της αδικίας και ειδικά όταν συνειδητοποιούν ότι ο κόσμος δεν περιστρέφεται γύρω από τις επιθυμίες τους.

Είναι σημαντικό να βοηθήσετε τα παιδιά να μην μπουν στη «νοοτροπία του θύματος», η οποία μπορεί να τα κάνει να αισθάνονται και να ανίσχυρα.

Μια βασική ερώτηση που πρέπει να τους κάνετε σε τέτοιες στιγμές: «Θα περιμένεις απλώς να αλλάξουν τα πράγματα ή θα κάνεις κάτι για να τα αλλάξεις;».

Αυτό μπορεί να ενισχύσει την αυτοπεποίθηση και την ψυχική τους δύναμη και να τα κινητοποιήσει να αναλάβουν δράση, καθώς και να γίνουν καλύτεροι λύτες προβλημάτων.

 ΠΗΓΗ

Μοναχοπαίδια και πρώτα παιδιά: Υπάρχει συναισθηματικό κόστος;

πηγη

 

Mελέτη διαπιστώνει υψηλότερα ποσοστά άγχους στα πρωτότοκα παιδιά και στα μοναχοπαίδια.

Όλοι λίγο πολύ είμαστε εξοικειωμένοι με τα στερεότυπα που αφορούν τα πρωτότοκα παιδιά καθώς και τα μοναχοπαίδια. Τα πρωτότοκα παιδιά συχνά θεωρούνται υπεύθυνα και… ηγέτες με υψηλές επιδόσεις, ενώ τα μοναχοπαίδια φημίζονται για την ανεξαρτησία και την αυτοπεποίθησή τους. Παράλληλα, μπορεί να έχουν μια τάση προς την τελειομανία και να κουβαλούν το βάρος των υψηλών προσδοκιών. Σύμφωνα με νέα έρευνα, αυτά τα χαρακτηριστικά μπορεί να κάνουν τα πρωτότοκα παιδιά και τα μοναχοπαίδια πιο επιρρεπή στο άγχος και την κατάθλιψη.

Συγκεκριμένα, η μελέτη αποκάλυψε ότι, μέχρι την ηλικία των οκτώ ετών, τα πρωτότοκα παιδιά με αδέρφια έχουν 48% περισσότερες πιθανότητες να βιώσουν άγχος και 35% περισσότερες πιθανότητες να διαγνωστούν με κατάθλιψη σε σύγκριση με τα μικρότερα αδέρφια τους. Παρόμοιο αντίκτυπο βιώνουν και τα μοναχοπαίδια, με 42% υψηλότερη πιθανότητα άγχους και 38% αύξηση του κινδύνου εμφάνισης κατάθλιψης σε σύγκριση με τα παιδιά που έχουν αδέρφια.

Αλλά προτού αρχίσετε να ανησυχείτε για το τι σημαίνουν αυτοί οι αριθμοί για το μέλλον του παιδιού σας, ας ρίξουμε μια πιο προσεκτική ματιά στο τι κρύβεται πίσω από τα δεδομένα και πώς μπορείτε να αξιοποιήσετε αυτές τις πληροφορίες για να υποστηρίξετε την ευημερία του.

 «Το σύνδρομο της μεγαλύτερης κόρης»

Το «σύνδρομο της μεγαλύτερης κόρης» είναι ένας μη κλινικός όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει την τάση των μεγαλύτερων παιδιών να ηγούνται και να διέπονται από ένα ισχυρό αίσθημα ευθύνης απέναντι στις οικογένειές τους. Από νεαρή ηλικία, ενδέχεται να αναλαμβάνουν ρόλους φροντίδας και ικανοποίησης προσδοκιών. Ενώ όλα αυτά μπορούν να οδηγήσουν σε μια δυνατή και υπεύθυνη προσωπικότητα, μπορούν επίσης να αυξήσουν το στρες.

Η πίεση να είσαι υπεύθυνος, να πετυχαίνεις και να λειτουργείς ως πρότυπο μπορεί λοιπόν, όπως υπογραμμίζει η μελέτη, να συμβάλει σε προκλήσεις ψυχικής υγείας.

