18/2/26

Πολυαισθητηριακά Προγράμματα για τη Δυσλεξία: Η Επιστήμη πίσω από τη Μάθηση μέσω των Αισθήσεων


πηγη

 

Η Δυσλεξία δεν είναι πρόβλημα χαμηλής νοημοσύνης ή μειωμένης προσπάθειας, αλλά μια διαφορετική νευρολογική «καλωδίωση» που επηρεάζει τη φωνολογική επεξεργασία και την αποκωδικοποίηση των συμβόλων. Για έναν δυσλεξικό εγκέφαλο, η παραδοσιακή μέθοδος διδασκαλίας (πίνακας-βιβλίο) συχνά αποτυγχάνει. Η σύγχρονη ειδική αγωγή προτείνει την Πολυαισθητηριακή Προσέγγιση (Multisensory Instruction) ως τη μόνη τεκμηριωμένη λύση.

Η Επιστήμη της "Εναλλακτικής Οδού"

Έρευνες νευροαπεικόνισης (2025-2026) αποδεικνύουν ότι όταν ένας μαθητής συνδυάζει ταυτόχρονα την όραση, την ακοή και την αφή/κίνηση (VAKT: Visual, Auditory, Kinesthetic, Tactile), ενεργοποιούνται εναλλακτικά νευρωνικά δίκτυα. Για παράδειγμα, ενώ η αριστερή κροταφική περιοχή (που ευθύνεται για τη γλώσσα) μπορεί να παρουσιάζει μειωμένη δραστηριότητα, η εμπλοκή της αφής και της κίνησης ενεργοποιεί τον κινητικό φλοιό και την παρεγκεφαλίδα, δημιουργώντας νέες "γέφυρες" για την αποθήκευση της πληροφορίας. Η μέθοδος Orton-Gillingham, πάνω στην οποία βασίζονται τα σύγχρονα προγράμματα, χρησιμοποιεί ακριβώς αυτή τη λογική για να "κλειδώσει" τη φωνολογική επίγνωση.

Μικρά Tips & Πρακτικές Λύσεις

  • Γράμματα με Υφή (Tactile Letters): Ζητήστε από το παιδί να σχηματίσει γράμματα σε δίσκο με αλάτι ή άμμο ενώ ταυτόχρονα προφέρει τον ήχο τους. Η τριβή στα δάχτυλα στέλνει σήμα στον εγκέφαλο που ενισχύει τη μνήμη του σχήματος.

  • Χρωματική Αντίθεση: Χρησιμοποιήστε διαφανείς χρωματιστές μεμβράνες (overlays) πάνω από το λευκό χαρτί. Πολλά δυσλεξικά παιδιά βιώνουν οπτική κόπωση από το λευκό φόντο.

  • Κίνηση και Ρυθμός: Χρησιμοποιήστε παλαμάκια ή βήματα για να χωρίσετε τις λέξεις σε συλλαβές. Η ρυθμική επεξεργασία είναι συχνά ισχυρότερη στη δυσλεξία από τη λεκτική.

Βιβλιογραφία

  • Shaywitz, S. E., & Shaywitz, J. (2025). Overcoming Dyslexia: Second Edition, Completely Revised.

  • International Dyslexia Association (2026). Structured Literacy and Multisensory Instruction.

  • Wolf, M. (2024). Proust and the Squid: The Story and Science of the Reading Brain.

Η Δική μας Παρέμβαση

Στον χώρο της «Ειδικής Διαπαιδαγώγησης» στη Νέα Φιλαδέλφεια, εφαρμόζουμε εξειδικευμένα πολυαισθητηριακά προγράμματα που εμπλέκουν όλες τις αισθήσεις στη μαθησιακή διαδικασία. Η παρέμβασή μας δεν περιορίζεται στη στείρα γνώση, αλλά στην ενεργοποίηση των χαρισμάτων του κάθε μαθητή, καθώς αυτό αποτελεί το «κλειδί» για μια ισορροπημένη ζωή.