 |
| πηγη |
Η Επιλεκτική Αλαλία (Selective Mutism) είναι μια σοβαρή αγχώδης διαταραχή, κατά την οποία το παιδί αδυνατεί να μιλήσει σε συγκεκριμένα κοινωνικά πλαίσια (όπως το σχολείο ή ο δημόσιος χώρος), παρόλο που στο σπίτι ή σε περιβάλλοντα όπου νιώθει ασφάλεια, μιλάει με απόλυτη άνεση και ευφράδεια. Δεν πρόκειται για πείσμα, ούτε για προσπάθεια χειραγώγησης, αλλά για μια «παράλυση» του λόγου που προκαλείται από υπερβολικό φόβο.
Η Επιστημονική Βάση: Η Φυσιολογία του "Παγώματος"
Πρόσφατες έρευνες στη νευροβιολογία του άγχους (2025) κατατάσσουν την επιλεκτική αλαλία στις φοβικές διαταραχές. Όταν το παιδί βρίσκεται σε ένα περιβάλλον που αντιλαμβάνεται ως «απειλητικό», η αμυγδαλή (το κέντρο φόβου στον εγκέφαλο) στέλνει σήματα κινδύνου, ενεργοποιώντας την αντίδραση του «παγώματος» (freeze response). Στην κατάσταση αυτή, οι μύες του λάρυγγα σφίγγουν και η ικανότητα ομιλίας αναστέλλεται ακούσια. Μελέτες δείχνουν ότι το 90% των παιδιών με επιλεκτική αλαλία παρουσιάζουν επίσης κοινωνικό άγχος, ενώ υπάρχει συχνά κληρονομική προδιάθεση σε αγχώδεις διαταραχές.
Μικρά Tips & Πρακτικές Λύσεις
Απομακρύνετε την Πίεση: Μην πιέζετε το παιδί να μιλήσει και μην το δωροδοκείτε για να πει μια λέξη. Η πίεση αυξάνει το άγχος και επιδεινώνει τη σιωπή.
Η Τεχνική της "Σταδιακής Έκθεσης" (Sliding In): Ξεκινήστε τη δραστηριότητα σε έναν χώρο όπου το παιδί μιλάει (π.χ. στο σπίτι ή σε μια άδεια τάξη) και εισάγετε σταδιακά ένα νέο πρόσωπο, αρχικά χωρίς να απαιτείται ομιλία από το παιδί.
Ενθαρρύνετε τη Μη Λεκτική Επικοινωνία: Επιτρέψτε στο παιδί να επικοινωνεί με νεύματα, κάρτες ή δείχνοντας, μέχρι να νιώσει αρκετά ασφαλές ώστε να χρησιμοποιήσει τη φωνή του.
Αποφύγετε τον "Διερμηνέα": Μην απαντάτε εσείς αντί για το παιδί αμέσως. Δώστε του χρόνο (τουλάχιστον 5 δευτερόλεπτα) και αν δεν απαντήσει, αλλάξτε το θέμα χωρίς να το σχολιάσετε αρνητικά.
Βιβλιογραφία
Shipon-Blum, E. (2025). Understanding Selective Mutism: A Guide for Parents and Teachers. Selective Mutism Research Institute.
Kotrba, A. (2024). Selective Mutism: An Assessment and Intervention Guide for Therapists.
Kearney, C. A. (2026). Helping Children with Selective Mutism and Social Anxiety. Oxford University Press.
Παπαδάτου, Δ. (2025). Αγχώδεις Διαταραχές στην Παιδική Ηλικία: Κλινική Προσέγγιση. Εκδόσεις Κριτική.
Η Δική μας Παρέμβαση
Στον χώρο της «Ειδικής Διαπαιδαγώγησης» στη Νέα Φιλαδέλφεια, η αντιμετώπιση της επιλεκτικής αλαλίας γίνεται μέσα από ένα ασφαλές, πολυαισθητηριακό περιβάλλον που σέβεται τους ρυθμούς του κάθε παιδιού. Η σταδιακή ενίσχυση της αυτοπεποίθησης και η μείωση του κοινωνικού άγχους αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι κάθε παρέμβασης, καθώς η συναισθηματική ελευθερία αποτελεί το «κλειδί» για μια ισορροπημένη ζωή.