Παρόμοιες πιέσεις αντιμετωπίζουν συχνά και τα μοναχοπαίδια με τις γονικές προσδοκίες να επικεντρώνονται αποκλειστικά σε αυτά, σύμφωνα με την έρευνα η οποία ανέλυσε δεδομένα για 182.477 παιδιά.

Οι ερευνητές έλεγξαν παράγοντες όπως η γονική ψυχική υγεία, η κοινωνικοοικονομική κατάσταση και οι δημογραφικές μεταβλητές, ενισχύοντας την υπόθεση ότι η σειρά γέννησης από μόνη της μπορεί να συμβάλλει σε προβλήματα ψυχικής υγείας. Αν και τα ακριβή αίτια είναι περίπλοκα, η μελέτη προτείνει ότι υπάρχει ένας συνδυασμός παραγόντων οικογενειακής δυναμικής, γονεϊκών προσεγγίσεων και φυσιολογικών παραγόντων, μοναδικών για τις πρώτες εγκυμοσύνες.

Μοναχοπαίδια και πρωτότοκα παιδιά- Καλλιεργώντας ένα υγιές οικογενειακό περιβάλλον

Η πρώιμη παιδική ηλικία είναι μια περίοδος κατά την οποία οι γονείς προσπαθούν να μάθουν και να ισορροπήσουν στους νέους τους ρόλους και το άγχος που βιώνουν μπορεί να επηρεάσει τα παιδιά τους. Η μελέτη υπογραμμίζει ότι η δυναμική των γονέων, ακόμη και οι πρώιμες εμπειρίες κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, μπορούν να διαμορφώσουν την ψυχική υγεία ενός παιδιού.

Τα ευρήματα της εν λόγω μελέτης τονίζουν τη σημασία της καλής ανατροφής. Μερικοί πρακτικοί τρόποι που μειώνουν το άγχος, περιλαμβάνουν:

• Μείωση των προσδοκιών: Γιορτάστε τα επιτεύγματα του παιδιού χωρίς να περιμένετε την τελειότητα. Κάντε τα παιδιά να καταλάβουν ότι είναι ok να κάνουν λάθη και να μαθαίνουν από αυτά.
• Δώστε χρόνο και προσφέρετε ευκαιρίες στα παιδιά να συμμετάσχουν σε χαλαρές και ευχάριστες δραστηριότητες που απολαμβάνουν.
• Δημιουργήστε κοινωνικά δίκτυα. Τα παιδιά είναι ωφέλιμο να δένονται με άλλα παιδιά.
• Προωθήστε ανοιχτές συζητήσεις για τα συναισθήματα. Το παιδί θα πρέπει να νιώθει ασφαλές να μιλήσει για τις ανησυχίες του. Αναγνωρίστε τις προσπάθειές του και υπενθυμίστε του ότι είστε εκεί για να το βοηθήσετε.
• Αναζητήστε εξωτερική υποστήριξη όταν χρειάζεται συμβουλευόμενοι έναν ειδικό.

Η ουσία είναι πως η σειρά γέννησης μπορεί να διαμορφώσει τις εμπειρίες των παιδιών μας, αλλά δεν καθορίζει την πορεία τους. Αυτή η μελέτη παρέχει ένα πλαίσιο για την κατανόηση των παραγόντων κινδύνου, υπενθυμίζοντας στους γονείς τη σπουδαιότητα του να καλλιεργήσουν ένα υγιές και υποστηρικτικό οικογενειακό περιβάλλον.

 ΠΗΓΗ

 

Πώς βοηθούν τα παιδιά το παιχνίδι ρόλων;

πηγη

 

Έχετε παρακολουθήσει ποτέ το παιδί σας να παίζει, με άκρα σοβαρότητα και αληθοφάνεια, παιχνίδια ρόλων; Όπως το να κρατά το ψεύτικο τηλέφωνο στο αφτί και να κάνει πώς μιλάει σε κάποιον ή να καβαλάει την σκούπα και να την «μετατρέπει» σε άλογο… Τα παιδιά όλων των ηλικιών, μαθαίνουν με το να φαντάζονται και να «υποδύονται» αυτά που φαντάζονται. Χρησιμοποιούν αντικείμενα ή ενέργειες και «δημιουργούν» δράσεις παίρνοντας κάθε φορά διαφορετικούς ρόλους. Αυτό το είδος παιχνιδιού λοιπόν μετατρέπεται σε μια θετική μαθησιακή εμπειρία γεμάτη φαντασία.

Τι είναι το παιχνίδι ρόλων;

Παρόλο που ακούγεται σαν άλλος ένας φανταχτερός όρος της παιδαγωγικής δεν είναι άλλο από το παιχνίδι προσποίησης που παίζαμε όλοι όταν ήμασταν παιδιά. Αυτό το είδος του παιχνιδιού περιλαμβάνει την αναπαραγωγή πραγματικών ή φανταστικών σεναρίων αλλά και την δημιουργία και την ανάληψη ρόλων. Είναι ένα παιχνίδι που βοηθά σημαντικά τα παιδιά να εξερευνήσουν τα συναισθήματα και τις σκέψεις τους. Ενώ δεν είναι λίγες οι φορές που παρατηρούμε και τα μεγαλύτερα παιδιά να παίζουν το παιχνίδι αυτό.

Τα είδη

Το παιχνίδι ρόλων χωρίζεται σε δύο κατηγορίες: 

• Το δομημένο. Έχει συγκεκριμένες κατευθυντήριες γραμμές. Είναι αυτό στο οποίο δίνεται μια προκαθορισμένη κατάσταση στα παιδιά, δίνοντάς τους την δυνατότητα να επιλέξουν και να αναπτύξουν λύσεις στα «οριοθετημένα» προβλήματα που προκύπτουν μέσα στο παιχνίδι.
• Το μη δομημένο. Δίνει στο παιδί την ελευθερία να δημιουργήσει τους δικούς του ρόλους και να παίξει τα δικά του «σενάρια».

Και τα δύο αυτά είδη είναι σημαντικά για την συναισθηματική και κοινωνική ανάπτυξή των παιδιών. Σε όποιο είδος και αν ανήκει, το παιχνίδι αυτό είναι μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για τα παιδιά ώστε να αναπαράγουν σενάρια ανακαλύπτοντας μηχανισμούς για να ξεπερνούν τα εμπόδια που προκύπτουν.

Γιατί είναι σημαντικό το παιχνίδι αυτό;

Τα παιχνίδια προσποίησης παίζουν σημαντικό ρόλο στην συναισθηματική, την κοινωνική  αλλά και την γνωστική ανάπτυξη ενός παιδιού. Πιο συγκεκριμένα:

• Ενισχύσουν την λεκτική επικοινωνία αλλά και τις γλωσσικές δεξιότητες. Είναι σχεδόν σίγουρο ότι έχετε ακούσει κάποια στιγμή ένα παιδί να μιλάει όταν παίζει ένα φανταστικό παιχνίδι. Ψάχνει νέες λέξεις ενώ χρησιμοποιεί φράσεις που δεν έχει ξαναπεί. Κάποιες φορές ενδεχομένως να το έχετε ακούσει να χρησιμοποιεί κάποιες από τις φράσεις που λέγατε εσείς, οι μεγάλοι, πριν από λίγη ώρα. Μπορεί να μιμηθεί τέλεια την μαμά, τον μπαμπά, την θεία και όλους όσους συναναστρέφεται.
• Αναπτύσσει τις συναισθηματικές και κοινωνικές του δεξιότητες. Το παιδί πειραματίζεται ενεργά με τους συναισθηματικούς και κοινωνικούς ρόλους που εμπνέεται από την πραγματική ζωή. Με το παιχνίδι αυτό μαθαίνει να κατανέμει ευθύνες και να λύνει προβλήματα, ενώ ταυτόχρονα αναπτύσει με δημιουργικό τρόπο την ενσυναίσθησή του.
• Βοηθάει τις δεξιότητες σκέψης. Πώς μπορούν να αντιμετωπιστούν τα διάφορα προβλήματα που προκύπτουν μέσα στο παιχνίδι; Είτε παίζει με κάποιον άλλο είτε μόνο, το παιδί είναι αυτό που καλείται να βρει την λύση αξιοποιώντας τις γνώσεις του και την σκέψη του.
• Ενισχύει την ομαδικότητα. Το παιχνίδι αυτό «αναγκάζει» το παιδί να συνεργαστεί τόσο με συνομήλικούς του όσο και με παιδιά λίγο μικρότερα ή μεγαλύτερα. Έτσι έχει την ευκαιρία να αναπτύξει την ομαδικότητά του και να μάθει να συνεργάζεται.
• Αναπτύσσει τις ικανότητες μαθηματικών και γραμμάτων. Σκεφθείτε πόσες φορές προσποιείται ότι είναι ταμίας στο σούπερ μάρκετ ή ότι διαβάζει ένα μενού σε ένα αυτοσχέδιο εστιατόριο; Από την ανάγνωση των αριθμών μέχρι την συναλλαγή με τα ψεύτικα χρήματα είναι εκπληκτικό το πόσες έννοιες μπορεί να κατακτήσει το παιδί στο παιχνίδι αυτό.

 

ΠΗΓΗ

 

Διαχείριση χρημάτων: Μαθαίνουμε στα παιδιά να κάνουν οικονομία

πηγη

 

Ίσως να προβληματιστείτε όταν καλείστε να «μάθετε» στα παιδιά σας την σωστή διαχείριση των χρημάτων. Πρέπει όμως; Όχι, γιατί τα «πράγματα» είναι πολύ πιο απλά απ’ ότι μπορεί να τα σκέφτεστε. «Πάρε αυτά τα δύο ευρώ για να πάρεις αναψυκτικό. Και μην ξεχάσεις να πάρεις τα ρέστα…» Αν αντικαταστήσουμε την λέξη ευρώ με την λέξη δραχμές θα παρατηρήσουμε ότι αυτή η φράση περνάει από γενιά σε γενιά, ενώ, μέσα στην απλότητά της,  βοηθάει σημαντικά την σωστή ανατροφή των παιδιών. Με το μικρό χαρτζιλίκι για το κυλικείο και με το λίγο μεγαλύτερο στα πρώτα εφηβικά χρόνια, έχουμε όλοι μας ενταχθεί στην «χρηματοοικονομική» παιδεία. Και ενώ μπορεί ο ορισμός να μας φαίνεται πολύ «βαρύς» δεν σημαίνει τίποτα περισσότερο από την απόκτηση της ικανότητας να διαχειριζόμαστε τα χρήματα με τρόπους που μας βοηθούν να πετύχουμε τους στόχους μας.

Γιατί η διαχείριση χρημάτων είναι σημαντική δεξιότητα για τα παιδιά;

Η διαχείριση των χρημάτων και η κατανόηση των «οικονομικών μηχανισμών» είναι μια, κατά κύριο λόγω, γονική ευθύνη. Και αυτό γιατί, ενώ στο σχολείο τα παιδιά μαθαίνουν την μαθηματική «απεικόνισή» των χρημάτων, το να μάθουν να τα διαχειρίζονται είναι κάτι που χρειάζεται να αναλάβουμε, εμείς ως γονείς, σχεδόν εξολοκλήρου. Παράλληλα και εξηγώντας στα παιδιά πώς αποκτούνται τα χρήματα, την αποταμίευση, τον δανεισμό, καθώς και την αποπληρωμή του δανείου, τα διδάσκουμε σε μεγάλο βαθμό τα πλαίσια λειτουργίας της οικογένειάς μας, την φιλοσοφία μας αλλά και την στάση που έχουμε απέναντι στην ζωή και τις προτεραιότητες. 

Ας πάρουμε τα «χρήματα» από την αρχή…

Πόσες φορές τα μικρότερα παιδιά δεν απολαμβάνουν τα παιχνίδια «ρόλων» που προσποιούμαστε οικονομικές συναλλαγές; Τους δίνουμε «αόρατα» χρήματα για να πληρώσουν, στον «αόρατο» μανάβη, τις «αόρατες» πατάτες. Ή τους έχουμε πει, μέσα στο παιχνίδι, να μην ξεχάσουν τα ρέστα. Ενώ και τα ίδια τα παιδιά μπορεί να  έχουν έρθει σε εμάς  λέγοντάς μας «Μαμά… Λεφτά δεν μου έδωσες.». Τα παιδιά που βρίσκονται στην πρώτη σχολική ηλικία μπορούν να αρχίσουν να μαθαίνουν τι είναι τα χρήματα, αφού τότε ξεκινούν να εξοικειώνονται με αριθμούς και σύμβολα. Ας δούμε όμως πιο συγκεκριμένα πώς μπορούμε να βοηθήσουμε τα παιδιά από 5 έως 7 ετών να μάθουν για την οικονομική διαχείριση:

• Πώς μοιάζουν τα χρήματα. Ποια είναι τα κέρματα; Ποια τα χαρτονομίσματα και τι έχουν πάνω τους; Ποιο είναι το χρώμα τους; Ποια η αξία τους; Είναι σημαντικό να ακολουθούμε τα παιδιά στις μαθηματικές τους γνώσεις. Έτσι θα μπορέσουμε πιο εύκολα να τα βοηθήσουμε να κατανοήσουν τις οικονομικές υποδιαιρέσεις αλλά και τις πράξεις. Για παράδειγμα, ένα παιδί που δεν έχει μάθει να μετράει ως το δέκα δεν θα μπορέσει να μάθει να αναγνωρίζει τα δέκα ευρώ. Ενώ εάν δεν ξέρει δεκαδικούς αριθμούς θα αντιμετωπίσει μεγάλη δυσκολία να κατανοήσει τι είναι τα 50 cents.
• Από πού «έρχονται» τα λεφτά. Χρειάζεται να βοηθήσουμε τα παιδιά να κατανοήσουν την διαδικασία απόκτησης χρημάτων. Μπορούμε με απλά λόγια να τους επικοινωνήσουμε ότι «Πρέπει να πηγαίνουμε στην δουλειά για να έχουμε χρήματα ώστε να πάρουμε φαγητό, ρούχα και παιχνίδια». Έτσι εισάγονται στην έννοια της ανταποδοτικότητας. Όσο, όμως, περνούν τα χρόνια οι συζητήσεις μας μπορούν να γίνονται πιο αναλυτικές, ενώ μπορούμε να τους μιλήσουμε για τα «εργοστάσια» που φτιάχνουν λεφτά (το νομισματοκοπείο) ή να επισκεφθούμε κάποιο σχετικό μουσείο.

Τα μεγαλύτερα παιδιά…

Όσο τα παιδιά μας μεγαλώνουν, πλησιάζοντας την ηλικία των 8 ετών, μπορούμε να αρχίσουμε να τα εντάσσουμε σε πιο σύνθετες έννοιες. Και αυτό γιατί έχουν αρχίσει να κατακτούν μια πιο περίπλοκη μαθηματική σκέψη, από τις γνώσεις που έχουν πάρει από το σχολείο.

• Διαχείριση χρημάτων βάση αναγκών και επιθυμιών. Τι είναι αυτό που ορίζουμε ως προτεραιότητα εμείς σαν οικογένεια; Να πάρουμε πρώτα κάποιο καινούργιο παιχνίδι ή γάλα και ψωμί; Όσο και να μας φαίνεται ως απλή και αυτονόητη επιλογή χρειάζεται να σκεφτούμε ότι αυτό, για τα παιδιά, είναι άλλη μία δεξιότητα που πρέπει να ασκήσουν. Έτσι μπορούμε όταν πάμε ξανά μαζί για ψώνια να κουβεντιάσουμε μαζί τους και να ρωτήσουμε την γνώμη τους σχετικά με το τι πιστεύουν ότι χρειαζόμαστε πιο πολύ για να μπει στο καλάθι… «παγωτό ή δημητριακά;».
• Αποταμίευση και budget. Με την λέξη αποταμίευση μας έρχεται σχεδόν αυτόματα στο μυαλό το ροζ γουρουνάκι κουμπαράς. Μπορούμε όμως να «διδάξουμε» στα παιδιά την συνήθεια, αυτή βάζοντας υλοποιήσιμους στόχους.  Παράλληλα, μπορούμε να τα εντάξουμε και στην λογική του οικονομικού προϋπολογισμού (budget) με «βοηθό» ένα πολύ ωραίο ταξίδι σε έναν «μαγικό» προορισμό. Συγκεντρώνουμε οικονομικές πληροφορίες και προμηθευόμαστε έναν οικογενειακό κουμπαρά όπου αποταμιεύουμε χρήματα γι’ αυτό τον σκοπό.

 ΠΗΓΗ